Shalitni qutquzushtiki tengqischiliq

Shalitni qutquzushtiki tengqischiliq


2009-yili 21-mart isra'iliye eskiri shalitning esirge chüshkinige 1000 kün boldi. Üch yildin buyan isra'iliye hökümiti uni qutquzushqa barliq zéhnini serp qildi. Isra'iliye ammisi her terepke qatrap muraji'et qilsimu, ünümi bolmidi. Shalitning ehwali isra'iliyining pelestin bilen bolghan tinchliq mesiliside tengqisliqta qalghanliqini körsitip berdi.
2006-yili 6-ayda ghezze rayonidiki pelestin qoralliq küchliri chégridin ötüp tuyuqsiz hujum qilish herikitide, isra'iliye eskiri shalitni qolgha aldi, islam qarshiliq körsitish herikiti(xamas)ni öz ichige alghan pelestindiki köpligen guruhlar bu heriketke qatnashti. Xamas isra'iliyidin qamaqtiki 1450 pelestinlikning ornigha shalitni almashturushni telep qildi, buning ichide ölüwélish xaraktérlik hujum yaki bashqa hujum heriketlirige yétekchilik qilghan yaki qatnashqan 450 pelestinlik bar.

Shuningdin kéyin, isra'iliye shalitni qutquzush üchün bir tereptin ghezzege nurghun qétim herbiy heriket qollinip, xamasqa bésim ishletken, yene bir tereptin, pelestin bilen köp qétim wasitilik söhbet ötküzgen bolsimu, ikkila xil wasite ünüm bermidi. Isra'iliyining dölet mudapi'e ministiri barak bulturning axirida isra'iliye armiyisi ghezzege qozghighan «qoghushun quyush herikiti»diki nishanlarning biri shalitni qutquzush ikenlikini étirap qildi, lékin bu nishan'gha yételmidi.

Isra'iliye jeng qilipmu, söhbet ötküzüpmu shalitni qayturup kélelmidi. Bu, isra'iliyining pelestin bilen bolghan tinchliq söhbitide tengqisliqta qalghanliqining ixcham körünüshi. Bir tereptin, isra'iliye herbiy wasite arqiliq xamasni meghlup qilalmidi; Yene bir tereptin, herxil sewebler tüpeylidin, isra'iliye yene xamas bilen biwasite yaki wasitilik söhbet ötküzgende mahiyetlik yol qoyushni, mesilen: ghezze rayonigha qaratqan qamalni emeldin qaldurushni xalimidi.
Xamasning nuqtisidin qarighanda, meyli jeng qilsun yaki söhbet ötküzsun, özining taqabil turush charisi bar. Jeng qilghanda pütünley ghelibe qilish tes bolsimu, özini qoghdap qélishtin ensirmeydu; Söhbet ötküzgende herikitini jimjitliq bilen ipadilise bolidu, némila dégen bilen shalit xamasning qolida, ghezze rayonimu emeliy kontrolluqida. Xamas heqiqiy nepke érishmeydiken, hergiz yol qoymaydu.
Isra'iliye bilen xamas arisidiki mesililerdin bashqa, isra'iliye bilen pelestin arisida yene chégra ayrish, yérusalémning teweliki, pelestin musapirlirining qaytip kélishi, yehudiylar mehellisining kéngiyishi, su bayliqini teqsimlesh qatarliq birqatar qiyin mesililer bar. Bu amillar isra'iliye-pelestin tinchliq musapisining müshkül, asta bolushini belgilidi.
Shek-shübhisizki, shalitning ötken üch yildiki kechürmishliri qarshilishishning mesilini hel qilalmayla qalmay, ehwalni téximu yamanlashturuwétidighanliqini ispatlidi.

