2009年2月2日星期一

«pelestinning türmidin qilche perqi yoq»





Erdoghan:
«nöwette pelestinning türmidin qilche perqi yoq»



Bash ministir rejep tayyip erdoghan, «dunyaning pelestin xelqining siyasiy iradisige hörmet qilmighanliqini éytti»


Updated 01.02.2009 15:51:33 UTC
Türkiye awazi radi'osi xewiri


Bash ministir rejep tayyip erdoghan, «dunyaning pelestin xelqining siyasiy iradisige hörmet qilmighanliqini, nöwette pelestinning türmidin qilche perqi yoqluqini» qeyt qildi.

Bash ministir erdoghan, xelq'ara heptilik xewerler «Newsweek İnternational» zhorniligha bergen doklatida, yehudi düshmenlikige izchil türde qarshi turup kelgenlikini we anti semitizm yeni yehudilargha qarshi turush pikir éqimini insanliq jinayiti, dep qaraydighanliqini bayan qildi.

Erdoghan «Newsweek İnternational» zhornilining muxbiri Lally Weymouth ning hamasning iranning tayanchi küchi ikenliki toghrisidiki qarishini ret qilip mundaq dédi: «hamas iranning tayanchi küchi emes. Chünki hamas saylamlargha siyasiy bir partiye süpitide qatnashqan. Egerde dunya ulargha siyasiy küch pursiti yaritip bergen bolsidi, saylamda ghelibe qilghandin kéyin héchqachan bügünkidek bir ehwalgha chüshüp qalmighan bolatti. Dunya pelestin xelqining siyasiy iradisige hörmet qilmidi. Nöwette pelestinning türmidin qilche perqi yoq. Shunga, hamas qanche tirishchanliq körsetken bolsimu weziyetni ongshashqa ajiz kélip qaldi.»

Erdoghan bezi jama'etchilikning isra'iliyining ghezzege qarita élip barghan hujumlirigha qarshi tutqan pozitsiyisini «anti semitizm» we yehudi xelqige qarshi chiqqanliq» dep qaraydighanliqini bildürdi.

Bash ministir erdoghan, amérikiliq yehudilarning tolimu xapa ikenliki toghrisidiki bayanlargha qarita mundaq dédi: «menmu ulardin tolimu xapimen. Aldi bilen méning dölitimdiki yehudilargha qaraydighan bolsaq, méning yehudilargha bolghan qarishim ularghimu besh qoldek ayan. Anti–semitizmning insanliq jinayiti ikenlikini izchil türde tekitlep kéliwatimen.»

Bash ministir erdoghan, türkiyide yéqindin buyan yehudi düshmenlikining isharetliri körülüwatqanliqi toghrisidiki qarashlargha qarita «bundaq xahishlar kishilik xahishlar bolup, hergizmu omumgha wekillik qilalmaydu» dep jawab berdi.

Bash ministir erdoghan, «isra'iliye – türkiye munasiwetliri tügeshtimu?» dégen so'algha qarita, «isra'iliye bilen bolghan munasiwitimiz nahayiti mustehkem. Biraq nöwettiki isra'iliye hökümiti özige bir qur nezer tashlap béqishi, buni yéqinda isra'iliyide ötküzüldighan saylam üchün kozir süpitide qollanmasliqi shert» dep jawab berdi.

Erdoghan, amérika qoshma shitatlirining yéngi prézidénti barak obamaning pelestin bilen isra'iliye otturisida eng adil rol oynishini ümid qilidighanliqini qeyt qildi.

Bash ministir erdoghan, yene bir so'algha qarita, türk armiyisini ghezzege küzetküchi süpitide ewetish éhtimalining barliqini bildürüp mundaq dédi: «bixeterlik qisimliri ewetish bizge nisbeten nahayiti chong xataliq bolidu»
**********************


تولۇق ئوقۇش

2009年2月1日星期日

Sehyunizm

ئىخچام



Sehyunizm


Éniqlima:


Sehyunizm - Irqchi we radikal herikettur. Sehyun sözi quddustiki sehyun téghining namidin élin'ghan. Miladidin ilgiriki oninchi esirde dawud hibron (hazirqi xeliyl)din beytulmuqeddeske köchken chaghda özining qesirini bu jaygha tikligen. Bu isim dawud padishahliqigha we suleymanning heykilini yéngidin bina qilip quddusni uning payitexti qilishqa ishare qilidu.
Yéqinqi zaman sehyuni herikiti sehyuniyliq pikrining yéqinqi we hazirqi zamandiki tünji dahisi sanilidighan awistiriyelik yehudiy hirtzlning shexsiyiti bilen munasiwetlik bolup, dunyadiki sehyuniylar herikiti uning qarashliri buyiche pa'aliyet élip baridu.



Qorulushi we asasliq kishiliri:


Xelq'ara sehyunizmining tarixi, pikri we siyasiy yiltizliri bar bolup, bu heqte töwendiki basquchlar buyiche toxtilip ötüshni teqezza qilidu:
- sehyun kelimisi miladidin ilgiriki 1000-960-yilliri arisida öz padishahliqini tesis qilghan dawudqa nazil qilin'ghanda birinchi qétim kona ehdte tilgha élin'ghan.
- mukabiyler herikiti: miladidin ilgiriki 586-538-yilliri babil asaritidin qaytish harpisida otturigha chiqqan bu heriketning birinchi ghayisi sehyun'gha qaytish we suleyman heykilini bina qilish idi.
- barkohaba herikiti (118-138m): bu yehudiy yehudiylarning qelbidiki hisyatni oyghaytti we pelestin'ge toplinip, u yerde yehudiy döliti tesis qilish üchün righbetlendürdi.
- girtli mozes herikiti: barkohaba herikiti bilen oxshiship kitetti.
- turghunluq mezgili: yehudiylarning bésimgha düch kilishi we chéchilip kitishi seweplik yehudiylar pa'aliyitide turghunluq yüz bergen. Shundaq bolushigha qarimay yehudiylardiki milliy hisiyat ajizlimay dawam qilip keldi.
- dawid robin we oqughuchisi molox herikiti (1501m-1532m): bular isra'il padishahliqi tesis qilish üchün yehudiylarni choqum pelestin'ge qaytishqa righbetlendürgen.
- monshe ibn isra'il (1604-1657m): sehyunist pilanlarning deslepki tuxumi. Sehyunist ghayilerning emelge éshishi yolida en'giliyeni ishqa sélishning muhimliqini küntertipke kirgüzgen.
- sebatay sewi (1626-1676m) herikiti: yehudiylarning qutquzghuchi mesihi ikenlikini élan qilghan. Uning sayisida yehudiylar pelestin'ge qaytishqa kirishti. Emma bu esnada ularning qutquzghuchisi ölgen idi.
- rochéyld we musa montefiriy bashchiliqidiki baylar herikiti: meqset, tünji qedemde pelestinde zémin'gha ige bolush üchün yehudiy turalghulirini[size=4][color=Blue]sehyunizm- pelestin zéminida yehudiy döliti qorushni we bu wasite bilen pütün dunyagha hökümran bolushni meqset qilghan siyasiy, irqchi we radikal herikettur. Sehyun sözi quddustiki sehyun téghining namidin élin'ghan. Miladidin ilgiriki oninchi esirde dawud hibron (hazirqi xeliyl)din beytulmuqeddeske köchken chaghda özining qesirini bu jaygha tikligen. Bu isim dawud padishahliqigha we suleymanning heykilini yéngidin bina qilip quddusni uning payitexti qilishqa ishare qilidu.
Yéqinqi zaman sehyuni herikiti sehyuniyliq pikrining yéqinqi we hazirqi zamandiki tünji dahisi sanilidighan awistiriyelik yehudiy hirtzlning shexsiyiti bilen munasiwetlik bolup, dunyadiki sehyuniylar herikiti uning qarashliri buyiche pa'aliyet élip baridu.



Qorulushi we asasliq kishiliri:


Xelq'ara sehyunizmining tarixi, pikri we siyasiy yiltizliri bar bolup, bu heqte töwendiki basquchlar buyiche toxtilip ötüshni teqezza qilidu:
- sehyun kelimisi miladidin ilgiriki 1000-960-yilliri arisida öz padishahliqini tesis qilghan dawudqa nazil qilin'ghanda birinchi qétim kona ehdte tilgha élin'ghan.
- mukabiyler herikiti: miladidin ilgiriki 586-538-yilliri babil asaritidin qaytish harpisida otturigha chiqqan bu heriketning birinchi ghayisi sehyun'gha qaytish we suleyman heykilini bina qilish idi.
- barkohaba herikiti (118-138m): bu yehudiy yehudiylarning qelbidiki hisyatni oyghaytti we pelestin'ge toplinip, u yerde yehudiy döliti tesis qilish üchün righbetlendürdi.
- girtli mozes herikiti: barkohaba herikiti bilen oxshiship kitetti.
- turghunluq mezgili: yehudiylarning bésimgha düch kilishi we chéchilip kitishi seweplik yehudiylar pa'aliyitide turghunluq yüz bergen. Shundaq bolushigha qarimay yehudiylardiki milliy hisiyat ajizlimay dawam qilip keldi.
- dawid robin we oqughuchisi molox herikiti (1501m-1532m): bular isra'il padishahliqi tesis qilish üchün yehudiylarni choqum pelestin'ge qaytishqa righbetlendürgen.
- monshe ibn isra'il (1604-1657m): sehyunist pilanlarning deslepki tuxumi. Sehyunist ghayilerning emelge éshishi yolida en'giliyeni ishqa sélishning muhimliqini küntertipke kirgüzgen.
- sebatay sewi (1626-1676m) herikiti: yehudiylarning qutquzghuchi mesihi ikenlikini élan qilghan. Uning sayisida yehudiylar pelestin'ge qaytishqa kirishti. Emma bu esnada ularning qutquzghuchisi ölgen idi.
- rochéyld we musa montefiriy bashchiliqidiki baylar herikiti: meqset, tünji qedemde pelestinde zémin'gha ige bolush üchün yehudiy turalghulirini qorush, arqidin yehudiy dölitini ruyapqa chiqirishtin ibaret idi.
- mustemlike idiyisi herikiti: bu heriket 19-esirning bashlirida pelestinde yehudiy döliti qorush üchün yehudiylarni heriketlinishke chaqirghan.
- 1882-yili rosiyede yüz bergen yehudiy qetli'amidin kéyin meydan'gha chiqqan zurawan yehudiy herikiti: bu mezgilde girmaniyelik héyklér «peyghemberlerning sözlirige köre yehudiylarning pelestin'ge qaytishi» namliq kitawini yazghan.
- miladi 1893-yili gérmaniye yazghuchisi nasan bérnba'om teripidin tünji qétim sehyunizm (Zionism) atalghusi istimal qilin'ghan.
- 1882-yili rosiyede tünji bolup «sehyun söygüsi» namidiki bir heriket otturigha chiqqan. Bu heriketning himayichiliri «sehyun yéqinliri» isimidiki olturushlar buyiche toplinatti. Bu heriket 1890-yili «süriye we pelestindiki déhqan we sana'etchi yehudiylargha yaridem birish jem'iyiti» nami astida étirap qilin'ghan. Bu jem'iyetke lyun bnskr bashchiliq qilatti. Bu heriket pelestin'ge hijret qilishqa, ibriyye tilini tirildürüshke heydekchilik qilishni meqset qilatti.
- awistiriyelik yehudiy zhurnalist tyodor hértzlgha mensup yéqinqi zaman sehyunizm herikiti: hértzl 1860-yili 5-ayning 2-küni bodapistta dunyagha kelgen, 1878-yili wéyenna unwérsititidin hoquq ilmi diblomini alghan. Uning mana men dep chiqip turidighan asasliq ghayisi pelestinde yehudiylar döliti qorushni bashlan'ghuch qilip turup, yehudiylarning dunyagha hökümran bolushigha heydekchilik qilishtin ibaret idi. U bu xususta sultan abdulhemiyd ikkinchi bilen ikki qétim sodilishshqa tirshqan bolsimu, netijige érishelmigen. Ene shu chaghdin bashlap dunya yehudiyliri sultanni yéqitish we islam xelipilikini emeldin qaldurush üchün heriket qilishqa bashlighan.
- hértzl 1897-yili fransiyelik yehudiy ofitsir dryfosning fransiyedin girmaniyege herbi melumatlarni yollap bergenlik xiyaniti bilen (1894m) sotqa tartilishidin paydilinip, tünji qétimliq xelq'ara sewiyidiki sehyunistlar qorultiyini chaqirdi. Ofitsir kéyin aqlandi. Hértzlmu bu yekke shekildiki bir weqeni yehudiylarning tiradigiyisi, dep teswirlesh arqiliq netijige érishti. Hértzl «yehudiy döliti» namliq meshhur kitabini neshir qildurdi. Bu kitab uninggha xéli köp sanda qollighuchi hazirlap berdi. Bu ehwal uning 1897-yili 8-ayning 29- 31-künliri arisida shiwitsiyening bali shehiride birinchi qétimliq sehyunlar qorultiyini chaqirishining ilhami boldi.
U bu qurultay heqqide ilawe qilip mundaq dégen: «mendin eger qurultayning pa'aliyetlirini xulasilesh telep qilinip qalsa, men hemmeylening qoliqigha ‹men yehudiy dölitini alliqachan qorup boldum› deymen, belki waqiraymen».
U dunya yehudiylirini etrapigha toplashta muweppiqiyetke érishti. Shuningdek u dunya tarixidiki eng xeterlik qararliri dep tonulghan «sehyun hökümdarliri desturliri»ni otturigha chiqarghan yehudiylarning yiraqni körerlirini toplashtimu netijige érishti. Bu destur yehudiylarning özgertilgen muqeddes kitablirini chiqish qilghan idi. Ene shu waqittin bashlap yehudiylar özlirining seplirini muqimlashturdi, weyran qilghuch ghayilirini emelge ashurush üchün sezgürlük, yéraqni körerlik bilen yushurun heriket qilidighan boldi;
Bizning dewrimizde uning netijisi hemmige roshen körinidighan ehwalgha keldi.