Menbe: «shinjang géziti»(2009-03-30)
٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭

تولۇق ئوقۇش

قارشىلىق كۆرسىتىش - قۇددۇسنى ئازاد قىلىشنىڭ بىردىن-بىر يولى

ئىخچام

قارشىلىق كۆرسىتىش - قۇددۇسنى ئازاد قىلىشنىڭ بىردىن بىر يولى

2007-يىلى 11-ئاينىڭ 17-كۇنى تۇركىيەنىڭ ئىستانبول شەھىرىدە چاقىرىلغان قۇددۇس خەلقئارا مۇنبىرى يىپىلدى.
مۇنبەر مۇنۇلارنى كۇچەپ تەكىتلىدى: قارشىلىق كۆرسىتىش - قۇددۇسنى ئازاد قىلىشنىڭ بىردىن-بىر چىقىش يولى»
ئامىرىكا يىتەكچىلىك قىلغان بىر قاتار خەلقئارالىق ئوتتۇراشەرق يىغىنلارغا قارىتا، خەلقئارا قۇددۇس مۇنبىرى ئۇنىڭ مومكىنچىلىكىگە گۇمانىنى ئىپادىلىدى،
قۇددۇس مۇنبىرى يەنە ئامرىكىنىڭ ئاننابۇلىس شەھرىدە چاقىرىلغان ئاتالمىش خەلقئارا تىنچلىق يىغىنىغا بولغان گۇمانىنى بىلدۇردى،
قۇددۇس مۇنبىرى يىپىلىش مۇراسىمىدا بايانات ئىلان قىلىپ، ئەرەب ۋە ئىسلام ئەللىرىنى يەھۇدى قىساسچىلىرىنىڭ پەلەستىندىكى بولغان ئىشغالىيىتىنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا چاقىردى،
باياناتتا مۇنداق دىيىلدى: «بارلىق شەكىللەردە قانات يايدۇرۇلغان ھەرخىل سەۋىيەدىكى قارشىلىقلار- قۇددۇسنى ئازاد قىلىشنىڭ ئەڭ ياخشى چىقىش يولى»
بايانات يەنە مۇنۇلارنى كۇچەپ تەكىتلىدى: «پەلەستىن مۇساپىرلىرىنىڭ ئۆز ئۆيلىرىگە قايتىش ھوقۇقى بار، بۇنى ھىچكىمنىڭ بىكار قىلىۋىتىش ۋە سودىلىشىش ھوقوقى يوق»
پەلەستىندىكى خاماس بىلەن پاتاختىن ئىبارەت ئىككى گورۇھنىڭ جىدەللىرىگە قارىتا مۇنداق دىيىلدى: «ئىسرائىلىيە تەرىپىدىن قورشىۋىلىنغان بارلىق پەلەستىنلىك قىرىنداشلار ئۆزئارا ئىتتىپاقلىشىپ ئىسرائىلىيەنىڭ ئىشغالىيىتىگە بىرلىكتە قارشى تۇرۇشى لازىم»
ئىسرائىليەگە قارىتا ئىلان قىلىنغان باياناتتا مۇنداق دىيىلدى: «يەھۇدى قىساسچىلىرىنىڭ ئۆزلىرى ئىگە بولغان يادرو قورالى ۋە ئۆزىنىڭ كىڭەيمىچىلىك قارا نىيىتىگە تايىنىپ قۇددۇس ۋە پەلەستىننى ئۇدا ئىشغال قىلىۋىلىشى - باشتىن ئاخىر پەلەستىندىكى قانلىق توقۇنۇش ۋە پاجىئەنى كەلتۇرۇپ چىقارغان باش سەۋەب، دۇنيادىكى تىنچلىقنى سۆيىدىغان ۋە ئىنسان ھوقوقىنى تەشەببۇس قىلىدىغان بارلىق كىشىلەر ئوتتۇرا شەرقنىڭ يىڭى بىر نۆۋەتلىك قانلىق ئۇرۇش مەيدانىغا ئايلىنىپ قىلىپ دۇنيا تىنچلىقىغا خەۋىپ كەلتۇرىشىدىن چوڭقۇر ئەندىشە قىلماقتا»

2007يىلى 11-ئاينىڭ 15-كۇنىدىن 17-كۇنىگىچە بولغان قۇددۇس خەلقئارالىق مۇنبىرىگە جەمئى 5000 مىڭ ئادەم قاتناشتى، ئۇلارنىڭ ئىچىدە مۇسۇلمان ئالىملار، خرىستىيانلار، سىياسى رەھبەرلەر، مەدەنىيەت ۋە ئىدىيە ساھەسىدىكى سەرخىللار، ئىشچىلار ئۇيۇشمىسى ۋە ئەلئارا تەشكىلاتلارنىڭ ۋەكىللىرى، سەنئەتكارلار ۋە ئاخبارات تارقىتىش خادىملىرى بار.

ئەرەبچە «ئىسلام ئەۋىنلايىن تورى»دىن تەرجىمە قىلىندى
مەنبە: http://bbs.xabnam.com/read.php?tid-31244-fpage-149.html
*********************************************

تولۇق ئوقۇش

Pelestin – isra'iliye toqunushi obama üchün yéngi sinaq

ئىخچام



Pelestin – isra'iliye toqunushi obama üchün yéngi sinaq


2009-02-02 «shinjang géziti»


Amérikining Yéngidin saylan'ghan zungtungi, démokratlar partiyisining ezasi obama 20 – yanwar amérika dölet mejlisi binasining gherbidiki üsti ochuq supida resmiy qesem bérip, amérikining 44 – zungtungi boldi.
Isra'iliyining ghezzege qilghan 22 künlük keng kölemlik herbiy hujumida 1400 din artuq kishi qaza qildi, 5500 din artuq kishi yarilandi. Pelestin – isra'iliye toqunushi peyda qilghan ghayet zor insanperwerlik apiti xelq'ara jem'iyetning yüksek diqqet – étibarini qozghidi.
Bu toqunush amérikining yéngi zungtungi obama jezmen duch kélidighan zor xelq'araliq krizis, shuningdek obamaning xelq'araliq krizisni bir terep qilish iqtidari we pem – parasitini biwasite sinaydighan yéngi sinaq.
Hazir, isra'iliye ghezzedin qoshun chékindürdi, xamasmu urush toxtatti, lékin buningliq bilen mesile tüptin hel bolmaydu.

Isra'iliye armiyisining ghezzege keng kölemlik hujum qozghighan waqti ularning obamaning zungtung bolushidin endishe qilghanliqini namayan qildi. Isra'iliyening endishisini töwendiki tereplerdin körüsh mümkin:
Birinchidin, obama isra'iliyige bushqa oxshash yéqinchiliq qilmaydu. Obama zungtung saylimigha qatnashqandin béri isra'iliyidiki yehudiylar hem amérikidiki yehudiylar izchil obamaning siyaset jehette ereb döletlirige mayillishishidin ensirep keldi;
Ikkinchidin, isra'iliye amérika yéngi hökümitining ottura sherq siyasitige guman bilen qaraydu. Isra'iliye terepning qarishiche, obamaning ashkara qilghan sözliridin amérika yéngi hökümitining iran, suriye, alla partiyisi, xamas qatarliqlar toghrisidiki siyasitini tengsheydighanliqini körüwalghili bolidiken. Isra'iliye bundaq siyaset tengsheshning isra'iliyige paydisiz bolushidin ensireydiken;
Üchinchidin, obamaning diplomatiye we xewpsizlik siyasitini tengshishi bilen isra'iliyining menpe'iti maslashmay qaldi. Sewebi obama iraqtin esker chékindüridighanliqini jakarlidi hem ottura sherq buningdin kéyin térrorluqqa qarshi turush kürishining merkiziy urush meydani bolmaydu, amérika térrorluqqa qarshi turush kürishining merkiziy urush meydanini afghanistan bilen pakistan'gha yötkeydu, dédi. Bu amérikining isra'iliyining xewpsizlikige burunqidek köngül bölmeydighanliqidin dérek béridu.

Shuning üchün, isra'iliyining bu qétimliq keng kölemlik herbiy hujum qozghishining keynide nurghun yoshurun meqset bar, déyishke bolidu:
Birinchisi, xamasning tesirini ajizlashturup, ghezze we pelestindiki siyasiy küchlerning küch sélishturmisini özgertip, abbas bashchiliqidiki mötidil küchlerni yölep, fataxning ghezzediki tesir da'irisini kéngeytish;
Ikkinchisi, 2006 – yilidiki liwan urushida meghlubiyetke uchrighanliqining tesirini tügitip, qayta heywe we obraz tiklep, isra'iliye «algha» partiyisini– 10 féwral ötküzülidighan parlamént saylimida köp awazgha érishtürüsh;
Üchinchisi, obamagha «tehdit arqiliq nesihet qilish» usulini qollinip, amérika yéngi hökümitini amérika – isra'iliye arisidiki alahide munasiwet orbitisidin chetnep ketmeslikke agahlandurush.