Pikir we étiqadliri:


Sehyunizm özining pikir we eqidilirini yehudiylar teripidin özgertiwétilgen muqeddes kitablardin alidu. Sehyunizm özining pikirini «sehyun hökümdarliri desturliri»da otturigha qoyghan.
(ularni töwendikilerni otturigha qoyidu:-t)
Sehyunizm pütün dunya yehudiylirini ismi isra'il bolghan birla döletning puxrasi, dep qobul qilidu.
Sehyuniylar ularning ilahliri yehuwa wede qilghandek yehudiylarni dunyagha hökümran qilishni meqset qilidu, bu, nil deryasidin furat deryasighiche suzulghan wede qilin'ghan zéminda özlirining hökümitini royapqa chiqirishni chiqish qilidu.
Yehudiylarning tallan'ghan bir irq ikenlikini, bu seweplik dunyagha höküm qilish heqqining barliqini, bashqa xelqlerni özlirining xizmetchiliri, dep étiqad qilidu.
Dunyagha hökümranliq qilishning eng saghlam yoli qorqutush we zurawanliqni chiqish qilghan bir sistima qorup chiqish.
Jama'etchilikke hökümran bolush üchün siyasiy erkinlikni cheklimisiz shekilde xizmet qildurushqa chaqiridu. Ular mundaq deydu: ularni tuziqimizgha chürüsh üchün qandaq yemlerni birishimizni bilishimiz lazim.
Din hökümran bolidighan dewr axirlashti, dewrimizde pulning we siyasetning hökümranliqi küchke ige, bizning dunyagha hökümran bolushimizni qolaylashturush üchün pul we siyasetni barliq wastiler arqiliq qolimizgha merkezleshtürüshimiz lazim.
Siyaset exlaqning eksi bolup, uningda chuqum hile-mikir we riya bolushi lazim. Semimiyet we pezilet siyasetning teripi buyiche rezilliktur.
Oqutquchi, xizmetchi, bala terbiyeligüchi we ayallar külüblirigha oxshighan yerlerge bir qatar tedbirler arqiliq öz ademlirimizni qoyup, kishilerni shertsiz shekilde rezillikler ichige chöktüriwétishimiz lazim.
Ghayilirimizge xizmet qilghanla bolidiken para, aldamchiliq we xiyanet dégenlerni ikkilenmestin ishqa sélishimiz lazim, dep qaraydu.
Bizge qarighularche ita'et qilishqa kapaletlik qilish üchün qorqunch sélishqa heriket qilishimiz lazim. Bizning barliq isyan we qozghilangni yütiwétidighan qattiq qolliqimiz omumliship ketsila yiterlik.
Xelqning aldinishi, ularning ziyanlirini közleydighan pilanlarning emelge éshishida bilmestin yaridemlishishi üchün erkinlik, barawerlik we qérindashliqqa oxshighan shu'arlarni towlap turishimiz lazim.
Qolimizdiki pul we ölimalirimizning kesipliri bilen munasiwetlik ilimge tayan'ghan aqsüngeklikni teshwiq qilishimiz, küchlendürishimiz lazim.
Bashliqlarni changgilimizgha kirgüzüp, uning teyinlinish ishlirini qolimizda tutishimiz lazim. Ularni tallash exlaqiy sewiyilirining tüwenliki, tejribisizliki we mensepperestlikini étibargha alghan asasta élip bérilishi kérek.
Dunyani biz xalighan terepke yüzlendürüp biridighan aktip küch metbu'atqa hökümran bolushimiz lazim.
Hökümdarlar bilen xelq, xelq bilen hökümdarlar otturisidiki boshluqni kéngeytiwétish lazim; Bundaq qilghanda bashliq hasisini yoqitip qoyghan qarighugha oxshap qalidu-de, kursisini saqlap qélish üchün bizdin panahliq soraydu.
Barliq küchlerning élishishi üchün ularning arisigha xusumet ötlirini yéqishimiz, hakimiyetni barliq küchler érishishke tirishidighan muqeddes ghaye ornigha kötirishimiz, döletler otturisida, hetta her bir döletning ichide urush otlirini yélinjitishimiz lazim. Shundaq qilghandila küchler ajizlishidu, hökümetler yéqilidu-de, bizning dunyawiy hökümetlirimiz ularning ornigha desseydu.
Zulum ichidiki kembeghel xelqlerning yénigha ularning zulumdin qutquzghuchiliri, azat qilghuchiliri süpitide barimiz-de, ularni bir tereptin sotsiyalizmchilar, anarxist, kominist we masunlardin ibaret bizning eskerlirimizning seplirige qétilishqa chaqirsaq, yene bir tereptin acharchiliqtin paydilinip köpchilikning üstidiki hökümranliqimizni kücheytip, qarshimizgha chiqqanlarni biterep qilishta ularning küchliridin paydilinishimiz lazim.
Qandaqla bolmisun monupul qiliwalghan altunlirimiz arqiliq iqtisadiy sahelerdiki kirzislardin yaxshi paydilinip, hemmini özimizge ita'et qildurushimiz lazim.
Biz hazir yushurun wastilirimizning sayisida , eger bir dölet bizge hujum qilsa, bashqa biri bizni qoghdash üchün atlan'ghudek derijide küchlük weziyette turiwatimiz.
Erkinlik sözi kishilerni allah bilen toqunushqa, uning sünnige qarshi turushqa élip baridu, shunga hakimyetning qolimizgha ötüshi üchün bu we buninggha oxshighan sözlerni janlandurishimiz lazim.
Bizning mexpi, tip- tinch we küchlük shekilde pa'aliyet élip baridighan, ezaliri dawamliq özgirip turidighan héchkim weyran qilip tashliyalmaydighan yushurun küchimiz bar. Mana bu jem'iyet hökümdarlirini xalighan yerge yüzlendürishimizning kapaliti.
Kishilerning qelibliridiki iman dölitini weyran qilip tashlishimiz, ularning eqilliridiki allahning wujudini chiqiriwétip, uning ornigha matiriyalistik, matimatik qanunlarni yerleshtürishimiz lazim; Chünki xelq dégen iman dölitining himayisi astida tinch, bexitlik yashaydighan néme. Kishilerge özlirini tekshürüsh pursiti bermeslik üchün ularni oxshimighan wastiler arqiliq aldirash qilishimiz lazim. Shundaq qilghandila ular dunya toqunush sehnisidiki esli düshmenlirini perqlendürelmeydu.
Islam jem'iyetlirining mal- mülüklirini ularning xeziniliridin bizning xenimizge yötkeshte herqandaq wasitilerni qollinishimiz lazim.
Tuyghuliri tashqa aylan'ghan, exlaqiy we insaniy qimmetlerdin ayrilip qalghan din we siyasetke qarshi turidighan jem'iyetlerni otturigha chiqirishimiz lazim. U halda bu jem'iyetlerning yalghuz arzuliri maddi halawetlirini emelge ashurushtin ibaretla bolup qalidu. Bundaq bolghanda ular her qandaq shekildiki qarshiliq körsitishlerdin ajiz kilidu, aridin uzaq ötmeyla özlirini bizning qolimizda xar halda uchiritidu.
Küch kursiliri qolimizda bolidu, barliq wezipilerge hökümran bolimiz, siyaset bizning terepdarlirimizning qulida bolidu, bu küchimiz arqiliq biz herqandaq waqitta qarshimizgha chiqidighanlarni ularning öz kishiliri arqiliq yoq qiliwiteleymiz.
Her yerge tazilap bolghili bolmighudek derijide parchilinish oruqlirini chachtuq. Jem'iyetlerning maddiy we milliy menpe'etliri otturisida tipishishni meydan'gha keltürduq, ularning jem'iyetliride diniy we milliy düshmenlik otlirini yaqtuq, yigirme esirdin biri shu xil otlarni tutashturushqa küchimizni serp qilip kiliwatimiz. Shuning üchün biz qoshulmay turup héchqandaq dölet yene bir dölet bilen bizge qarshi birlishelmeydu. Chünki döletlerning heriketlinishige kapaletlik qilidighan qozghatquch bizning qolimizda.
Allah bizni dunyagha hökümran bolushimiz üchün teyyarlidi, bashqa milletlerde tépilmaydighan ewzellik we alahidiliklerni bizge berdi. Eger ularning ichide danalar bolghan bolsa idi, bizge qarshi turalighan bolatti.
Bezi qalaymighan tuyghularni yoqitishning ornigha ularni ghayilirimiz üchün xizmet qildurishimiz, bashqilarning pikirlirini ilkimizge élishimiz we uni boghup tashlashning ornigha menpe'etimizge oyghun halda terjime qilishimiz lazim.
Jama'etchilikni saghlam tepekkur qilish küchidin mehrum qilishimiz lazim. Qaysi wedilerni emelge ashurghili bolidighanliqi, qaysilirini emelge ashurush imkansiz ikenliklirini ayriyalmighudek halgha kilip, bizning yalghan bayanlirimizgha özgermes heqiqetler süpitide yépishishlirini qolgha keltürishimiz kérek. Biz shundaq bir hey'et teshkillishimiz lazimki uning ezaliri xelqning arisigha kirip ulargha wedilerni yaghduriwétidighan parqiraq, hayajanlanduridighan nutuqlarni sözleshliri kérek. Yene xelqning arisida ularning siyasetni chüshenmeydighanliqini, yaxshisi uni öz ehlige tashlap birish qarishini tarqitishimiz lazim.
Jem'iyette qarimu qarshi pikirlerni köpeytimiz, hisyat we shehwaniyliqni birinchi pilan'gha qoyimiz.
Barliq döletlerge suzulghan we pütün dölet hökümdarliri ita'et qilidighan yüksek hökümet idarisi qorup chiqimiz.
Sana'et we tijaretni konitrolliqimiz astigha élishimiz, kishilerni hakawur, israpxor we boshangliq qatarliqlargha adetlendürishimiz, ma'ashlarni yuqirilitip, qezrni asanlashturush we ösümni hessilep köpeytish üchün heriket qilishimiz lazim. Shundaq qilghanda barliq milletler bizning aldimizgha sejde qilghan halda kilidu.
Körinishte qelbimizdiki sirtqa chiqarmay, zulumgha qarshi turghan, zalimlarni eyiplep, erkinlikni hémaye qilghan boliwalimiz.
Intayin az qismini hésabqa almighanda barliq metbu'at bizning qolimizda. Biz uni xelqni tesirlendürgüdek shekilde qollinimiz. Xelq metbu'at sewebi bilen heqiqetlerdin yiraq qalidu, menpe'etlirini bashqa jaylardin izdeydu, hemishe shehwet we lezzet qoghlap, aldirash ötidu.
Hökümdarlar bizning permanlirimizgha asiyliq qilishqa xélila ajizliq qilidu; Chünki ular türme yaki tuyuqsizla yoq bolup kitishning ularning ichidin isyankarlarning teqdiri ikenlini ubdan bilidu, shuning üchün ular bizge qattiq ita'et qilidu, menpe'etlirimizni bar küchliri bilen hémaye qilidu.
Pilanlirimizning muddettin ilgiri ashkara bolup qalmasliqi we waqti kilishtin ilgiri ijtima'iy küchlernimu weyran qiliwetmeslik üchün heriket qilimiz.
Özimiz xalighan kishilerni hoquq béshigha chiqirish üchün, awaz birish we mutleq köp sanliq sistimisini biz yolgha qoyduq. Elwette jama'et pikrini shulargha awaz biridighan ehwalgha ekilip bolghandin kéyin shundaq qilduq.
A'ilini parchilaymiz we her birining isyan qilishi üchün ulargha özlük rohini singdürimiz. Imtiyaz sahibilirining yuqiri menseplerge örlep kitishigimu tosalghuluq qilimiz.
Hakimiyet béshigha échilip ketmigen emma deptiri qara kishilerla yitip kileleydu, ular sirlirining échilip kitishi we setchilikke qilishtin qorqqan halda bizning permanlirimizni bijandil ijra qilidu. Shuningdek yene küchsiz, toxu yürek bashliqlarni otturigha chiqirimiz.
Paydisi bar, dep qarighan barliq inqilab we qozghilanglargha yaridem birimiz.
Ghayilirimizge yitish üchün yushurun küchlirimizni qorup chiqtuq. Sirlirimizdin xewiri yoq teleysiz insanlar kilip uninggha eza bolidu, ishnidu, biz bolsaq ulargha téximu küchlük shekilde hakim bolduq we ularni xizmetlirimiz üchün boysundurduq.
Allahning tallan'ghan bendilirining parchilinip kitishi ajizliq emes, belki némettur. Chünki shu parchilinish bizni dunyaning xujayinliqliqigha élip bardi.
Barliq neshriyat organliri bizning qolimizda bolidu, insaniyet pikiri heqqidiki tebirler bizning hökümetlirimizning qolida bolidu, pikrimizge xilapliq qilghan her qandaq neshiriyat orginini qanun namidin taqiwétishke heriket qilimiz.
Her biri ghayilirimiz üchün xizmet qilidighan oxshimighan tür we uslublarda gézit we zhurnallirimiz bolidu.
Bizning sirtimizdiki kishilerni shertsiz shekilde uyun-tamasha, ammiwi kulublar, sen'et, jinisiy munasiwet we zeherlik chikimlikler bilen aware qilishimiz lazim. Bundaq qilghanda biz bilen talishidighan'gha, pilanlirimizgha qarshi turidighan'gha waqit tapalmay qalidu.
Kollikitip sheklidiki barliq nersilerni yoqitip tashlaymiz. Bu basquchni unwérsititlarni özgertishtin bashlap, ularni özimizning özgiche pilanlirimiz buyiche qaytidin qorup chiqimiz.
Yolimizgha tosqunluq peyda qilghanlarni intayin qattiq qolluq bilen bir terep qilimiz.
Tesir da'irimizni kéngeytish üchün masunlarning tarmaqlirini hemme yerge achimiz.
Hakimiyet qolimizgha ötken chaghda zéminda bizning dinimizdin bashqa dinlarning mewjut bolup turishigha yol qoymaymiz.


Pikir we eqidilerning yiltizliri:


Sehyunizm özgirip ketken tewrat bilen oxshash derijide qedimiylikke ige bolup, u bashtin tartipla yehudiylardiki milletchilik rohini oyghitip kelgen. Hértzl herikiti bolsa qedimqi sehyunizm herkitining yéngilinishi we qaytidin tertipke sélinishidur-xalas.
Sehyunizm özgirip ketken tewrat we télmudning rohigha asasen pa'aliyet élip baridu. Emma shunimu ishare qilip ötüsh zörürki, ularning bir qanchilighan kattiwashliri dinsizlardin idi. Ularning qarishidiki yehudiyliq peqet siyasiy we iqtisadiy arzulirini ishqa ashurushtiki perdidin bashqa nerse emes.
Yehudiylarning köpinchisi télmudni özlirining diniy desturi, dep hésablaydu. Télmud yehudiylarning rahibliri we fiqhiy alimlirining izdinishliridin terkip tapqan bir kitab bolup, uning omumiy we xususiy hayatning da'irisi sizip chiqilghan. Uningda yene ularning ijtima'iy we siyasiy weziyetlirini aqlaydighan, özliri we kelgüsi ewladlirining qelbide insaniyet jem'iyitini pes körüsh, uningdin intiqam élish, kishilerning mallirini naheq yiwélish, ularning janliri, izzet- abruyliri, mal-mülüklirini tartiwélish we yehudiylardin bashqilarning qanlirini bir qisim diniy pa'aliyetlerde istimal qilish üchün éqitish qatarliqlarni rawa köridighan telimat we ehkamlarmu mujessemlen'gen; Chünki fesih künidiki pitir ximirdin qilin'ghan tamaq yaki bashqa nersilerge insanning qénidin bir tamche qoyilidu.



Tarqilishi we tesir da'irisi:


Sehyunizm xelq'araliq yehudiyliqning siyasiy yüzidin ibaret bolup, u yehudiylar özlirige teswirligen'ge oxshash "yüz qolluq hindiy ilahiy fishnu" gha oxshaydu. Chünki sehyunizmningmu dunyadiki hökümet apparatlirining köpinchiside uning menpe'eti üchün pa'aliyet élip baridighan idare qilghuch qoli bar.
Isra'ilni yitekleydu, uning üchün pilan tuzidu.
Masunlar sehyunizmning telimat we körsetmiliri buyiche heriket qilidu, uning bashliq we mutepekkurliri uninggha boysunidu.
Sehyunizmning amérika we yawrupalarda qarimaqqa bir- birige qarimu qarshidek körinidighan, emeliyette dunya yehudiylirining menpe'eti üchün pa'aliyet élip baridighan yüzligen jem'iyetliri bar.
Sehyunizmning küchini derijidin tashqiri mubalighe qiliwatqanlarmu bolghandek, uninggha sel qaraydighanlarmu bar. Elwette bu ikki xil qarashning her ikkilisi toghra emes. Mesilining heqiqiy yüzi tetqiq qilin'ghanda shu nerse otturigha chiqiduki, yehudiylar zamanimizda qa'ididin sirt bir xil üstünlükte yashimaqta.

Yuqiriqilardin shu nerse aydinglishiduki: sehyunizm pelestindiki yehudiy döliti arqiliq pütün dunyagha hökümran bolushni meqset qilidighan irqchi, siyasiy heriket bolup, ismi pelestindiki sehyun téghining ismidin élin'ghan. Bu heriket tewrat we insaniyet jem'iyitini pesleshtürüshke, yehudiylardin bashqa milletlerdin intiqam élishqa qiziqturidighan télmudning telimatlirini asas qilidu. Yehudiylar özlirining weyran qilghuch prinsiplirini «sehyun hökümaliri desturliri» namida qanunlashturghan. Bu qanun heqiqetmu dunya tarixidiki eng xeterlik qararlarni öz ichige alidu.

*«din, mez'heb we pikir éqimliri qisqiche ansklopidiyesi»din a.Qarluqiy terjimisi

menbe: http://www.xjklmy.net/bbs/Default.asp
*****************************************

تولۇق ئوقۇش

2009年1月31日星期六

Ghezzediki insanlar qandaq yashawatidu?




Ghezzediki insanlar qandaq turmush kechuriwatidu?