Pelestin – isra'iliye toqunushi obama üchün sinaq bolupla qalmay, emeliyette amérikining ottura sherq siyasiti üchünmu sinaq bolup, bu ottura sherq weziyitining kelgüsi tereqqiyatigha jezmen tesir yetküzidu.
Birinchidin, pelestin – isra'iliye toqunushi ottura sherq mesilisining yadrosi, obamaning pelestin – isra'iliye krizisini bir terep qilishi uning ottura sherq siyasitining mahiyitini namayan qilipla qalmay, yene kelgüsidiki amérika – isra'iliye munasiwiti we amérika – ereb döletliri munasiwitining yéngi asasini salidu. Eger pelestin – isra'iliye toqunushini hel qilish muwapiq bolmaydiken, amérikining kelgüsidiki ottura sherq siyasiti éghir cheklimige uchrap, ottura sherqning tinchliq musapisi éghir sinaqqa duch kélidu;
Ikkinchidin, pelestin – isra'iliye toqunushi amérikining ereb döletliri we islam dunyasi bilen bolghan munasiwitining yaxshilinishigha tesir yetküzüshi mumkin. Obama saylam riqabitige chüshken mezgilde yéngiche, aktip usullar arqiliq islam dunyasi bilen alaqe baghlap, amérika bilen islam dunyasi arisidiki munasiwetni yaxshilaydighanliqi toghrisida wede bergenidi hem wezipe tapshuruwélip 100 kün ichide islam dölitidin birni tallap muhim söz qilip, bu xil yéngiche alaqe baghlash usulining muqeddimisini achmaqchi bolghanidi. Halbuki, eger bu qétimqi toqunushtin kéyin, obama «isra'iliyige mayil unsur» dep qarilip qalsa, uning yuqiriqi ereb dölitige mayillishish siyasitige selbiy tesir körsitidu;
Üchinchidin, bu qétimqi toqunush amérikining iraq toghrisidiki siyasiti we térrorluqqa qarshi turush siyasitini tengshishige türtke bolushimu mumkin. Pelestin – isra'iliye toqunushi nawada küchiyiwerse ottura sherqte küchlük dawalghush peyda bolidu, bu belkim obamani térrorluqqa qarshi turush merkizini afghanistan bilen pakistan'gha yötkesh qararini qayta oylinishqa mejburlishi mumkin.

Hazirgha qeder obama isra'iliyining qilmishigha ashkara baha bérishni ret qildi. Qandaqla bolmisun pelestin – isra'iliye arisidiki toqunush obama üchün eng chong xelq'ara mesile, shuningdek obamaning diplomatiye jehettiki pem – parasiti we krizisini hel qilish iqtidarini biwasite sinaydu.

«yer shari waqit géziti»din

menzil: http://palastinbiz.blogspot.com/

تولۇق ئوقۇش

«pelestinning türmidin qilche perqi yoq»

Erdoghan:
«nöwette pelestinning türmidin qilche perqi yoq»


Bash ministir rejep tayyip erdoghan, «dunyaning pelestin xelqining siyasiy iradisige hörmet qilmighanliqini éytti»


Updated 01.02.2009 15:51:33 UTC
Türkiye awazi radi'osi xewiri


Bash ministir rejep tayyip erdoghan, «dunyaning pelestin xelqining siyasiy iradisige hörmet qilmighanliqini, nöwette pelestinning türmidin qilche perqi yoqluqini» qeyt qildi.

Bash ministir erdoghan, xelq'ara heptilik xewerler «Newsweek İnternational» zhorniligha bergen doklatida, yehudi düshmenlikige izchil türde qarshi turup kelgenlikini we anti semitizm yeni yehudilargha qarshi turush pikir éqimini insanliq jinayiti, dep qaraydighanliqini bayan qildi.

Erdoghan «Newsweek İnternational» zhornilining muxbiri Lally Weymouth ning hamasning iranning tayanchi küchi ikenliki toghrisidiki qarishini ret qilip mundaq dédi: «hamas iranning tayanchi küchi emes. Chünki hamas saylamlargha siyasiy bir partiye süpitide qatnashqan. Egerde dunya ulargha siyasiy küch pursiti yaritip bergen bolsidi, saylamda ghelibe qilghandin kéyin héchqachan bügünkidek bir ehwalgha chüshüp qalmighan bolatti. Dunya pelestin xelqining siyasiy iradisige hörmet qilmidi. Nöwette pelestinning türmidin qilche perqi yoq. Shunga, hamas qanche tirishchanliq körsetken bolsimu weziyetni ongshashqa ajiz kélip qaldi.»

Erdoghan bezi jama'etchilikning isra'iliyining ghezzege qarita élip barghan hujumlirigha qarshi tutqan pozitsiyisini «anti semitizm» we yehudi xelqige qarshi chiqqanliq» dep qaraydighanliqini bildürdi.

Bash ministir erdoghan, amérikiliq yehudilarning tolimu xapa ikenliki toghrisidiki bayanlargha qarita mundaq dédi: «menmu ulardin tolimu xapimen. Aldi bilen méning dölitimdiki yehudilargha qaraydighan bolsaq, méning yehudilargha bolghan qarishim ularghimu besh qoldek ayan. Anti–semitizmning insanliq jinayiti ikenlikini izchil türde tekitlep kéliwatimen.»

Bash ministir erdoghan, türkiyide yéqindin buyan yehudi düshmenlikining isharetliri körülüwatqanliqi toghrisidiki qarashlargha qarita «bundaq xahishlar kishilik xahishlar bolup, hergizmu omumgha wekillik qilalmaydu» dep jawab berdi.

Bash ministir erdoghan, «isra'iliye – türkiye munasiwetliri tügeshtimu?» dégen so'algha qarita, «isra'iliye bilen bolghan munasiwitimiz nahayiti mustehkem. Biraq nöwettiki isra'iliye hökümiti özige bir qur nezer tashlap béqishi, buni yéqinda isra'iliyide ötküzüldighan saylam üchün kozir süpitide qollanmasliqi shert» dep jawab berdi.

Erdoghan, amérika qoshma shitatlirining yéngi prézidénti barak obamaning pelestin bilen isra'iliye otturisida eng adil rol oynishini ümid qilidighanliqini qeyt qildi.

Bash ministir erdoghan, yene bir so'algha qarita, türk armiyisini ghezzege küzetküchi süpitide ewetish éhtimalining barliqini bildürüp mundaq dédi: «bixeterlik qisimliri ewetish bizge nisbeten nahayiti chong xataliq bolidu»
**********************

تولۇق ئوقۇش

«ghezze - ottura sherq üchün modél»

Dawosta meydan'gha kelgen krizisining tepsilati


Erdoghanni yighin'gha ishtirak qilghan birleshken döletler teshkilati bash katipi ban ki mun we ereb ittipaqi bash katipi emr musamu qullidi


Updated 30.01.2009 16:55:50 UTC


«ghezze, ottura sherq üchün modél» témisidiki yighin'gha ishtirak qilghan bash ministir rejep tayyip erdoghan, isra'iliye jumhur re'isi pérésning diplomatiye qa'idilirining sirtigha chiqip, yoqiri awaz bilen söz qilishigha we yighin ishtirakchilirining uning sözlirige chawak chélishigha nahayiti qattiq naraziliq bildürdi.
Pérés «her kéche istanbulgha 100 dane rakita bombisi étilsa, siz néme qilattingiz?» sheklidiki ipadilerni ishletti.

Jawab birish pursiti telipini ret qilghan yighinning riyasetchisigimu achchiqlan'ghan erdoghan, péréske «siler insan öltürüshni yaxshi bilisiler» déyish arqiliq tenqidlirini arqa – arqidin otturigha qoydi we arqidinla «dawos men üchün tügidi» dep yighin zalini terk qildi.


Yighinning küntertipi ghezze bolsimu, tolimu turghun bir xil keypiyatta bashlighan idi.