Ghezzede boghuzdin bolka pishuruluwatidu


2008- 12- 08 «shinjang géziti»


Pakistan «el eyyam» gézitining 24 – noyabirdiki xewiride éytilishiche, hazir isra'iliye ghezzeni dawamliq qamal qiliwatqachqa, u jaydiki pelestinlikler éghir insanperwerlik krizisigha duch kéliptu. Nurghun bolkixana boghuzdin bolka pishuruwétiptu.
Ehwal kishilerning tesewwuridikidinmu nachar iken, isra'iliyining qamili tüpeyli asasliq turmush eshyalirini ghezzege yetküzüsh mumkin bolmighachqa, ashliq iskilatliridiki un téz azlap, hazir 3000 tonnidin köprekla qalghan, bu 1 milyon 500 ming nopusi bar ghezzege nisbeten héchnémige dal bolmaydiken. Ashliqni téjesh üchün, bezi bolkixanilar bashqa chiqish yoli izdep, at – ulaq, öy qushlirigha bérilidighan boghuzdin polka pishurushqa mejbur bolghan.
Boghuzda bolka pishurushning yene bir sewebi, ghezzediki ahaliler bek namrat bolghachqa, unda pishurulghan bolkini sétiwélishqa qurbi yetmeydiken.
Ghezze kölimi aran 365 kwadrat kilométir kélidighan alqanchilikla yer, uning iqtisadiy jehette özini qamdash iqtidari bolmighachqa, turmushta pütünley sirtning yardimige tayinidu. Unni misalgha alsaq, ghezzege toshup kélin'gen un asasen amérika we rosiyining uni. Amérika unining tonnisi 300 dollar, rosiyining 280 dollar. Boghuzning tonnisi 150 dollardin ashmaydu, beziliri hetta 100 dollar etrapida, shunga kishiler erzinini tallaydu. Epsuski, ilajisizliqtin qollinilghan bu tedbir saghlamliqni bedel qilghan.
Yéqinda dunya ashliq mehkimisi élan qilghan doklatta: «ghezzediki ahalining teng yérimi ishsiz, kishini téximu chöchütidighini, %70 kishining kündilik turmush rasxoti ikki dollar(konkrét 1.2 dollar)gha yetmeydu, namratliq chékidin xélila töwen. Uning üstige yémeklik kemchil bolghanliqtin, ghezze ahalisining qan azliq késilige giriptar bolush nisbiti örlewatidu» déyildi.

«yer shari waqit géziti»din

*****************************

تولۇق ئوقۇش

«ghezze - ottura sherq üchün modél»



Dawosta meydan'gha kelgen krizisining tepsilati


Erdoghanni yighin'gha ishtirak qilghan birleshken döletler teshkilati bash katipi ban ki mun we ereb ittipaqi bash katipi emr musamu qullidi


Updated 30.01.2009 16:55:50 UTC


«ghezze, ottura sherq üchün modél» témisidiki yighin'gha ishtirak qilghan bash ministir rejep tayyip erdoghan, isra'iliye jumhur re'isi pérésning diplomatiye qa'idilirining sirtigha chiqip, yoqiri awaz bilen söz qilishigha we yighin ishtirakchilirining uning sözlirige chawak chélishigha nahayiti qattiq naraziliq bildürdi.
Pérés «her kéche istanbulgha 100 dane rakita bombisi étilsa, siz néme qilattingiz?» sheklidiki ipadilerni ishletti.

Jawab birish pursiti telipini ret qilghan yighinning riyasetchisigimu achchiqlan'ghan erdoghan, péréske «siler insan öltürüshni yaxshi bilisiler» déyish arqiliq tenqidlirini arqa – arqidin otturigha qoydi we arqidinla «dawos men üchün tügidi» dep yighin zalini terk qildi.


Yighinning küntertipi ghezze bolsimu, tolimu turghun bir xil keypiyatta bashlighan idi.

Erdoghan, yürgüziliwatqan imbargolar bilen, ghezzening üsti üchün turmige aylandurulghanliqini éytish bilen birge, tengpungsiz küch ishlitilgenlikini we ösmürlerning öltürülgenlikini otturigha qoydi.

Erdoghanni yighin'gha ishtirak qilghan birleshken döletler teshkilati bash katipi ban kimun we ereb ittipaqi bash katipi emir musamu qullidi.

Yighin zalida shekillen'gen keypiyat zitigha ikenlikini körgen pérés, notqida sözini yoqiri kötirish arqiliq, mesilining jawabkarining hamas ikenlikini bildürüp «térorloq hujumlirigha qarshi bashqa charimiz yoq idi» dédi.

Pérés, diplomatiye qa'idilirini bir terepke qayrip qoyup, awazini yetküche kötürdi we bash ministir erdoghanni nishan'gha élishqa bashlidi.

Hamasning ‹qurulush uqturishi› ikenlikini éytqan bir qeghezdin neqil keltürüshke bashlighan pérés, «musulmanlar pütün yehudiylarni yoq qilmighuche, dunyaning nijatliqi ri'alliqqa aylanmaydu» sheklidiki xetni oqudi we nahayiti achchiqlan'ghan halda bash ministir erdoghan'gha qarap, «siz gépini qiliwatqan hamas bumu?» dédi.

Bulardin kéyin pérés yene bash ministir erdoghan'gha buruldi we hamasning rakéta hujumliri we ghezze herikitige munasiwetlik sözliride awazini yoqiri kötiripla qalmastin, goyaki waqirashqa bashlidi.

Pérés, «her qandaq dölet shundaq qilatti. Istanbulgha kéchide 10 yaki 100 dane rakita bombisi étilsa, siz nime qilar idingiz?» dégen ibarilerni ishletti.

Pérésining sözlirini anglap olturup, éghir – bésiqliq bilen muhim noqtilarni xatiriligen bash ministir erdoghan, tekrar söz nöwiti élish arqiliq, jawab bérish üchün purset bérilishini telep qildi, lékin yighin riyasetchisi jawab birishke purset bermidi.

Erdoghan mundaq söz qildi: «hörmetlik pérés, mendin qérisen, awazing bek yoqiri chiqiwatidu. Bilimenki, bu gunahkarliq pisxilogiyisining teqezzasidur. Méning awazim undaq yoqiri chiqmaydu. Öltürüshke kelsek, siler öltürüshni nahayiti yaxshi bilisiler. Sahildiki balilarni qandaq öltürgenlikingizni ubdan bilimen. Bash ministirlik qilghan ikki kishining manga qilghan muhim sözliri bar. ‹tankilarning üstige chiqip turup pelestin'ge kirishim bilen, özümni bexitlik hés qilimen› dégen bash ministirliringiz bar»

Bash ministir erdoghan yighin zalini terk qilip chiqip kitiwétip, «dawos men üchün tügidi» ibarisini ishletti.

Erdoghan yighin zalining chiqish éghizida naraziliqining sewebini mundaq bayan qildi: «isra'iliye jumhur re'isi shimon péréske 25 minut, manga bolsa 12 minut söz qilish heqqi bérildi. Bundaq muhim bir mesilini muzakire qilidighan bir yerde, turupla bu ishni yérim sa'et, 35 minutqa siqishtursingiz bolmaydu. Buningdin kéyinmu dawosqa qatnashmaymen»
**************************************************************







Pérés erdoghandin kechürüm soridi


Bu jiddichilik yüz bérip qisqa bir muddet ötkendin pérés, erdoghan'gha téléfon échip, kechürüm sorighanliqi bildürüldi


Updated 30.01.2009 01:58:52 UTC


Isra'iliye jumhur re'isi shimon pérésning dawostiki ghezze témisigha munasiwetlik yighinda diplomatiye qa'idilirining sirtigha chiqip kétishi, awazini kötirishi we söz qilish pursiti bérilmigen türkiye bash ministiri erdoghanning yighinni tashlap chiqip kétishi bilen jiddichilik eng yoqiri sewiyige chiqti.

Bash ministir erdoghan, «pérés bir qebile bashliqi bilen sözlishiwatqini yoq, türkiye jumhuriyitining bash ministirigha qaysi shekilde xitab qilinishi kéreklikini öginishi lazim» dédi.

Bu jiddichilik yüz bérip qisqa bir muddet ötkendin pérés, erdoghan'gha téléfon échip, kechürüm sorighanliqi bildürüldi.

Bash ministir erdoghan, «ghezze» témilik yighin échiliwatqan zalni tashlap chiqip ketkendin kéyin, munber bashliqi kla'us bilen bir yerge keldi we birlikte muxbirlarni kütiwélish yighini ötküzdi.

Kla'us, yighinning bu shekilde axirlashqanliqidin intayin qayghurghanliqini bildürüsh bilen birge «bash ministir erdoghan'gha ottura sherqte tinchliqni berpa qilish yolida oynighan roli üchün tekrar rehmet éytimen. Yighinda, birinchi olturushtiki notuqlar uzirap ketti we janabi erdoghanmu menilik shekilde jawab berdi» dégenlerni sözlirige ilawe qildi.

Bash ministir erdoghan bolsa, naraziliqining adil pozitsiye qilishi kérek bolghan yighin riyasetchisige qarshi ikenlikini tekitlidi.

Bash ministir erdoghan muxbirlarni kütiwélish yighinidin ayriliwétip, BBC muxbirining so'aligha «pérés bir qebile bashliqi bilen sözlishiwatqini yoq, türkiye jumhuriyitining bash ministirigha qaysi shekilde xitab qilinishi kéreklikini öginishi lazim» dep jawab berdi.

Bu ish yüz bériwatqan esnada, birleshken döletler teshkilati bash katipi bilen krizis yüz bergen yighin'gha ishtirak qilghan ereb ittipaqi bash katipi emr musa bolsa, bash ministir erdoghanni tamamen qollidi.

Emr musa mundaq dédi: «hörmetlik erdoghan yighinni tashlap chiqip kétish mesiliside heqliq bolup, qilghanlirini chüshinishlik. Hörmetlik erdoghan démekchi bolghanlirini dédi we chiqip ketti. Hemmisi bu, u heqliq idi»

Bash ministirlik menbesige asaslan'ghanda, bu bayanatlar otturigha chiqip, qisqa bir muddet ötkendin kéyin, isra'iliye jumhur re'isi pérés bash ministir erdoghan'gha téléfon échip, otturigha ish seweplik kechürüm sorighan.

**************************************************************

تولۇق ئوقۇش

2009年1月26日星期一

Pelestin mesilini chüshinishtiki «yitekchi qarashlar»

ئىخچام


Pelestin mesilini chüshinishtiki «yitekchi qarashlar»


Isra'iliye ghezzini texminen 20 kün bombardiman qilghandin kéyin bir tereplimilik orushni toxtatti. Buningdiki mexset özini ongshiwélishtek körünidu.
Insha'ellah qayta bashlimighay.
Bu jeryanda pelestin - isra'iliiye mesilisining B D T gha oxshash dunyaning rolini qolida tutqanliqini dewa qiliwatqan we géroziyege oxshash xristi'anlarning wetinige rusiyening hojum qilishigha tutqan pozitsiyesini musulmanlar yashighan pelestinlikler bombardiman qilin'ghinida tutalmighanliqi bir terepte tursun, bu mesilini dunyadiki gézit - zhornallar we téliwozorlar teripidin xelqlerge teqdim qilish mesilisi heqiqeten échinishliq bolup keldi.
Bu mesilini chüshiniwélishimizgha yardimi bolushi üchün bir tor bétida körgen «yitekchi qarashlar»larni yaqturup qaldim we herqaysinglarningmu waqip bolup qélishinglar üchün terjime qilip yollap qoydum. Yaqturudighanliqinglargha ishinimen.
Mezkur «yitekchi qarashlar»lar töwendikiche:

Pelestin - isra'iliye mesilisi heqqide dunya gézit - zhornalliri bilen téliwozorlirida allahide diqqet qilinip kéliniwatqan mundaq 12 xil «yitekchi qarash» bar:
1- ottura sherqtiki erepler dawamliq deslepte hujumgha ötkenlerdur, isra'iliye her zaman özini mudapi'e qilghuchidur we buninggha «özini qoghdash» déyilidu».
2- ereplerning, pelestinliklerning yaki lubnanliqlarning özlirige hujum qilghanlargha qarshi jawab bérish hoquqliri yoq, eger jawab berse, buninggha «téroristlik» déyilidu.
3- isra'iliyetning bigunah insanlarni öltürüsh hoquqliri bar bolup, buning ismi bolsa «heqliq muda'ipe»dur.
4- isra'ilye bigunah insanlargha qarshi qetlimam tetbiqati élip barghanda yawrupaliqlar isra'iliyening «diqqetlik we hushyar» bolushini telep qilidu. Buning ismi bolsa «dunya insanlirining pozitsiyesi»dur.
5- pelestinlikler yaki lubnanliqlar, eskiri sahelerde, chigrini qoghdawatqanda yaki quralliq orush jeryanida özlirige hojum qilghan héchbir isra'iliye eskirini esir alalmaydu. Eger shundaq qilidighan bolsa, buning ismi «mudapi'esiz xelqlerni qachurghanliq» bolidu.
6-isra'iliyening xalighiniche pelestinlik yaki lubnanliqni, xalighan waqit we xalighan yerde qachurush heqqi bardur. Mesilen: hazir 10 ming etrapida bigunah insan isra'iliye turmilirida bolup, bularning 300 din köpreki ayallar bilen sebi balilardur. Bu insanlarning gunahkar hésaplinishi üchün héchqandaq delilge kérek yoq. Isra'ilye ularni muddetsiz turmida tutup turush hoquqigha ige. Bu insanlar, pelestinlikler teripidin démokraték saylap bilen saylighan kishiliri bolsa ehwal özgermeydu. Buninggha: «térorchilarning turmigha élinishi» déyilidu.
7- qachaniki «hizibullah» ismi qollinilsa, mutleq sürette «süriye bilen iran teripidin qollap - quwwetlen'gen we iqtisadiy jehettin yardem qilin'ghan...» ipadisiningmu birlikte qollinilishi mejburiydur.
8- isra'iliyening ismi tilgha élin'ghanda «amérika teripidin qollap - quwwetlen'gen we iqtisadiy jehettin yardem qilin'ghan...» ipadisining birlikte qollinilishqa qet'iy bolmaydu. Emma isra'iliyening nami tilgha élin'ghanda aridiki toqunushning tengpuzsiz ikenliki we isra'iliyening eslide yoqilish xewpige duch kelmigenliki pikrini ima qilishqa bolidu.
9- isra'iliyege munasiwetlik herqandaq birer jümle bilen birlikte «ishghal qilin'ghan weten», «b.D.T. Qararliri», «insan heqlirining depsende qilinishi» yaki «genewre toxtamnamisi» ipadilirining qollinilmasliqigha alahide diqqet qilinishi kérek.
10- pelestinlikler bilen lubnanliqlar, ularning détigha yaqmighan we ularni yaxshi körmeydighan xelqlerning arqisigha yushurun'ghan «qorqunchaqlardur». Eger a'ililiri bilen birlikte yashawatqan bolsa, bu «qorqunchaqliq» dep atilidu. Isra'iliyening ularni we a'ililirini janlirini saqlawatqan hojrilirida yoqitishliri lazim. Buning ismi bolsa «tepsiyli, alahide diqqet bilen élip bérilghan» pakizlash heriketliridur.
11- isra'ilyelikler, ereplerdin yaxshiraq in'gilizche, fransuzche, ispaniyeche yaki portugaliyeche geplisheleydu. Shuning üchünmu ulargha köprek heq - hoquq bérilishini yuqiridiki qurallargha diqqet qilghan asasta téliwoz körgüchilerning yaki gézit - zhornal oqurmenlirining kallisigha neqish qilinishigha heqliqtur. Buning ismi bolsa «bitereplimlik zhornalchiliq»tur.
12- yuqiridiki «yitekchi qarashlar»largha munasiwetlik pikri bar her insan'gha «intayin xeterlik bir anti semitisizmchi»lik qalpiqi kiygüzülidu.