Erdoghan, yürgüziliwatqan imbargolar bilen, ghezzening üsti üchün turmige aylandurulghanliqini éytish bilen birge, tengpungsiz küch ishlitilgenlikini we ösmürlerning öltürülgenlikini otturigha qoydi.

Erdoghanni yighin'gha ishtirak qilghan birleshken döletler teshkilati bash katipi ban kimun we ereb ittipaqi bash katipi emir musamu qullidi.

Yighin zalida shekillen'gen keypiyat zitigha ikenlikini körgen pérés, notqida sözini yoqiri kötirish arqiliq, mesilining jawabkarining hamas ikenlikini bildürüp «térorloq hujumlirigha qarshi bashqa charimiz yoq idi» dédi.

Pérés, diplomatiye qa'idilirini bir terepke qayrip qoyup, awazini yetküche kötürdi we bash ministir erdoghanni nishan'gha élishqa bashlidi.

Hamasning ‹qurulush uqturishi› ikenlikini éytqan bir qeghezdin neqil keltürüshke bashlighan pérés, «musulmanlar pütün yehudiylarni yoq qilmighuche, dunyaning nijatliqi ri'alliqqa aylanmaydu» sheklidiki xetni oqudi we nahayiti achchiqlan'ghan halda bash ministir erdoghan'gha qarap, «siz gépini qiliwatqan hamas bumu?» dédi.

Bulardin kéyin pérés yene bash ministir erdoghan'gha buruldi we hamasning rakéta hujumliri we ghezze herikitige munasiwetlik sözliride awazini yoqiri kötiripla qalmastin, goyaki waqirashqa bashlidi.

Pérés, «her qandaq dölet shundaq qilatti. Istanbulgha kéchide 10 yaki 100 dane rakita bombisi étilsa, siz nime qilar idingiz?» dégen ibarilerni ishletti.

Pérésining sözlirini anglap olturup, éghir – bésiqliq bilen muhim noqtilarni xatiriligen bash ministir erdoghan, tekrar söz nöwiti élish arqiliq, jawab bérish üchün purset bérilishini telep qildi, lékin yighin riyasetchisi jawab birishke purset bermidi.

Erdoghan mundaq söz qildi: «hörmetlik pérés, mendin qérisen, awazing bek yoqiri chiqiwatidu. Bilimenki, bu gunahkarliq pisxilogiyisining teqezzasidur. Méning awazim undaq yoqiri chiqmaydu. Öltürüshke kelsek, siler öltürüshni nahayiti yaxshi bilisiler. Sahildiki balilarni qandaq öltürgenlikingizni ubdan bilimen. Bash ministirlik qilghan ikki kishining manga qilghan muhim sözliri bar. ‹tankilarning üstige chiqip turup pelestin'ge kirishim bilen, özümni bexitlik hés qilimen› dégen bash ministirliringiz bar»

Bash ministir erdoghan yighin zalini terk qilip chiqip kitiwétip, «dawos men üchün tügidi» ibarisini ishletti.

Erdoghan yighin zalining chiqish éghizida naraziliqining sewebini mundaq bayan qildi: «isra'iliye jumhur re'isi shimon péréske 25 minut, manga bolsa 12 minut söz qilish heqqi bérildi. Bundaq muhim bir mesilini muzakire qilidighan bir yerde, turupla bu ishni yérim sa'et, 35 minutqa siqishtursingiz bolmaydu. Buningdin kéyinmu dawosqa qatnashmaymen»
**************************************************************







Pérés erdoghandin kechürüm soridi


Bu jiddichilik yüz bérip qisqa bir muddet ötkendin pérés, erdoghan'gha téléfon échip, kechürüm sorighanliqi bildürüldi


Updated 30.01.2009 01:58:52 UTC


Isra'iliye jumhur re'isi shimon pérésning dawostiki ghezze témisigha munasiwetlik yighinda diplomatiye qa'idilirining sirtigha chiqip kétishi, awazini kötirishi we söz qilish pursiti bérilmigen türkiye bash ministiri erdoghanning yighinni tashlap chiqip kétishi bilen jiddichilik eng yoqiri sewiyige chiqti.

Bash ministir erdoghan, «pérés bir qebile bashliqi bilen sözlishiwatqini yoq, türkiye jumhuriyitining bash ministirigha qaysi shekilde xitab qilinishi kéreklikini öginishi lazim» dédi.