Menbe:

http://www.uighurislam.net/viewthread.php?tid=1710&sid=GW6gvh

Menbe: http://dunyabulteni.Net
*******************************

تولۇق ئوقۇش

Pelestin – isra'iliye toqunushidiki «36 tedbir»

ئىخچام



Pelestin – isra'iliye toqunushidiki «36 tedbir»


Sünzining «herbi ishlar desturi»da «urushning toqquzi reng, biri jeng» ikenligi bayan qilin'ghan.
Bu «36 tedbir» ning biri bolup, isra'iliye ghezzege hujum qilishta yuqurqi tedbirni qollan'ghan.
Isra'iliye hawa armiyisining ghezzege hawa hujumi qozghashning aldi – keynidiki ehwalni analiz qilghanda, ular qollan'ghan birinji hiyle -«jahan ténch, el aman»idi.
Pütkül herbiy herketning waqtida, ungushluq bolushi isra'iliyening «mexpiy ish körgen»likidin bolghan.
2008 - yili 6 - ayda «xamas» bilen imzalan'ghan alte ayliq urush toxtitish kilishimi isra'iliyege urush teyyarliqi üchün purset bergen, shundaqla nispiy ténch keypiyat yaratqan.
Alte aydin kiyin isra'iliye tunji qétim misirgha «xamas»qa herbi herket qollinidighanliqini uqturghan.
Misirmu ganggirighan halda «oghri kimisi»ge chiqqan.
U chaghda bezi analizchilar:b «bu isra'iliyening tehdit sélishidin ibaret. Rastliqigha ishen'gili bolmaydu» digen.
Isra'iliyemu axbarat wastiliridin epchillik bilen paydilinip rengwazliq qilghan.
Arqidinla ghezze portini échiwetkenlikini jakarlighan.
Bash ministir olmiért: «üch kishilik yighin chaqirghandin kiyin herbiy herket qozghash – qozghimasliq qarar qilinidu» digen.
Hetta armiyeni dem élishqa quyup bergenlikini jakarlighan.
Mana bu «jahan ténch, el aman»hiylisi.

Isra'iliye yene «suni léyitip béliq tutush» hiylisini ishletken.
Ottura sherq yérim esirdin buyan xelq'ara jem'iyetning qizziq noqtisi, shundaqla chong döletlerning özini körsütidighan sehnisi bulup kelgen.
Isra'iliye «eger yéngi yil harpisida keng kölemlik herbiy herket qollansa, herbiy istiratigiyining mujimellikini ashurghili bolidu, xelq'ara jem'iyetning küchlük bésimigha uchrighan teqdirdimu, bundaq ‹béliq tutush› hiylisini b d t xewipsizlik kéngishimu bashquralmaydu» dep qarighan.
Isra'iliye armiyisi ghezzege hawa hujumi qozghap uzaq ötmey, herqaysi axbarat wastiliri: «birowinik, tankilar chigrigha toplandi, zapas qisimlar seperwerlikke keldi» digendek xewerlerni berdi.
Isra'iliye bash ministiri olmiért bolsa: «urush sépini kéngeytmeymiz» didi. Del mushu gepning özi müjimel.
Undaq atalmish «urush sépi» digen nime?
U qeyerde?
Bu sep qanchilik uzun?
Bu mujimellike tolghan ibare xalas.

Menbe: «shinjang qanunchiliq géziti»
**************************************

تولۇق ئوقۇش

2009年1月24日星期六

Amirika siyasiy sahesidiki yehudiylar

ئىخچام



Amirika siyasiy sahesidiki yehudiylar

Iraqtin malaysiyaghiche bolghan nurghun ellerde hazir amirikigha qarshi namayish dawam qiliwatidu.
B d t xewepsizlik kéngishi 2008 - yili 8 - yanwar pelestin bilen isra'iliyeni gazada urush toxtitishqa buyrush mezmunidiki qarar lahiyesini awazgha qoyghanda, amirika awaz hoquqidin waz kechken birdinbir dölet boldi.
Amirikining isra'iliyeni asiraydighan meydani dunyada narazliq qozghidi.
Firansiyediki «dunya géziti»ning maqaliside mundaq diyildi:
Amirikining eng chong xataliqi, kishilerge isra'iliyeni shertsiz qollaydighandek tuyghu bérip qoydi, u xataliq amirikidiki yehudiylarning üstün siyasiy orni bilen munasiwetlik, ular amirikining isra'iliyege tutidighan meydanini tizginliwalghan.

Amirikida alte milyonche yehudiy bar. Biraq sitastikigha qarighanda, yéqinqi bir nechche nöwetlik hökümette yehudiylar kéngesh palatasida 10 din 15 kiche, awam palatasida 15% etirapidiki orunni kontirol qilghan.
Buningdin yehudiylarning amirika siyasiy sahesidiki ghayet zor tesirini körüwalghili bolidu. Buningdin bashqa amirika hökümetlirining muhim apparatlirida asasen yehudilar hoquq tutidu. Mesilen: sabiq dölet ishliri katipi kissin'gir, albirayit we ata-bala bosh hökümitidiki dangliq qurghuychi - «iraq urushning atisi» dep atalghan worfowtis. Obama yéngi hökümitidiki aqsaray ishxanisining mudirliqigha teynlen'gen imano'illarning hemmisi yehudiy.

Yehudiylarning bunche mustehkem siyasiy yiltizgha ige bolushigha, ularning küchlük iqtisadiy emeli küchi türtke bolghan.
Sabiq zungtung rozwélit ilgiri uhsin'ghan halda: «amirika iqtisadigha tesir körsüteleydighan 200 din artuq karxanini yette-sekkiz yehudiy kontirol qiliwaldi» digenidi.
Amirika «bayliq zhornili» élan qilghan baylar tizimlikide aldinqi qatarda turidighan 40 bayning 16si yehudiy, wal-sitrit kochisidiki pul mu'amile eqildarlirining tolisi yehudiy.
Hemmimizge tonushluq pay chéki élahi buffit. Pul-mu'amile timsiqi shawros,riman aka-ukilar ,ibm ,Google,HSBC Bank, City Group, Goldman Sachs, Microsoft, Intel, Morgan qatarliq shirketlerning qurghuchilirimu yehudiy.
Bu baylar amirikining siyasiy sahesige biwaste arilashmisimu, pul arqiliq amirika hökümitini tizginliwalghan.

Amirikida yehudiylarni i'ane bérishke maslashturidighan siyasi heriket komititi elliktin ashidu. Buningdin bashqa yene 100 din köprek yehudi teshkilatliri bar. Dangliqliridin «amérika - isra'iliye xelq ishliri komititi », «amirika yehudilar kéngishi» qatarliqlar,
Ularning tüp siyasi muddi'asi - amirikini isra'iliyening menpe'etini qoghdashqa köndürüsh,
Ular ilgiriki bir qanche qétimliq saylamgha qatnashqan.
Bu qétim obama saylamgha qatnashqanda «amérika - isra'iliye xelq ishliri komititi» alahide janlinip ketti.

Töwende amirikidiki yehudilar teshkilatlirining namliri we chüshendürlishini körüp béqinglar.


Fédiral mejlisi - amérika kéngesh palatasi ( Senate ) bilen amérika parlaméntining birlikte atilishi.

Mason - in'gilizchisi Freemason bolup, bir teshkilattur. Bu teshkilatning ezaliri mason dep atilidu. Pütün dunyadiki döletlerde bar. ( junggodimu bar ) shu döletning siyaset, iqdisad, pelsepe we bashqa sahelerde tesiri küchlük bolghan we iqdisadiy ehwali intayin yaxshi bolghan insanlar bu teshkilatqa teklip qilinidu. Masonlar pütün küchi bilen isra'iliye üchün ishleydu, bularning wastisi bilen her yili isra'iliyege milyartlighan dollarlar éqip baridu. Bular körünüshte normal bir teshkilattek körünsimu lékin pul we sheytan'gha choqunidu. Bular özliri choqun'ghan sheytanni lutxazér dep atilidu. Bir dollarning keynidiki piramidaning üstidiki köz, del bu lutxazérning közidur. Bu köz pütün masonlar kéyidighan peshtamining aldida bar.

CFR - toluq atilishi Council on Foreign Relations yeni tashqi ishlar komititi bolup, yehudi bankir roschild teripidin qurulghan kéyin bashqurulushi yene bir yehudi bolghan rokféllir jemitige ötküzülüp bérilgen bir teshkilat bolup, roli, amérika siyasitini perde arqisidin kontrol qilip, bu arqiliq pütün dunya siyasitining yönilishini belgileshtur. Yeni dunyaning asasliq siyasiy küchi bular bolup, barliq amérika zungtungliri ( kénnididin bashqa ) we bashqa dangliq siyasiyonlar bu teshkilatqa ezadur. Shundaqla bulargha eza bolghanlar hem masonlardur.

ILLUMINATI - dunyaning eng bay on yehudi jemeti birliship qurghan bir dunyawi hökümranliq toridur. Bular derijidin tashqiri chong baylardur. Özlirini << يەر يۈزىنىڭ ئون شىر پادىشاھى >> dep ataydu. Yuqiridiki masonlar, CFR we uninggha oxshash teshkilatlarning hemmisi bular teripidin bashqurulidu. Kélip chiqqan urushlar, iqdisadiy krizislar, siyasiy dawalghushlar, döletlerning parchilinishi... Hemmisi bular bilen biwaste munasiwetliktur. Bular intayin küchlük bolup, küchi hemme yerde bar, hökümetlerde, ma'aripta, herbilerde... Dunyaning eng chong axbarat wastiliri bularning qolididur. CIA we MOSSAD bular teripidin bashqurulidu.

AIPAC
ning toluq atilishi «American Israel Public Affairs Committee» yeni: «amérika - isra'iliye xeliq ishliri komititi» bolup, washingtonning padishasi dep atilidu.
Toghra AIPAC, amérikidiki eng küchlük yehudi lobisidur. Lékin AIPAC ning bashqurghuchilirining hemmisi CFR ning ezaliridur. Heyran qalarliq shundaqmu? Yeni ILLUMINATE torining asasliq teshkilati CFR dur, CFR bolsa perde arqisidin AIPAC qa yolyoruq béridu. Hichqandaq bir amérika zungtungi AIPAC tin ruxset almay turup öz aldigha bir qarar chiqiralmaydu. Kénnidi ulargha qarshi chiqti, we ular teripidin öltürüldi. Chünki kénnidi amérika tarixidiki birdin - bir katolik zungtungdur. Kénnidi amérikidiki protéstant an'glo -sakson -yehudi hakimiyitige ochuq qarshi chiqqan ademdur.

Bu qétimqi saylamda obama bilen hilari qattiq riqabetlishiwatqan waqitta tuyuqsiz obama girmaniye sepirini xalap qaldi we girmaniyede bir qanche kün turup qaldi.Qaytip kelgendin kiyin uzun ötmey hilari saylamdin waz kechkenlikini jakarlidi,hem obama bilen hilari ikkiisi namda iqtisadni kirzis toghurluq échilmaqchi bolghan ,emiliyette bolsa saylam toghurluq échilghan AIPAC yighinigha qatnashti. Shuningdin kiyinla obamani qollash nispitini 43% örlep 67% chiqti.Hilarining qandaqiliqi pütün axbarat wastisi bilidu.Isra'iliye telwisi ayal.

Yehudilar yene amirikining köngül échish we axbarat wastillirini kontirol qilghan.Ular amirikidiki addi puqralarning yehudilargha bolghan köz-qarishigha bilindürmey,tesir körsitiwatidu.

Holliwodta yene yehudilarning qol astidiki «warnir aka-ukilar»,«21-esir fokis shirkiti»we bashqa dangliq bir qanche kino-filim shirketliri 2-dunya urushidiki yehudilarning azap chekkenlirige a'it filimlerni üzüldürmey ishlewatidu qérindashlar bataliyoni,shélindirning tizimliki,qarishiliq armiyisi,qatarliq dangliq filimlerning hemmisi pütünley yehudilargha yan bésilghan filimler,buningdin burun chiqqan filimlerdin sobibudin qéchish,urush we tinichliq qatarliq filimlermu eyni waqittiki téxnika kemchilik shara'itlarda,yehudilarning qanchilik meblegh ketse meyli.Ri'ali weqelik bilen oxshash qilish,hetta ashurup,tesirlik qilish kérek digen pikirlirige asasen kishilerni tesirlendürgidek qilish ishlen'gen.Bolupmu sobibodin qéchish,urush we tinichliq filimliri uyghurlargha tonush diyerlik,gézit-zhornal,hetta romanlardimu shu kino, kitapliridin misal élip sözlinidu.Körgenler yehudilar mundaq japagha qaptiken dep ich aghritidu.

Yene bir gorohtikiler bolsa axbarat wastillirini qattiq kontirol qilmaqta.«niyo-yorik géziti», «wal kochisi géziti» we amirikining dangliq üch chong tiliwéziye torida yehudi qan séstimsiidiki muxbirlar nahayiti köp,ular amirikining axbarat jama'et pikrini kontirol qiliwalghachqa,yehudilerge paydisiz xewerlerning peyda bolushigha yol qoymaydu.Yehudilargha paydisiz matiryallar amirikida bésishqa ruxsetke érishelishi mumkin emes diyerlik.,chet'eller bésilip qalsa til, sésiq gepke kömüwétidu yazghuchini.

Yehudilar bir tereptin pul we saylam bélishi arqiliq amirika hökümitige tesir körsetse,yene bir tereptin tesir küchi tüpeyli,zungtung saylimidiki ikki partiye talishidighan asasliq nuqta,bu qétim obamagha 78% yehudi bélet tashlidi.Yehudiler teshkilatlirining umumyüzlük qollishigha irishti.Tarixta bundaq ehwal eng az körülgen.

Obama hetta yehudilarning ishenchisini qolgha keltürüsh,özining musulman emeslikini ispatlash üchün isra'iliyede yehudilarning ibadetlirini qubul qilghan, emiliyette obama qolini quyup qesem bergen injil bilen yehudi dinidikler burundin tartip bir-birige zitliship kelgen.Musulmanlargha kelgende itipaqlashqan bilen öz-ara toxtimay urushup, tirkiship turatti.Obama yene yaghliq chigidighan ikki musulman qollighuchisidin muxbirlar özini süretke tartqan waqitta özidin yiraqraq turushini, keynide turmasliqini telep qilghan.

Obamaning yehudilar gorhining özini qollighinigha ularni xatirjem qilish üchün qilghan eng gewdilik heriket sözliri saylinip bolghandin kiyin ipadilendi. Awwal yehudi imanu'élni aqsaray ishxanisining mudirliqigha saylidi.Chünki imanu'il saylam meblighi toplashqa alahide küch chiqarghanliqi üchün bu wezipige irishti dep axbarat wastillirida xewer bérilgen bolsimu, kishiler perde arqisidiki meblegh i'ane qilghuchilarning emiliyette yehudi serdarlar ikenlikini, obamagha ghayet zor saylam we uningdin kiyinki pa'aliyetlerge bolghan mebleghni bergenlikini bilip qaldi.Amirikining iqtisadini bashqurdighan yene bir organ döletlik iqtisadi komitit re'isilik wezpisimu yehudi sumérsqa tutquzuldi.

Obamaning isra'iliyening gaza tajawuzchiliqigha qarita sözligen sözide mundaq bir jümle bar :her qandaq tinichliq söhbiti élip bérilishtin burunqi birinji nishanimiz isra'iliyening bixeterliki biz üchün eng muhim.