Bu jiddichilik yüz bérip qisqa bir muddet ötkendin pérés, erdoghan'gha téléfon échip, kechürüm sorighanliqi bildürüldi.

Bash ministir erdoghan, «ghezze» témilik yighin échiliwatqan zalni tashlap chiqip ketkendin kéyin, munber bashliqi kla'us bilen bir yerge keldi we birlikte muxbirlarni kütiwélish yighini ötküzdi.

Kla'us, yighinning bu shekilde axirlashqanliqidin intayin qayghurghanliqini bildürüsh bilen birge «bash ministir erdoghan'gha ottura sherqte tinchliqni berpa qilish yolida oynighan roli üchün tekrar rehmet éytimen. Yighinda, birinchi olturushtiki notuqlar uzirap ketti we janabi erdoghanmu menilik shekilde jawab berdi» dégenlerni sözlirige ilawe qildi.

Bash ministir erdoghan bolsa, naraziliqining adil pozitsiye qilishi kérek bolghan yighin riyasetchisige qarshi ikenlikini tekitlidi.

Bash ministir erdoghan muxbirlarni kütiwélish yighinidin ayriliwétip, BBC muxbirining so'aligha «pérés bir qebile bashliqi bilen sözlishiwatqini yoq, türkiye jumhuriyitining bash ministirigha qaysi shekilde xitab qilinishi kéreklikini öginishi lazim» dep jawab berdi.

Bu ish yüz bériwatqan esnada, birleshken döletler teshkilati bash katipi bilen krizis yüz bergen yighin'gha ishtirak qilghan ereb ittipaqi bash katipi emr musa bolsa, bash ministir erdoghanni tamamen qollidi.

Emr musa mundaq dédi: «hörmetlik erdoghan yighinni tashlap chiqip kétish mesiliside heqliq bolup, qilghanlirini chüshinishlik. Hörmetlik erdoghan démekchi bolghanlirini dédi we chiqip ketti. Hemmisi bu, u heqliq idi»

Bash ministirlik menbesige asaslan'ghanda, bu bayanatlar otturigha chiqip, qisqa bir muddet ötkendin kéyin, isra'iliye jumhur re'isi pérés bash ministir erdoghan'gha téléfon échip, otturigha ish seweplik kechürüm sorighan.

**************************************************************

تولۇق ئوقۇش

Pelestin mesilini chüshinishtiki «yitekchi qarashlar»

ئىخچام


Pelestin mesilini chüshinishtiki «yitekchi qarashlar»


Isra'iliye ghezzini texminen 20 kün bombardiman qilghandin kéyin bir tereplimilik orushni toxtatti. Buningdiki mexset özini ongshiwélishtek körünidu.
Insha'ellah qayta bashlimighay.
Bu jeryanda pelestin - isra'iliiye mesilisining B D T gha oxshash dunyaning rolini qolida tutqanliqini dewa qiliwatqan we géroziyege oxshash xristi'anlarning wetinige rusiyening hojum qilishigha tutqan pozitsiyesini musulmanlar yashighan pelestinlikler bombardiman qilin'ghinida tutalmighanliqi bir terepte tursun, bu mesilini dunyadiki gézit - zhornallar we téliwozorlar teripidin xelqlerge teqdim qilish mesilisi heqiqeten échinishliq bolup keldi.
Bu mesilini chüshiniwélishimizgha yardimi bolushi üchün bir tor bétida körgen «yitekchi qarashlar»larni yaqturup qaldim we herqaysinglarningmu waqip bolup qélishinglar üchün terjime qilip yollap qoydum. Yaqturudighanliqinglargha ishinimen.
Mezkur «yitekchi qarashlar»lar töwendikiche:

Pelestin - isra'iliye mesilisi heqqide dunya gézit - zhornalliri bilen téliwozorlirida allahide diqqet qilinip kéliniwatqan mundaq 12 xil «yitekchi qarash» bar:
1- ottura sherqtiki erepler dawamliq deslepte hujumgha ötkenlerdur, isra'iliye her zaman özini mudapi'e qilghuchidur we buninggha «özini qoghdash» déyilidu».
2- ereplerning, pelestinliklerning yaki lubnanliqlarning özlirige hujum qilghanlargha qarshi jawab bérish hoquqliri yoq, eger jawab berse, buninggha «téroristlik» déyilidu.
3- isra'iliyetning bigunah insanlarni öltürüsh hoquqliri bar bolup, buning ismi bolsa «heqliq muda'ipe»dur.
4- isra'ilye bigunah insanlargha qarshi qetlimam tetbiqati élip barghanda yawrupaliqlar isra'iliyening «diqqetlik we hushyar» bolushini telep qilidu. Buning ismi bolsa «dunya insanlirining pozitsiyesi»dur.
5- pelestinlikler yaki lubnanliqlar, eskiri sahelerde, chigrini qoghdawatqanda yaki quralliq orush jeryanida özlirige hojum qilghan héchbir isra'iliye eskirini esir alalmaydu. Eger shundaq qilidighan bolsa, buning ismi «mudapi'esiz xelqlerni qachurghanliq» bolidu.
6-isra'iliyening xalighiniche pelestinlik yaki lubnanliqni, xalighan waqit we xalighan yerde qachurush heqqi bardur. Mesilen: hazir 10 ming etrapida bigunah insan isra'iliye turmilirida bolup, bularning 300 din köpreki ayallar bilen sebi balilardur. Bu insanlarning gunahkar hésaplinishi üchün héchqandaq delilge kérek yoq. Isra'ilye ularni muddetsiz turmida tutup turush hoquqigha ige. Bu insanlar, pelestinlikler teripidin démokraték saylap bilen saylighan kishiliri bolsa ehwal özgermeydu. Buninggha: «térorchilarning turmigha élinishi» déyilidu.
7- qachaniki «hizibullah» ismi qollinilsa, mutleq sürette «süriye bilen iran teripidin qollap - quwwetlen'gen we iqtisadiy jehettin yardem qilin'ghan...» ipadisiningmu birlikte qollinilishi mejburiydur.
8- isra'iliyening ismi tilgha élin'ghanda «amérika teripidin qollap - quwwetlen'gen we iqtisadiy jehettin yardem qilin'ghan...» ipadisining birlikte qollinilishqa qet'iy bolmaydu. Emma isra'iliyening nami tilgha élin'ghanda aridiki toqunushning tengpuzsiz ikenliki we isra'iliyening eslide yoqilish xewpige duch kelmigenliki pikrini ima qilishqa bolidu.
9- isra'iliyege munasiwetlik herqandaq birer jümle bilen birlikte «ishghal qilin'ghan weten», «b.D.T. Qararliri», «insan heqlirining depsende qilinishi» yaki «genewre toxtamnamisi» ipadilirining qollinilmasliqigha alahide diqqet qilinishi kérek.
10- pelestinlikler bilen lubnanliqlar, ularning détigha yaqmighan we ularni yaxshi körmeydighan xelqlerning arqisigha yushurun'ghan «qorqunchaqlardur». Eger a'ililiri bilen birlikte yashawatqan bolsa, bu «qorqunchaqliq» dep atilidu. Isra'iliyening ularni we a'ililirini janlirini saqlawatqan hojrilirida yoqitishliri lazim. Buning ismi bolsa «tepsiyli, alahide diqqet bilen élip bérilghan» pakizlash heriketliridur.
11- isra'ilyelikler, ereplerdin yaxshiraq in'gilizche, fransuzche, ispaniyeche yaki portugaliyeche geplisheleydu. Shuning üchünmu ulargha köprek heq - hoquq bérilishini yuqiridiki qurallargha diqqet qilghan asasta téliwoz körgüchilerning yaki gézit - zhornal oqurmenlirining kallisigha neqish qilinishigha heqliqtur. Buning ismi bolsa «bitereplimlik zhornalchiliq»tur.
12- yuqiridiki «yitekchi qarashlar»largha munasiwetlik pikri bar her insan'gha «intayin xeterlik bir anti semitisizmchi»lik qalpiqi kiygüzülidu.

Menbe:
http://www.uighurislam.net/viewthread.php?tid=1710&sid=GW6gvh

Menbe: http://dunyabulteni.Net
*******************************

تولۇق ئوقۇش