*********************************
«Shinxua aginitliqi»، «Ürümchi kechlik géziti» we «yehudilarning amérikidiki mutleq ghelibisi» namliq maqalidiki munfshwetlik mezmunlardin élindi
*********************************

تولۇق ئوقۇش

2009年1月23日星期五

Isra'iliyening «urush toxtitish» qarari heqqide tehlil



Updated 19.01.2009 21:28:15 UTC


ئىسرائىلىيەنىڭ «ئۇرۇش توختىتىش» قارارى

ھەققىدە تەھلىل


2009 - يىلى 17 – يانۋاردا ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى ئەھۇد ئولمەرت رىياسەتچىلىكىدە چاقىرىلغان «ئىسرائىلىيە خەۋپسىزلىك كابىنتى» يىغىنى ئىسرائىلىيەنىڭ 22 كۈندىن بېرى ئۆزلۈكسىز داۋاملاشتۇرۇپ كېلىۋاتقان غەززە ھۇجۇملىرىنى توختىتىشنى قارار قىلغانلىقىنى ئېلان قىلدى.
ئولمەرت بەرگەن باياناتىدا ئېرىشمەكچى بولغان بارلىق مەقسەتلىرىگە ئېرىشكەنلىكىنى تىلغا ئېلىپ ئۆتكەندىن كېيىن، ناۋادا ھاماس راكېتا ھۇجۇملىرىنى داۋاملاشتۇرىدىغان بولسا، غەززەگە تەكرار ھۇجۇم قىلىدىغانلىقىنى ئالاھىدە ئەسكەرتىش بىلەن بىرگە، بۇ قېتىمقى ئۇرۇش توختىتىش مەسىلىسىدە ئۆزىنى قوللىغان بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى باش كاتىپى بانكىمۇنغا ئالاھىدە مېننەتدارلىقىنى بىلدۈردى. بۇنىڭدىن بىر كۈن ئۆتمەيلا، ھاماس باياناتچىلىرى بىر ھەپتە بويىچە ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمنامىسىنىڭ روھىغا رىئايە قىلىدىغانلىقىنى، ئەگەر ئىسرائىلىيە ئەسكەرلىرى غەززەدىن چېكىنىپ چىقىپ كەتمىگەن ۋە چېگرالارنى ئېچىۋەتمىگەن تەقدىردە، تەكرار ھۇجۇم قوزغايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

ئەمدى ھەيدەر چاقماقنىڭ بۇ مەسىلىگە مۇناسىۋەتلىك ئانالىزىغا قولاق سېلىپ چىقايلى:

ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى ئولمەرت ئېرىشمەكچى بولغان مەقسەتلىرىمىزگە ئاساسىي جەھەتتىن ئېرىشتۇق دەپ كۆرسەتكەن ئىدى.
بۇ يەردە دېيىلگەن ئاساسىي مەقسەتلەر تۆۋەندىكىچە:

(1)- ئىسرائىلىيىنىڭ 2000 ۋە 2006 – يىللىرى ئاللاھ پارتىيىسىنى يوقىتىپ تاشلاش ئۈچۈن، ئىككى قېتىم لىۋانغا ھۇجۇم قىلىشى ۋە ئىسرائىلىيە ئارمىيىسىنىڭ ۋەزىپىسىنى دېگەندەك مۇۋەپپىقىيەتلىك ئادا قىلالمىغانلىقىنىڭ خۇنۇك ئىزلىرىنى تازىلاش.

(2)- ئىسرائىلىيىنىڭ مەۋجۇتلىقىغا قارشى چىقمىغان ۋە نىسبەتەن بىتەرەپ تۇرغان ئەرەب دۆلەتلىرىگە ھېلىھەم ئۆزىنىڭ كۈچلۈك ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ قويۇش ۋە مەۋجۇت پوزىتسىيلىرىدە تۇرۇشنى كاپالەتكە ئىگە قىلىش.

(3)- رادىكال پائالىيەت بىلەن شوغۇللىنىپ، يارىشىشنى قۇبۇل قىلماي كېلىۋاتقان ھاماسقا پوپۇزا قىلىش ۋە رايوننىڭ ئىچى – سىرتىدا ھاماسنىڭ ئىناۋىتىنى چۈشۈرۈش.

(4)- ھاماسنى قوللايدىغان سۈرىيە ۋە ئىرانغا ئوخشاش دۆلەتلەرنى قېيىن ئەھۋالدا قالدۇرۇپ قويۇش.

(5)- ھاماسقا ئاۋاز بەرگەن غەززە خەلقىنى جازالاش ئارقىلىق، ھاماسقا ئاۋاز بەرمەيدىغان ھالەتكە كەلتۈرۈش ياكى ئاۋاز بەرگەن تەقدىردىمۇ ھاماسنىڭ ئىسرائىلىيىگە قارىتا يومشاقراق بولۇشى ئۈچۈن بېسىم ئىشلىتىشىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىش.

(6)- ئامېرىكا قوشما شىتاتلىرىنىڭ يېڭى پرېزىدېنتىغا مەسىلە تېپىپ بەرمەسلىك ئۈچۈن، كونا پرېزىدېنت دەۋرىدە بۇ ھۇجۇمنى قوزغاش ئارقىلىق، يېڭى كېلىدىغان پرېزىدېنتقا بىر يېڭى يىل ياكى ‹خوش كەپسىز› ھەدىيىسى تەقدىم قىلىش.

(7)- فېۋرال ئېيىدىكى ئىسرائىلىيىدە ئېلىپ بېرىلىدىغان ئۇمۇمىي سايلاملاردا، ھۆكۈمەت بېشىدىكى پارتىيىلەرنىڭ ئاۋاز بەرگۈچىلەرگە ئۆزلىرىنىڭ ‹مىللەتچى› ئىكەنلىكى ھەققىدە سىگنال بىرىش ئارقىلىق، كۆپرەك ئاۋازغا ئېرىشىشكە ئوخشىغان مەقسەتلىرى بار ئىدى ۋە بۇ مەقسەتلىرىگە يەتتى، دېسەكمۇ بولىدۇ.

لېكىن، ئۈچتىن ئىككىسى، كۆپچىلىكى بالىلار ۋە ئاياللاردىن تەشكىل تاپقان پوقرالار بولۇپ، 1300 كىشىنىڭ ئۆلۈمىگە سەۋەپ بولغان ۋە كۆپ قىسمى ئېغىر 6000 ئەتراپىدا كىشىنى يارىدار قىلغان، رايوننىڭ ئۈستقۇرۇلمىسىنى خارابىلىككە ئايلاندۇرغان، ئەسلىدىمۇ سانى ئاز بولغان سانائەت ۋە ئىشلەپچىقىرىش مۇئەسسەسەلىرىنى ۋەيران قىلغان، توك ۋە سۇ قاناللىرىنى بوزۇپ تاشلىغان، ئۇزۇق – تۈلۈك ۋە دورا يېتەرسىزلىكى ۋايىغا يەتكەن بۇنداق ئىنسانلىق ترادېگىيىسىنى ئارقىدا قالدۇرۇش بەدىلىگە ئەمەلگە ئاشقان مەقسەت، قانداق مەقسەت بولسا بولسۇن، ئىنسانلىققا ياراشمايدۇ.

غەززە ۋەقەسى مەيلى بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ، مەيلى خەلقئارا جامائەتچىلىكنىڭ بىر پاجىئە ئالدىدىكى ئاجىزلىقىنى ئوتتۇرىغا قويدى.
بۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئامېرىكا قوشما شىتاتلىرىنىڭ ئىسرائىلىيىگە بولغان ياردىمىنىڭ ھەر قانداق بېسىمغا قارىماي داۋاملىشىدىغانلىقىنى يەنە بىر قېتىم كۆرگەن بولدوق.
ئەرەبلەرنىڭ چېچىلاڭغۇلىقى ۋە ئاڭسىزلىقىنىڭ نەقەدەر چوڭقۇر ئىكەنلىكىگە يەنە بىر قېتىم گۇۋاھچى بولدۇق.

ئىسرائىلىيە، غەززە ھۇجۇملىرىدىن كېيىن، ئورۇپ – چاققانلىرىنى رېمونت قىلىش ئۈچۈن، مىسىرنىڭ شام-شەيخ شەھىرىدە ياۋرۇپا ئىتتىپاقىنىڭ گېرمانىيە، فرانسىيە، ئەنگىلىيە، ئىتالىيە ۋە ياۋرۇپا ئىتتىپاقىنىڭ نۆۋەتچى رەئىسى چېخ جۇمھۇرىيىتى قاتارلىقلار بىلەن بىرگە، تۈركىيە، پەلەستىن رەھبىرى مەھمۇد ئابباس، مىسىر ۋە ئىئوردانىيىنى چاقىرىپ، خەلقئارا جامائەتچىلىككە، بۇ ھۇجۇم جەريانىدا ۋەقەنىڭ تىنچلىق يولى بىلەن ھەل قىلىنىشى ئۈچۈن غەيرەت قىلغان دۆلەتلەرنى ئېلان قىلىشنى مەقسەت قىلغان.
2009-يىل 18- يانۋار كۈنى چاقىرىلغان بۇ يىغىنغا ئىشتىراك قىلغان دۆلەتلەرنىڭ پوقرالىرىغا بېرىشنى مەقسەت قىلغان نەرسە، «مۇۋەپپىقىيەتكە ئېرىشتى» دېگەن سىگنالدىن ئىبارەتتۇر.
خۇسۇسەن ئەرەبلەرنىڭ نەزىرىدە ۋە دىندار مۇسۇلمانلارنىڭ نەزىرىدە، ئىسرائىلىيىگە يان باسقان پوزىتسىيىلىرى بىلەن، ئىناۋىتىنى چۈشۈرىۋاتلغان مىسىر دۆلەت رەئىسى ھۆسنى مۇبارەك ۋە يانداشلىرىنىڭ ئىناۋىتىنى كۆتىرىش مەقسىتىدە، ئىسرائىلىيىنىڭ، تىنچلىقنىڭ باش رولچىسى سۈپىتىدە مىسىر رەھبەرلىكىنى ئالدىنقى پىلانغا چىقرىشنى ئارزۇ قىلىشى، مىسىرنىڭ ئىسرائىلىيە ئۈچۈن ئوينايدىغان رولىنىڭ تېخى تامامەن تۈگىمىگەنلىكىنىڭ بىر نىشانىدۇر.


مەنزىل
http://palastinbiz.blogspot.com/

*******************************


Isra'iliyening «urush toxtitish» qarari heqqide tehlil


2009 - yili 17 – yanwarda isra'iliye bash ministiri ehud olmert riyasetchilikide chaqirilghan «isra'iliye xewpsizlik kabinti» yighini isra'iliyening 22 kündin béri özlüksiz dawamlashturup kéliwatqan ghezze hujumlirini toxtitishni qarar qilghanliqini élan qildi.
Olmert bergen bayanatida érishmekchi bolghan barliq meqsetlirige érishkenlikini tilgha élip ötkendin kéyin, nawada hamas rakéta hujumlirini dawamlashturidighan bolsa, ghezzege tekrar hujum qilidighanliqini alahide eskertish bilen birge, bu qétimqi urush toxtitish mesiliside özini qollighan birleshken döletler teshkilati bash katipi bankimun'gha alahide ménnetdarliqini bildürdi. Buningdin bir kün ötmeyla, hamas bayanatchiliri bir hepte boyiche urush toxtitish kélishimnamisining rohigha ri'aye qilidighanliqini, eger isra'iliye eskerliri ghezzedin chékinip chiqip ketmigen we chégralarni échiwetmigen teqdirde, tekrar hujum qozghaydighanliqini bildürdi.

Emdi heyder chaqmaqning bu mesilige munasiwetlik analizigha qolaq sélip chiqayli:

Isra'iliye bash ministiri olmert érishmekchi bolghan meqsetlirimizge asasiy jehettin érishtuq dep körsetken idi.
Bu yerde déyilgen asasiy meqsetler töwendikiche:

(1)- isra'iliyining 2000 we 2006 – yilliri allah partiyisini yoqitip tashlash üchün, ikki qétim liwan'gha hujum qilishi we isra'iliye armiyisining wezipisini dégendek muweppiqiyetlik ada qilalmighanliqining xunuk izlirini tazilash.

(2)- isra'iliyining mewjutliqigha qarshi chiqmighan we nisbeten biterep turghan ereb döletlirige hélihem özining küchlük ikenlikini körsitip qoyush we mewjut pozitsiyliride turushni kapaletke ige qilish.

(3)- radikal pa'aliyet bilen shoghullinip, yarishishni qubul qilmay kéliwatqan hamasqa popuza qilish we rayonning ichi – sirtida hamasning inawitini chüshürüsh.

(4)- hamasni qollaydighan süriye we iran'gha oxshash döletlerni qéyin ehwalda qaldurup qoyush.

(5)- hamasqa awaz bergen ghezze xelqini jazalash arqiliq, hamasqa awaz bermeydighan haletke keltürüsh yaki awaz bergen teqdirdimu hamasning isra'iliyige qarita yomshaqraq bolushi üchün bésim ishlitishini kapaletke ige qilish.

(6)- amérika qoshma shitatlirining yéngi prézidéntigha mesile tépip bermeslik üchün, kona prézidént dewride bu hujumni qozghash arqiliq, yéngi kélidighan prézidéntqa bir yéngi yil yaki ‹xosh kepsiz› hediyisi teqdim qilish.

(7)- féwral éyidiki isra'iliyide élip bérilidighan umumiy saylamlarda, hökümet béshidiki partiyilerning awaz bergüchilerge özlirining ‹milletchi› ikenliki heqqide signal birish arqiliq, köprek awazgha érishishke oxshighan meqsetliri bar idi we bu meqsetlirige yetti, désekmu bolidu.

Lékin, üchtin ikkisi, köpchiliki balilar we ayallardin teshkil tapqan poqralar bolup, 1300 kishining ölümige sewep bolghan we köp qismi éghir 6000 etrapida kishini yaridar qilghan, rayonning üstqurulmisini xarabilikke aylandurghan, eslidimu sani az bolghan sana'et we ishlepchiqirish mu'esseselirini weyran qilghan, tok we su qanallirini bozup tashlighan, uzuq – tülük we dora yétersizliki wayigha yetken bundaq insanliq tradégiyisini arqida qaldurush bedilige emelge ashqan meqset, qandaq meqset bolsa bolsun, insanliqqa yarashmaydu.

Ghezze weqesi meyli birleshken döletler teshkilatining, meyli xelq'ara jama'etchilikning bir paji'e aldidiki ajizliqini otturigha qoydi.
Buning bilen birge, amérika qoshma shitatlirining isra'iliyige bolghan yardimining her qandaq bésimgha qarimay dawamlishidighanliqini yene bir qétim körgen boldoq.
Ereblerning chéchilangghuliqi we angsizliqining neqeder chongqur ikenlikige yene bir qétim guwahchi bolduq.

Isra'iliye, ghezze hujumliridin kéyin, orup – chaqqanlirini rémont qilish üchün, misirning sham-sheyx shehiride yawrupa ittipaqining gérmaniye, fransiye, en'giliye, italiye we yawrupa ittipaqining nöwetchi re'isi chéx jumhuriyiti qatarliqlar bilen birge, türkiye, pelestin rehbiri mehmud abbas, misir we i'ordaniyini chaqirip, xelq'ara jama'etchilikke, bu hujum jeryanida weqening tinchliq yoli bilen hel qilinishi üchün gheyret qilghan döletlerni élan qilishni meqset qilghan.
2009-yil 18- yanwar küni chaqirilghan bu yighin'gha ishtirak qilghan döletlerning poqralirigha bérishni meqset qilghan nerse, «muweppiqiyetke érishti» dégen signaldin ibarettur.
Xususen ereblerning neziride we dindar musulmanlarning neziride, isra'iliyige yan basqan pozitsiyiliri bilen, inawitini chüshüriwatlghan misir dölet re'isi hösni mubarek we yandashlirining inawitini kötirish meqsitide, isra'iliyining, tinchliqning bash rolchisi süpitide misir rehberlikini aldinqi pilan'gha chiqrishni arzu qilishi, misirning isra'iliye üchün oynaydighan rolining téxi tamamen tügimigenlikining bir nishanidur.


Menzil: Http://palastinbiz.Blogspot.Com/
*******************************

تولۇق ئوقۇش

«ereblerning chigish noqtisi»

ئىخچام



«ئەرەبلەرنىڭ چىگىش نوقتىسى»


Updated 15.01.2009 20:40:10 UTC


م 2008- يىلى 27 – دېكابىردىن ھازىرغىچە داۋاملىشىۋاتقان ئىسرائىلىيىنىڭ غەززەگە قوزغىغان ھۇجۇمى نەتىجىسدە ھاياتىدىن ئايرىلغانلارنىڭ سانى 1000 دىن، يارىدار بولغانلار سانى بولسا نەچچە مىڭدىن ئېشىپ كەتتى. بۇ قېتىمقى ھۇجۇمنىڭ ۋاسىتىلىك تەرەپتدارلىرى ئامېرىكا ۋە ئەرەب دۆلەتلىرىدۇر. ئامېرىكا قوشما شتاتلىرى بۇ قېتىمقى ئۇرۇشقا رۇخسەت بەرگەندىن كېيىن، دۇنيا جامائەتچىلىكىنىڭ بۇ قانلىق ئۇرۇشتىن جاۋابكارلىققا تارتىدىغانلىقىنى ناھايىتى ياخشى بىلگەنلىكى ئۈچۈن، ئىسرائىلىيىدىن بۇ ئۇرۇشنى بۇرۇنراق توختىتىشنى ئۆتۈنگەنلىكى ھەممىمىزگە مەلۇم. ئەمما. بۇنىڭ ئەكسىچە، ئىسرائىلىيە ھاماسنىڭ راكېتا ھۇجۇملىرىنى باھانە قىلىپ، غەززە خەلقىگە ھاماسنىڭ كېلەر قېتىملىق سايلامدا ھۆكۈمەت بېىشىغا چىقىشىغا ئاۋاز بېرىشىنى توختىتىشىنى، ئەگەر ئەكسىچە بولغاندا كېرەكلىك ساۋاق بېرىدىغانلىقىنى جار سېلىپ، ئۆزىنىڭ رەزىل مەقسىتىگە يېتىش ئۈچۈن قولىدىن كېلىشىچە ھەرىكەت قىلماقتا.

تۆۋەندە ھەيدەر چاقماقنىڭ بۇ مەسىلىگە مۇناسىۋەتلىك ئانالىزى دىققىتىڭلارغا سۇنىمىز:

ئىسرائىلىيە، پەلەستىن ئازاتلىق تەشكىلاتىغا رەقىب پەيدا قىلىش ئۈچۈن ئۆز قولى بىلەن قۇرۇپ چىققان ۋە كەڭ يول ئېچىپ بەرگەن ھاماسنىڭ بۇنچىلىك دەرىجىدە چوڭىيىپ كېتىشىنى مۆلچەرلىيەلمىگەنلىكىتىن، يەنى چوتنى خام سوققانلىقتىن ھازىرچە ھاماسنى پەلەستىن ئازاتلىق تەشكىلاتىغا قارىشى كۈچ سۈپىتىدە تۇرغۇزۇپ، ھەققىي مەنىدىكى تەسىر كۈچگە ئىگە قىلماسلىقتىن ئىبارەت سىياسىي پىلانىنى ئىجرا قىلىشقا ئورۇنماقتا. ئامېرىكا قوشما شىتاتلىرى ۋە ياۋروپا ئەللىرىمۇ ئىسرائىلىيىنىڭ بۇ سىياسىتىنى مۇۋاپىق دەپ قارىماقتا.

ئەرەبلەر، ئىسرائىلىيە بىلەن 1948-،1958-،1967- ۋە 1973- يىللىرى بولۇپ جەمئى تۆت قېتىم ئۇرۇش قىلدى ۋە ھەر قېتىمقى ئۇرۇشتا ئۆز زېمىنىدىن قەدەممۇ قەدەم ئايرىلىپ قالدى. ئىسرائىلىيە قۇرۇلغاندىن بۇيان، تەرەپلەر ئوتتۇرىسىدا ئۇرۇش يۈز بەرگەندىن باشقا يەنە نۇرغۇنلىغان توقۇنۇشلار يۈز بېرىپ تۇردى. لېكىن، بۇ توقۇنۇشلاردا ئەرەبلەر ھەر دائىم يېڭىلىپ قالدى.
1973- يىلىدىكى ئۇرۇشتىن كېيىن ئەرەبلەر، ئىسرائىلىيىگە يالغۇز تاقابىل تۇرالمايدىغانلىقىنى ۋە ئۇرۇش تاكتىكىسى بىلەن بىرەر نەتىجىگە ئېرىشەلمەيدىغانلىقىنى چۈشۈنۈپ يەتتى.
نەتىجىدە، مۆتىدىل ئەرەب دۆلەتلىرى ئۈچ يول يەنى ئۈچ ئسىتىراتىگىينى سىناق قىلىپ باقتى،
بۇلارنىڭ بىرىنچىسى: پەلەستىن مەسلىسىنى يالغۇز ئەرەب مەسىلىسى بولۇشتىن، ئىسلام مەسلىسىگە ئايلاندۇرۇش،
ئىككىنچىسى، ئامېرىكا قوشما شىتاتلىرى ۋە ياۋروپا دۆلەتلىرى بولۇپ، ئىسرائىلىيىنى قوللايدىغان بارلىق دۆلەتلەر بىلەن تېخىمۇ ياخشى مۇناسىۋەت ئورنىتىش ۋە ئۇلارغا ياخشى تەسىر قالدۇرۇشقا تېرىشىش ياكى ئۇلارنى بىتەرەپ بولۇشقا ئۈندەش،
ئۈچىنچىسى، ئىسرائىلىيە بىلەن ئەپلىشىپ قېلىشنىڭ يوللىرىنى تېپىش قاتارلىقلاردۇر.

ئەرەبلەر يۇقىردىكى بۇ ئۈچ ئسىتىراتىگىيىنى ناھايىتى ياخشى ئىشقا ئاشۇرۇپ كەلدى.

پەلەستىن مەسىلىسى - ئىسلام دۆلەتلىرىدىكى دىندار مۇسۇلمانلارنىڭ ئەڭ مۇھىم بولغان ئورتاق مەسىلىسى بولۇپ قالدى. ئىسرائىلىيە قايسى ۋاقىتتا پەلەستىنگە ھۇجۇم قوزغىسا، ئىسلام ئەللىرىدە ئىسرائىلىيىگە قارىشى قاتتىق نارازىلىق ھەرىكەتلىرى ئېلىپ بېرىلىش بىلەن بىرگە، پەلەستىنلىكلەرگە بەس- بەستە ياردەم قىلىشقا سەپەرۋەر قىلىنماقتا. ئىسرائىلىيىنڭ زورلۇق – زومبۇلۇق قىلىش ئارقىلىق ئېلىپ بارغان ھەربىي ھەرىكەتلىرىگە، ئادەتتكى مۇسۇلمانلارمۇ قاتتىق نارازىلىق بىلدۈرمەكتە. بۇنداق نارازىلىق ھەرىكىتى ھۆكۈمەتلەرگە قاتتىق تەسىر قىلىپ، ئىسرائىلىيىگە قارىشى ھەرىكەت ئېلىپ بېرىشقا تۈرتكە بولماقتا. بۇ خىل ئەھۋال غەرب دۆلەتلىرىدە ياشاۋاتقان مۇسۇلمانلارغىمۇ ئورتاق، ئەلۋەتتە.

ئەرەبلەر، ئىسرائىلىيىنىڭ ئەڭ چوڭ گوماشتىسى بولغان ئامېرىكا قوشما شتاتلىرىنى ئازراق بولسىمۇ ئىجابىي قەدەم ئېلىشقا كۆندۈرگەندەك قىلىدۇ. لېكىن، ئامېرىكىدا ياشاۋاتقان يەھۇدىيلارنىڭ تەسىر كۈچى ئىنتايىن كۈچلۈك بولغانلىقى ئۈچۈن، ئامېرىكا ھۆكۈمىتى يەھۇدىيلارنىڭ بىشەملەرچە تەلەپلىرىگە سەل قارىشى مۈمكىن ئەمەس ئەلۋەتتە. شۇڭا ئامېرىكا ھۆكۈمىتى ئۆز مەنپەئەتىگە نىسبەتەن قايسى ئۇسۇل مۇۋاپىق بولسا، شۇ بويىچە بىرتەرەپ قىلىشى تۇرغانلا گەپ. ئەرەبلەر ئامېرىكىغا قارىغاندا ياۋروپالىقلارغا تېخىمۇ بەكرەك تەسىر كۆرسىتەلىشى مۈمكىن. بۇ سەۋەپتىن ئەرەبلەرنىڭ ياۋرۇپاغا بولغان بېسىمى ئۈنۈمىنى خېلى كۆرسەتتى.
ئەرەبلەرنىڭ ئىسىرائىلىيە بىلەن ئەپلىشىپ ئۆتۈش يوللىرىنى تېپىش ئسىتىراتىگىيسى، نەتىجىدە ئەرەبلەرنىڭ ئۆز ئارا جەڭگە – جىدەل قىلىشلىرىغا سەۋەپ بولدى.
مىسىر ۋە ئېئوردانىيە ئۈچىنچى ئسىىتىراتىگىيىدىن پايدىلىنىپ، ئۆزىگە ئۈلۈش ئېلىپ ئامېرىكا ۋە ئسىرائىلىيىدىن بەزى ياردەملەرنى قوبۇل قىلدى، نەتىجىدە ھەم ئۆز خەلقىنى، ھەمدە باشقا ئىسلام دۆلەتلىرىدىكى مۇسۇلمانلارنىڭ غەزىپىنى قوزغاپ قويدى.
ئىنسانپەرۋەر ياردەم ئەتىرەتلىرىنىمۇ چېگراسىدىن ئۆتۈشكە رۇخسەت قىلمىغان مىسىر ھۆكۈمىتى، دىندارلار تەرىپىدىن قارا تىزىملىككە ئېلىندى.
ھۆسنى مۇبارەك ۋە تەرەپدارلىرىنىڭ ئامېرىكا ۋە ئىسرائىلىيىنىڭ كەتمىنىنى چېپىشى، ئەرەبلەر ئىچىدە مىسىرنىڭ ئوبرازىنى خۈنۈكلەشتۈرۈپ قويۇشى تۇرغانلا گەپ.
بۇنداق بولسا ئەرەب ۋە ئىسلام دۇنياسىدا تەسىر دائىرسىنى يوقاتقان مىسىر ئامېرىكا ۋە ئىسرائىلىيىنىڭ كۆزىدىمۇ ئۆز ئېتىبارىنى يوقىتىپ قويىدۇ.
ئۇنىڭدىن باشقا پارس قولتىقىنىڭ ئەڭ باي دۆلەتلىرىدىن بولغان سەئۇدى ئەرەبىستانى ۋە كۇۋەيت قاتارلىق دۆلەتلەر، ئامېرىكا بىلەن ھەمكارلىق ئورنقاندىن باشقا پەلەستىن مەسلىسىگە تېگىشلىك دەرىجىدە كۆڭۈل بۆلمىگەنلىكى ئۈچۈن ئەيىپلەنمەكتە.

ئەرەب ھۆكۈمرانلىرى بىر تەرەپتە يېقىن مۇناسىۋەتتە بولغان ئامېرىكا ۋە ياۋروپا، يەنە بىر تەرەپتە ئۆز دۆلىتى ۋە مۇسۇلمان دۆلەتلىرىدىكى غەزەپكە تولغان دىندالارنىڭ ئوتتۇرىسسدا سىقىشىپ قالدى.
ئامېرىكا ۋە ئىسرائىلىيە ھاماسقا تاقابىل تۈرۈش ئۈچۈن، ھەر تۈرلۈك زورلۇق – زۇمبۇلۇق ۋاستىلىرىنى توختاۋسىز ئىشلىتىۋاتىدۇ. ناۋادا بۇلار بۇنداق قاتتىق قوللۇق سىياسىتىنى داۋاملىق ئىجرا قىلسا، يېقىن ئىتتىپاقداشلىرى بولغان مىسىر ۋە ئېئوردانىيە قاتارلىق دۆلەتلەرمۇ يېڭىدىن بىر ھاماسنى يۆلەپ چىقىرىپ، تېخىمۇ قاتتىق بولغان ۋاستىلەرنى ئىشلىتىشكە قاراپ يۈزلىنىدۇ.

ئەرەب دىندارلىرى ۋە مىللەتچىلىرى پارس قولتىقى دۆلەتلىرىنىڭ ئامېرىكا بىلەن يېقىن مۇناسىۋەتتە بولۇشلىرىدىن ئىنتايىن بىئاراملىق ھېس قىلغانلىقىلىرىنى ھەر دائىم ئەسكەرتىپ تۇرماقتا. ئەرەب دائىرلىرى پەلەستىن مەسىلىسىگە نىسبەتەن، ئەرەب بولمىغان مۇسۇلمان دۆلەتلىرىگە قارىغاندا بوشراق ئەھمىيەت بېرىدىغان ھالەتكە كېلىپ قېلىشىنىڭ بەدىلىنى ئۆزى خەلقىگە تۆلەشكە ياكى ئامېرىكا ۋە ئىسرائىلىيىگە قارىتا ئىجرا قىلغان يۇمشاق سىياسەتلىرىنى باشتىن ئاياق بىر قۇر كۆزدىن كەچۈرۈشكە مەجبۇر بولۇپ قېلىشى مۇمكىن.


مەنزىل
http://palastinbiz.blogspot.com/
*********************************


«ereblerning chigish noqtisi»


Updated 15.01.2009 20:40:10 UTC


2008-yili 27– dékabirdin hazirghiche dawamlishiwatqan isra'iliyining ghezzege qozghighan hujumi netijisde hayatidin ayrilghanlarning sani 1000 din, yaridar bolghanlar sani bolsa nechche mingdin éship ketti. Bu qétimqi hujumning wasitilik tereptdarliri amérika we ereb döletliridur. Amérika qoshma shtatliri bu qétimqi urushqa ruxset bergendin kéyin, dunya jama'etchilikining bu qanliq urushtin jawabkarliqqa tartidighanliqini nahayiti yaxshi bilgenliki .Üchün, isra'iliyidin bu urushni burunraq toxtitishni ötün'genliki hemmimizge melum. Emma. Buning eksiche, isra'iliye hamasning rakéta hujumlirini bahane qilip, ghezze xelqige hamasning kéler qétimliq saylamda hökümet béishigha chiqishigha awaz bérishini toxtitishini, eger eksiche bolghanda kéreklik sawaq béridighanliqini jar sélip, özining rezil meqsitige yétish üchün qolidin kélishiche heriket qilmaqta.

Töwende heyder chaqmaqning bu mesilige munasiwetlik analizi diqqitinglargha sunimiz:

Isra'iliye, pelestin azatliq teshkilatigha reqib peyda qilish üchün öz qoli bilen qurup chiqqan we keng yol échip bergen hamasning bunchilik derijide chongiyip kétishini mölcherliyelmigenlikitin, yeni chotni xam soqqanliqtin hazirche hamasni pelestin azatliq teshkilatigha qarishi küch süpitide turghuzup, heqqiy menidiki tesir küchge ige qilmasliqtin ibaret siyasiy pilanini ijra qilishqa orunmaqta. Amérika qoshma shitatliri we yawropa ellirimu isra'iliyining bu siyasitini muwapiq dep qarimaqta.

Erebler, isra'iliye bilen 1948-,1958-,1967- we 1973- yilliri bolup jem'i töt qétim urush qildi we her qétimqi urushta öz zéminidin qedemmu qedem ayrilip qaldi. Isra'iliye qurulghandin buyan, terepler otturisida urush yüz bergendin bashqa yene nurghunlighan toqunushlar yüz bérip turdi. Lékin, bu toqunushlarda erebler her da'im yéngilip qaldi.
1973- yilidiki urushtin kéyin erebler, isra'iliyige yalghuz taqabil turalmaydighanliqini we urush taktikisi bilen birer netijige érishelmeydighanliqini chüshünüp yetti.
Netijide, mötidil ereb döletliri üch yol yeni üch sitiratigiyni sinaq qilip baqti,
Bularning birinchisi: pelestin meslisini yalghuz ereb mesilisi bolushtin, islam meslisige aylandurush,
Ikkinchisi, amérika qoshma shitatliri we yawropa döletliri bolup, isra'iliyini qollaydighan barliq döletler bilen téximu yaxshi munasiwet ornitish we ulargha yaxshi tesir qaldurushqa térishish yaki ularni biterep bolushqa ündesh,
Üchinchisi, isra'iliye bilen epliship qélishning yollirini tépish qatarliqlardur.

Erebler yuqirdiki bu üch sitiratigiyini nahayiti yaxshi ishqa ashurup keldi.

Pelestin mesilisi - islam döletliridiki dindar musulmanlarning eng muhim bolghan ortaq mesilisi bolup qaldi. Isra'iliye qaysi waqitta pelestin'ge hujum qozghisa, islam elliride isra'iliyige qarishi qattiq naraziliq heriketliri élip bérilish bilen birge, pelestinliklerge bes- beste yardem qilishqa seperwer qilinmaqta. Isra'iliyinng zorluq – zombuluq qilish arqiliq élip barghan herbiy heriketlirige, adettki musulmanlarmu qattiq naraziliq bildürmekte. Bundaq naraziliq herikiti hökümetlerge qattiq tesir qilip, isra'iliyige qarishi heriket élip bérishqa türtke bolmaqta. Bu xil ehwal gherb döletliride yashawatqan musulmanlarghimu ortaq, elwette.

Erebler, isra'iliyining eng chong gomashtisi bolghan amérika qoshma shtatlirini azraq bolsimu ijabiy qedem élishqa köndürgendek qilidu. Lékin, amérikida yashawatqan yehudiylarning tesir küchi intayin küchlük bolghanliqi üchün, amérika hökümiti yehudiylarning bishemlerche teleplirige sel qarishi mümkin emes elwette. Shunga amérika hökümiti öz menpe'etige nisbeten qaysi usul muwapiq bolsa, shu boyiche birterep qilishi turghanla gep. Erebler amérikigha qarighanda yawropaliqlargha téximu bekrek tesir körsitelishi mümkin. Bu seweptin ereblerning yawrupagha bolghan bésimi ünümini xéli körsetti.
Ereblerning isira'iliye bilen epliship ötüsh yollirini tépish sitiratigiysi, netijide ereblerning öz ara jengge – jidel qilishlirigha sewep boldi.
Misir we é'ordaniye üchinchi siitiratigiyidin paydilinip, özige ülüsh élip amérika we sira'iliyidin bezi yardemlerni qobul qildi, netijide hem öz xelqini, hemde bashqa islam döletliridiki musulmanlarning ghezipini qozghap qoydi.
Insanperwer yardem etiretlirinimu chégrasidin ötüshke ruxset qilmighan misir hökümiti, dindarlar teripidin qara tizimlikke élindi.
Hösni mubarek we terepdarlirining amérika we isra'iliyining ketminini chépishi, erebler ichide misirning obrazini xünükleshtürüp qoyushi turghanla gep.
Bundaq bolsa ereb we islam dunyasida tesir da'irsini yoqatqan misir amérika we isra'iliyining közidimu öz étibarini yoqitip qoyidu.
Uningdin bashqa pars qoltiqining eng bay döletliridin bolghan se'udi erebistani we kuweyt qatarliq döletler, amérika bilen hemkarliq ornqandin bashqa pelestin meslisige tégishlik derijide köngül bölmigenliki üchün eyiplenmekte.

Ereb hökümranliri bir terepte yéqin munasiwette bolghan amérika we yawropa, yene bir terepte öz döliti we musulman döletliridiki ghezepke tolghan dindalarning otturissda siqiship qaldi.
Amérika we isra'iliye hamasqa taqabil türüsh üchün, her türlük zorluq – zumbuluq wastilirini toxtawsiz ishlitiwatidu. Nawada bular bundaq qattiq qolluq siyasitini dawamliq ijra qilsa, yéqin ittipaqdashliri bolghan misir we é'ordaniye qatarliq döletlermu yéngidin bir hamasni yölep chiqirip, téximu qattiq bolghan wastilerni ishlitishke qarap yüzlinidu.

Ereb dindarliri we milletchiliri pars qoltiqi döletlirining amérika bilen yéqin munasiwette bolushliridin intayin bi'aramliq hés qilghanliqilirini her da'im eskertip turmaqta. Ereb da'irliri pelestin mesilisige nisbeten, ereb bolmighan musulman döletlirige qarighanda boshraq ehmiyet béridighan haletke kélip qélishining bedilini özi xelqige töleshke yaki amérika we isra'iliyige qarita ijra qilghan yumshaq siyasetlirini bashtin ayaq bir qur közdin kechürüshke mejbur bolup qélishi mumkin.


Menbe: http://palastinbiz.Blogspot.Com/
*********************************


تولۇق ئوقۇش

2009年1月22日星期四

Isra'iliyening jasusluq teshkilati - mussad



ئىسرائىلىيەنىڭ جاسۇسلۇق تەشكىلاتى - مۇسساد

«موسساد» - زېئونىزىم ھەركىتىنىڭ تەرەققىي قىلىشى ۋە ئىسرائىلىيە قۇرۇلغاندىن كېيىن پەيدا بولغان. ئىسرائىلىيە قۇرۇلۇشتىن ئىلگىرى، پەلەستىن رايونىدا، يەھۇدىيلارنىڭ مەخپى ھەربىي تەشكىلاتى «ھاجىنا» مەۋجۇت ئىدى. بۇ تەشكىلات ئاساسلىقى پەلەستىن رايونىدىكى يەھۇدىيلارنىڭ مەخپى قورال-ياراغ سىتىۋىلىشى، قۇرال ياراغ ۋە قانۇنسىز كۆچمەنلەرنى يۆتكەش ئىشلىرى، «ھاجىنا» تەشكىلاتىنىڭ ئاخبارات تارمىقى بولغان «سايە» ئۈچۈن ئاخبارات توپلاش ئىدى.
1948-يىلى ئىسرائىلىيە قۇرۇلغاندىن كېيىن «ھاجىنا» ئىسرائىلىيە دۆلەت مۇداپىئە ئارمىيسى بولۇپ قۇرۇلدى. ئالتە ھەپتىدىن كېيىن «سايە» چەتئەللەرگە قارىتا ئاخبارات توپلاش ئورگىنى بولۇپ قۇرۇلدى. مانا بۇ مۇسسادنىڭ ئارقا كۆرۈنىشى..

تور بېتى
http://www.mossad.gov.il


«موسساد»نىڭ سىرلىق چۈمبەردىسىنى ئىچىش

ئىسرائىلىيەنىڭ تىل ئاۋىف شەھىرىنىڭ جەنۇبىدا، ئانچە كۆزگە كۆرۈنمەيدىغان قوڭۇر رەڭلىك بىر كىچىك بىنا بار. مانا بۇ نامى پۇركەتكەن «موسساد»نىڭ باش شىتابى.
«موسساد»نىڭ تولۇق ئىسمى بولسا - «ئىسرائىلىيە ئاخبارات ئالاھىدە ۋەزىپە ئىدارىسى».
ئۇ 1951- يىلى رەسمىي قۇرۇلغان.
ئەمىلىيەتتە ئىسرائىلىيەدە ساقچى، ئارمىيە، دىپلۇماتىيە تارماقلىرىنىڭ ئۆز ئالدىغا مۇستەقىل ئاخبارات ئورگانلىرى بار. لىكىن ئەڭ ئاساسلىق ھېسابلىنىدىغىنى بولسا يەنىلا «موسساد».
«موسساد»نىڭ نۇرغۇنلىغان پائالىيەتلىرى يەنىلا دۆلەت مۇداپىئە ئارمىيسى زەربىدارلار ئەترىتىنىڭ ۋە غەرپتىكى چوڭ دۆلەتلەرنىڭ ئاخبارات-ئۇچۇر تارماقلىرىنىڭ ياردەملىشىشى ئارقىسىدا غەلبىگە ئىرىشسىمۇ، لىكىن كىشلەر دائىم بۇ ئۇتۇقلارنىڭ ھەممىسىنى «موسساد» بىلەن بىرلەشتۈرۈپ قاراپ ئۇنى تىخىمۇ سىرلىقلەشتۈرۋەتكەن.
50 يىلدىن بۇيانقى بەش قىتىملىق ئوتتۇرا شەرق ئۇرۇشى جەريانىدا كىچىككىنە ئىسرائىلىيە زىمىنىنىڭ شۇنچە تېز كىڭىيشىدە «موسساد»نىڭ تۆھپىسى ئەڭ چوڭ بولدى، دەپ قاراشقا بولىدۇ.
50 - يىللاردا «موسساد» جاسۇسلۇق تەشكىلاتى تۇنجى بولۇپ قولغا چۈشۈرگەن، خرۇششىفنىڭ سىتالىنغا قارشى مەخپىي دوكلاتى ئامىرىكا ئاخبارات ۋاستىلىرى ئارقىلىق ئىلان قىلىنغاندىن كېيىن پۈتۈن دۇنيانى زىلزىلىگە كەلتۈردى.
60-يىللاردا دۆلەت ھالقىپ ئىز قوغلاپ 2-دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلىدە يەھۇدىيلارنى قىرغىن قىلغان ئۇرۇش جىنايەتچىسى ئادولف ئىچماننى ئارگىنتىنادىن تۇتۇپ كىلىپ ئىسرائىلىيە سوتىغا تاپشۇردى.
1966-يىلى «موسساد» ئىراقتىن شۇ ۋاقىتتىكى دۇنيا بويىچە ئەڭ ئىلغان كۆرەشچى ئايرۇپىلان
MG-21
ئوغۇرلىدى.
«موسساد» يەنە زەربىدار ئەترەت تەشكىللەپ ئۇگاندانىڭ پايتەختى ئىندىبىر ئايرۇپورتىغا ھۇجۇم قىلىپ بىر ئەسكەرنىڭ قۇربان بولۇش بەدىلىگە مۇۋاپپىقىيەتلىك ھالدا 100 دىن ئارتۇق تۇتقۇننى قۇتقۇزۇپ چىقتى. بۇ قىتىمقى ھەركەتتە ئىسرائىلىيەنىڭ سابىق زۇڭلىسى نىتانىياخۇنىڭ ئاكىسى كوماندىر يۆنى ئاساسلىق رول ئوينىدى.
گەرچە «موسساد»نىڭ كۆپ قىسىم ھەركەتلىرىنى نۇرغۇن كىشىلەر بىلىپ كەتمىسىمۇ لىكىن ئاخبارات ۋاستىلىرى ئارقىلىق ئاشكارلانغان بىر قسىم ئەھۋاللاردىن يەھۇدىيلار ئېپتىخارلىق ھىس قىلىشىدۇ.

ئۆزگىچە ئەۋزەللىكى بىلەن ياراتقان ھەيران قالارلىق ئۈنۈملىرى

ئىسرائىلىيەنىڭ دۆلەت ئەمىلىي كۈچى چەكلىك، زور كۆلەمدىكى ئۇچۇر، ئاخبارات ئورگانلىرىنىڭ چىقىمىنى قىلالىشى مۇمكىن ئەمەس.
چەبدەسلىك، يۇقىرى ئۈنۈم بولسا «موسساد»نىڭ ئەڭ چوڭ ئالاھىدىلىكى.
(1). ئىسرائىليەدىكى ئالاھىدە بولغان مۇھىت، «موسساد»قا قايتىدىن نەزەرگە ئىلىنىشىغا سەۋەپ بولدى. ئۇنىڭغا بىۋاستە زۇڭتۇڭ رەھبەرلىك قىلىدىغان بولۇپ «موسساد» نىڭ قۇرغۇچىسى خالېير زۇڭلى گۇرىئاننىڭ مۇتلەق ئىشەنچىسىگە ئىرىشكەن بولغاچقا «موسساد» نىڭ ھۆكۈمەت تەرەپتىن تىزلىكتە قارارنامە ئىلىش شارائىتىنى ھازىرلىغان.
(2). «موسساد» ئەزالىرىنىڭ ساداقىتى پۇل-مال، مۇكاپاتنى ئاساس سەلكىن قىلغان بولماسىن بەلكىن ئىتىقادنى ئاساس قىلغان. دۆلەت ئىدىئالىزىمى ۋە نانسېست فاشىستلىرىغا بولغان قاتتىق ئۆچمەنلىك «موسساد» تەشكىلاتىنىڭ ئەتراپىغا يەھۇدىيلار ئىچىدىكى قابىل كىشىلەرنى توپلىغان.ئۇلاردىكى مۇتلەق بولغان ساداقەت ئۇقۇمى ئۆز كەسپىنى بىرىلىپ ئۈگۈنۈپ «موسساد»نىڭ ھەيران قالارلىق ئۈنۈمگە ئىگە بولۇشى ئۈچۈن ئاساس سالغان.
(3). ئۆزگىچە ئالاھىدىلىككە ئىگە بولغان تەشكىللەش، تەربىيلەش سېستىمىسى، خالېرنىڭ تۈزۈملىرى، قۇرۇق ھەۋەسكە بىرىلمەيدىغان پېدائىيلار، 007 غا ئوخشاش ئۇنداق تەۋەككۈچىلەرنى قارشى ئالماستىن بەلكى ئاستىرتتىن تەكشۈرۈش ئارقىلىق ئالاھىدە ئېقتىدارلىق ئىگە بولغان ئادەملەر ۋە ئادەتتىن تاشقىرى كەچمشكە ئىگە بولغانلار تاللىۋىلىنىدۇ
(4). يەھۇدىيلارنىڭ ئەۋزەللىكىدىن تولۇق پايدىلىنش.ئىسرائىلىيەدىكى يەھۇدىيلار 80 نەچچە دۆلەتتىن كەلگەن بولۇپ ، 100 نەچچە خىل تىلنى قوللىنىدۇ.بۇ خىل ئەھۋال «موسساد» نىڭ ھەرقايسى رايونلاردا «يەرلىك» ئالاھىدە خادىملارنى ئىشلىتىش ئىمكانېيتىگە ئىگە قىلغان.
ئۇنىڭدىن باشقا «موسساد» ئۆزىنىڭ ئالاھىدە خادىملىرىغا تولۇق ئىشىنىدۇ، ھەرخىل چارە-تەدبىرلەرنى قوللىنىش ئارقىلىق ئۇلارنىڭ غەم-ئەندىشىسىنى تۈگىتىدۇ. ئەگەردە بىرەر ئادەم قولغا ئىلىنىپ قالسا، ئىسرائىلىيە تەرەپ قانچىلىك ئىغىر بەدەل تۆلەشتىن قەتئىي نەزەر قوتۇلدۇرۇپ چىقىدۇ.
1967-يىلى ئىسرائىلىيەنىڭ پەۋقولئاددە جاسۇسى كوھىننىڭ كۆرسەتكەن زور تۆھپىسى بىلەن ئىسرائىلىيە ئارمىيسى گولان ئىگىزلىكىنى تېزلىكتە ئىگىلىيەلىدى.
«موسساد»نىڭ كۆڭۈل قويۇپ تەربىيەلىشى ئاستىدا يىتىلگەن كوھىن ئىلگىرى سۈرىيە زۇڭتۇڭىنىڭ يىقىن دوستى بولۇپ، دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىكىنىڭ نامزاتلىقىغا كۆرستىلىگەن. ئۇ سۈرىيەنىڭ پايدىلىنىشقا بولىدىغان ھەربىي مەخپىيەتلىكلىرىنى ئاشكارلىۋىتىشكە تاسلا قالغان.
1965-يىلى كوھىن بىخەستىلىك قىلىپ قولغا ئىلىنغاندىن كېيىن، ئىسرائىلىيە نەچچە ئون سۈرىيە جاسۇسى ۋە نەچچە مىليۇن دوللار تۆلەم تۆلەش بىلەن بىرگە رىم پاپاسى، ئەنگىلىيە ئايال پادىشاھى، ئىسرائىلىيە زۇڭتۇڭىنىڭ مەخسۇس دوختۇرىنى ئارىغا سىلىپ ئاران دىگەندە كوھىننى قايتۇرۇپ كەلدى. ئېقتىدارلىق يەنە بىر جاسۇس لوتىس مىسىردا قولغان ئىلىنغاندىن كېيىن ئىسرائىلىيە ئۇرۇشتا ئەسىرگە چۈشكەن مىسىرلىق توققۇز گېنىرال بىلەن ئالماشۇرۇش شەرتى بىلەن لوتىسنى قايتۇرۋالدى.
مۇشۇنداق بولغانلىقى ئۈچۈن «موسساد» ئالاھىدە خادىملىرى جان تىكىپ بولسىمۇ ئەمىلىي ئۈنۈم يارىتىشقا تىرىشىدۇ.

يۇقىرى تىخنىكا ۋاستىسى بىلەن مۈرىنى مۈرىگە تىرەپ كۈرەش قىلىش

«موسساد» ئاخبارات توپلاشتا يۇقىرى كەمدىن كەم تىپىلىدىغان يۇقىرى تىخنىكا خادىملىرىغا تايىنىدۇ.ئامىرىكا تەرىپىدىن مۇستەھكەم قورغان دەپ تەرىپلەنگەن ئاق ساراينى بولسا ئىسرائىلىيەلىك كومپىيۇتېر ماھىرى باھا بىرىپ: ئاق سارايغا سوقۇنۇپ كىرىش گۆدەك بالىنى ئالداپ ئوينىغانچىلىكلا بىر ئىش دەيدۇ. «موسساد»نىڭ ئوقتا ئالاھىدە ئەترىتىنىڭ نىشانى بولسا مەخسۇس چەت دۆلەتلەرنىڭ مەخپىي ئورگانلىرىنى نىشان قىلغان . ئۇلارنىڭ دىيىشىچە: دۇنيادا «ئوقيا» كىرىپ باقمىغان ھىچقانداق بىر دۆلەت رەھبەرلىك ئورگىنى قالمىغانمىش. ھەتتا ئامىرىكا ئاق سارايمۇ چالا ئەمەسمىش... ئاقساراي، پارلامىتنىڭ تىلفۇن خاتىرلىرى دۆلەت زۇڭتۇڭلىرىنىڭ ئىلخەت خاتىرلىرىگىمۇ «موسساد» ئىرىشەلەيدۇ...
«موسساد» ئامىرىكا زۇڭتۇڭى كىلىنتۇن بىلەن لىۋىنىسكىنىڭ 30 نەچچە سائەتلىك ئىشقى-مۇھەببەت كۆرۈنىشلىرىنى ئۇدا سۈرەتكە ئىلىۋالغاندا كىلىنتۇن بۇنداق بىر ئىشلارنىڭ مۇمكىنچىلىكىنى ئويلاپمۇ باقىمىغان.
1998-يىلى سىتار ئامىرىكا دۆلەت مەجلىسىگە كىلىنتۇننىڭ جىنسىي سەتچىلىكىگە ئائىت سىن ماتىرىيالىنى تاپشۇرۇپ بەرگەن تەكشۈرۈش دوكلاتىدا، كۆپ ساندىكى خەلق ئاممىسىنى ئەپسۇسلاندۇردىغان مۇنداق بىر بۆلەك بار:
لىۋىنىسكى 1997-يىلى 3-ئاينىڭ 29-كۈنى كىلىنتۇن بىلەن زۇڭتۇڭ ئىشخانىسىدا قوچاقلاشقان ۋاقىتتا، كىلىنتۇن ئۇنىڭغا مەلۇم بىر دۆلەت مەمۇرىينىڭ تىلفۇنىنى ئىزچىل ھالدا مەخپىي تېڭشاپ كىلىۋاتقانلىقىنى ئېيتقان.
كىلىنتۇن يەنە ئۇنىڭغا: ئەگەر بىرەرسى تىلفۇندا مەخپى تىڭشاش ئىشىنى قانداق چۈشەندۈرۈشنى تەلەپ قىلسا ئۇلارغا مەخپىي تىڭشاشتىن ئىھتىيات قىلىش ئۈچۈن دەپ ئۇنداق قازانغا مۇنداق چۈمۈچ قىلىپ باشقىلارنى قايمۇقتۇرۇشنى ئېيتقان.
يۇقارقى بايانلار ئامىرىكا فېدراتسىيە تەكشۈرۈش ئىدارىسىنىڭ يۈكسەك دىققەت ئېتىبارىنى تارتىدۇ، ئەينى ۋاقىتتىكى ئامىرىكا تىلفۇن شىركىتىدە خىزمەت قىلىدىغان بىر ئىسرائىلىيەلىكنىڭ ئايالى ئىسرائىلىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىكىدە خىزمەت قىلاتتى، تەكشۈرۈشكە ئاساسلانغادا ئۇمۇ «موسساد»نىڭ ئەزاسى بولۇپ چىققان. ئالاھىدە خادىملار ئۇنى تەكشۈرگەندە فېدراتسىيە تەكشۈرۈش ئىدارىسىدىكى ئەڭ سەزگۈر بولغان تېلفۇن خاتىرلىرىنى بايقىلىشى ئۇلارنى ھەيران قالدۇرغان.
ئامىرىكا دۆلەت بىخەتەرلىك مېنىستىرلىكىنىڭ سابىق باشلىقى ماجور: «ئىسرائىلىيەلىكلەرنىڭ ئۇچۇر توپلاش خىزمىتى گوياكى ئۇرۇش قىلغانغا ئوخشاش، مەڭگۈ جىددىي ھالەتتە تۇرىدۇ، ئۇنىڭ ئۈستىگە ئۇلار ئۆز كەسپىدە ۋاستە تاللىمايدۇ» دەپ، ئۆزىنىڭ ئىسرائىلىيە جاسۇسلىرىغا بولغان كۆز قارىشىنى ئوتتۇرىغا قويغان.
«موسساد» دائىم ئۆزىنىڭ ئامىرىكا تەۋەسىدە جاسۇسلۇق پائالىيەتلىرىنى ئىلىپ بىرىشنى چەكلەش توغۇرلۇق قائىدىسى بارلىقىنى ئېيتىپ ئاق ساراي بىلەن دائىم دىگۈدەك ئۆزىنىڭ قىلمىشىرىنى رەت قىلىدۇ. ئەمما «موسساد» دۆلەت مەنپەئىتى ئۈچۈن ھەرقانداق ئىشنى قىلىشىمىز كىرەك، ئىشلىرىمىزنىڭ قانۇنلۇق ياكى قانۇنسىزلىق چىگرىسىنى قىنى كىم ئايرىپ بىرەلەيدۇ دىگەندەك قائىدىلەرنى ئۆزىگە شۇئار قىلغان.
ئەمىلىيەتتە 1985-يىلىنىڭ دەسلىپىدە، ئامىرىكا فېدراتسىيە تەكشۈرۈش ئىدارىسى ئامىرىكا دىڭىز ئارمىيسى ئاخبارات بۆلىمىگە سوقۇنۇپ كىرمەكچى بولغان يەھۇدىي جاسۇس پولادنى بايقىدى.
ئامىرىكا تەرەپنىڭ ئاشكارلىشىچە، بۇ يەھۇدىي جاسۇسى ئىسرائىلىيە تەرەپكە ئامىرىكا ئالاھىدە خادىملىرىنىڭ ئىسمى، سۈرىتى، تۇرۇشلۇق ئورنى قاتارلىق 500 مىڭ پارچىدىن ئارتۇق مەخپى ماتىرىيالنى يەتكۈزۈپ بەرگەن.
ئامىرىكا تەرەپنىڭ ئاشكارلىشىچە، شەرتلىك بەلگىسى مىگا بولغان يەنە بىر يەھۇدىي جاسۇسىنىڭ ئاقسارايدىكى ھەركىتى ئالاھىدە جاللانغان بولۇپ، ئۇ پولادتىنمۇ قاتتىقراق ھەركەت قىلغان بولۇشى مۇمكىن.
«موسساد» ئالاھىدە خادىمىنىڭ ئاشكارلىشىچە ، ئىسرائىلىيەنىڭ تۇنجى قىتىم ئامىرىكىغا قارىتا ئىلىپ بارغان جاسۇسلۇق ھەركىتى 1974-يىلى باشلانغان بولۇپ، مەقسىتى - شۇ ۋاقىتتا ئامىرىكا سەئۇدىي ئەرەبىستانىغا سىتىپ بەرگەن رازۋىدكا ئايرۇپىلانىغا دائېر ئۇچۇرلارغا ئىرىشكەن.

شانلىق ئۆتمۈش داۋام قىلالامدۇ-يوق؟

لېكىن، كۆپ يىللاردىن بۇيانقى «موسساد»قا بولغان تەرىپلەر ئۇنىڭ ئۆز بېشىمچى ھەم بىپەرۋا بولۇپ قىلىشىغا سەۋەب بولۇپ قالدى. بولۇپمۇ، يېقىنقى بىر قانچە يىللاردىن بۇيان «موسساد» ئالاھىدە خادىملىرنىڭ ساپاسىنىڭ تۆۋەنلەپ كېتىشىگە ئەگىشىپ، ئېھتىياتسىزلىقمۇ ھەم كۆپىيىپ قالدى.
1997-يىلى، «موسساد»نىڭ بەش نەپەر ئالاھىدە خادىمى ساختا كانادا پاسپورتى ئىشلىتىپ، ئېئوردانىيە پايتەختى ئومانغا بېرىپ «خاماس»نىڭ سىياسىي باشقارمىسىنىڭ شۇجىسى مەشئەلنى يوشۇرۇن ئۆلتۈرۈشنى پىلانلىدى. ئىككى نەپەر ئالاھىدە خادىم يالغاندىن ئۇرۇشقان قىياپەتكە كىرىۋىلىپ، بىرى بولسا زەھەرلىك گاز چىقىرىش ئۈسكۈنىسىنى بىلەن مەشئەلگە ھۇجۇم قىلدى. بىراق، بىر ئاز بىخەستىلىك تۈپەيلى ئۇلار شۇئان قوغدىغۇچى ۋە ساقچىلار تەرىپىدىن قولغا چۈشۈرۈلدى. شۇنىڭ بىلەن ئىئوردانىيە پادىشاھى ئامىرىكا دائىرىلىرىگە جىددىي تىلگىرامما يوللىغاچقا، «موسساد» مەجبۇرى زەھەر قايتۇرۇش دورىسى بىلەن تەمىنلىدى. كېيىن ئىسرائىلىيە تەرەپ «خاماس» رەھبىرى ياسىننى قويۇپ بەرگەندىن كېيىن، ئېئوردانىيە ئاندىن «موسساد»نىڭ ئىككى نەپەر ئالاھىدە خادىمىنى قويۇپ بەردى. 
2001-يىلى 7-ئاينىڭ 7-كۈنى، شىۋىتسارىيە بىرلەشمە سوت مەھكىمىسىنىڭ جىنايى ئىشلار سوت كوللىگىيىسى بەش كۈن قاراپ چىقىش ئارقىلىق، جاسۇسلۇق قىلمىشى ۋە ئىسمىنى يوشۇرۇپ چىگرىدىن كىرىشتەك جىنايەتلەر بىلەن «موسساد»نىڭ ئالاھىدە خادىمى بىنتۇرنى 12 ئايلىق قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلدى ۋە بىر يىل كېچىكتۈرۈپ ئىجرا قىلىشنى بېكىتتى.
1998-يىلى 2-ئايدا، بىنتور تۆت خىزمەتدىشى بىلەن بىرلىكتە شىۋىتسارىيىنىڭ كىنىس يېزىسىدىكى بىر مېھمان سارايغا ئوغۇرلۇقچە تىڭشاش ئۈسكۈنىسى ئورنىتىۋاتقاندا نەق مەيداندا بايقىلىپ قېلىپ قولغا چۈشكەن ئىدى. ئەينى چاغدا زۇڭلى نىتانىياخۇمۇ شىۋىتسارىيىدىن كەچۈرۈم سوراشقا مەجبۇر بولغان. ئىسرائىلىيە تەرەپ 2 مىليون ئامىرىكا دوللىرى كېپىللىككە قويۇپ بېرىش سوممىسى تۆلىگەندىن كېيىن، شىۋىتساتىيە تەرەپ ئاندىن بىنتۇرنىڭ دۆلىتىگە قايتىپ كېتىشىگە رۇخسەت قىلغان. ئۇ سالاھىيىتى ھەقىقىي ئېنىقلانغاندىن كېيىن چىگرا سىرتىدا جازاغا ئۇچرىغان «موسساد»نىڭ بىردىنبىر ئالاھىدە خادىمى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ.
«موسساد»نىڭ شانلىق ئۆتمۈشى داۋام قىلالامدۇ-يوق؟
بۇ ئىسرائىلىيدە يۇقۇرى-تۆۋەن بىردەك قىززىقدىغان مەسىلە بولۇپ قالدى.

مەنبە
http://bbs.salkin.cn/read.php?tid-54710.html
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


Isra'iliyening jasusluq teshkilati - mussad


«mossad»- zé'onizim herkitining tereqqiy qilishi we isra'iliye qurulghandin kéyin peyda bolghan. Isra'iliye qurulushtin ilgiri, pelestin rayonida, yehudiylarning mexpi herbiy teshkilati «hajina» mewjut idi. Bu teshkilat asasliqi pelestin rayonidiki yehudiylarning mexpi qoral-yaragh sitiwilishi, qural yaragh we qanunsiz köchmenlerni yötkesh ishliri, «hajina» teshkilatining axbarat tarmiqi bolghan «saye» üchün axbarat toplash idi.
1948-yili isra'iliye qurulghandin kéyin «hajina» isra'iliye dölet mudapi'e armiysi bolup quruldi. Alte heptidin kéyin «saye» chet'ellerge qarita axbarat toplash orgini bolup quruldi. Mana bu mussadning arqa körnishi..


«mossad»ning sirliq chümberdisini ichish


Isra'iliyening til awif shehirining jenubida, anche közge körünmeydighan qongur renglik bir kichik bina bar. Mana bu nami purketken «mossad»ning bash shitabi.
«mossad»ning toluq ismi bolsa - «isra'iliye axbarat alahide wezipe idarisi».
U 1951- yili resmiy qurulghan.
Emiliyette isra'iliyede saqchi, armiye, diplumatiye tarmaqlirining öz aldigha musteqil axbarat organliri bar. Likin eng asasliq hésablinidighini bolsa yenila «mossad».
«mossad»ning nurghunlighan pa'aliyetliri yenila dölet mudapi'e armiysi zerbidarlar etritining we gherptiki chong döletlerning axbarat-uchur tarmaqlirining yardemlishishi arqisida ghelbige irishsimu, likin kishler da'im bu utuqlarning hemmisini «mossad» bilen birleshtürüp qarap uni tiximu sirliqleshtürwetken.
50 yildin buyanqi besh qitimliq ottura sherq urushi jeryanida kichikkine isra'iliye ziminining shunche téz kingiyshide «mossad»ning töhpisi eng chong boldi, dep qarashqa bolidu.
50 - yillarda «mossad» jasusluq teshkilati tunji bolup qolgha chüshürgen, xrushshifning sitalin'gha qarshi mexpiy doklati amirika axbarat wastiliri arqiliq ilan qilin'ghandin kéyin pütün dunyani zilzilige keltürdi.
60-yillarda dölet halqip iz qoghlap 2-dunya urushi mezgilide yehudiylarni qirghin qilghan urush jinayetchisi adolf ichmanni argintinadin tutup kilip isra'iliye sotigha tapshurdi.
1966-yili «mossad» iraqtin shu waqittiki dunya boyiche eng ilghan köreshchi ayrupilan MG-21 Oghurlidi.
«mossad» yene zerbidar etret teshkillep ugandaning paytexti indibir ayruportigha hujum qilip bir eskerning qurban bolush bedilige muwappiqiyetlik halda 100 din artuq tutqunni qutquzup chiqti. Bu qitimqi herkette isra'iliyening sabiq zunglisi nitaniyaxuning akisi komandir yöni asasliq rol oynidi.
Gerche «mossad»ning köp qisim herketlirini nurghun kishiler bilip ketmisimu likin axbarat wastiliri arqiliq ashkarlan'ghan bir qsim ehwallardin yehudiylar éptixarliq his qilishidu.


Özgiche ewzelliki bilen yaratqan heyran qalarliq ünümliri


Isra'iliyening dölet emiliy küchi cheklik, zor kölemdiki uchur, axbarat organlirining chiqimini qilalishi mumkin emes.
Chebdeslik, yuqiri ünüm bolsa «mossad»ning eng chong alahidiliki.
(1). Isra'ilyediki alahide bolghan muhit, ''mossad'' qa qaytidin nezerge ilinishigha sewep boldi. Uninggha biwaste zungtung rehberlik qilidighan bolup «mossad» ning qurghuchisi xaléyr zungli guri'anning mutleq ishenchisige irishken bolghachqa «mossad» ning hökümet tereptin tizlikte qararname ilish shara'itini hazirlighan.
(2). «mossad» ezalirining sadaqiti pul-mal, mukapatni asas selkin qilghan bolmasin belkin itiqadni asas qilghan. Dölet idi'alizimi we nansést fashistlirigha bolghan qattiq öchmenlik «mossad» teshkilatining etrapigha yehudiylar ichidiki qabil kishilerni toplighan.Ulardiki mutleq bolghan sadaqet uqumi öz kespini birilip ügünüp «mossad»ning heyran qalarliq ünümge ige bolushi üchün asas salghan.
(3). Özgiche alahidilikke ige bolghan teshkillesh, terbiylesh séstimisi, xalérning tüzümliri, quruq heweske birilmeydighan péda'iylar, 007 gha oxshash undaq tewekküchilerni qarshi almastin belki astirttin tekshürüsh arqiliq alahide éqtidarliq ige bolghan ademler we adettin tashqiri kechmshke ige bolghanlar talliwilinidu
(4). Yehudiylarning ewzellikidin toluq paydilinsh.Isra'iliyediki yehudiylar 80 nechche dölettin kelgen bolup , 100 nechche xil tilni qollinidu.Bu xil ehwal «mossad» ning herqaysi rayonlarda «yerlik» alahide xadimlarni ishlitish imkanéytige ige qilghan.
Uningdin bashqa «mossad» özining alahide xadimlirigha toluq ishinidu, herxil chare-tedbirlerni qollinish arqiliq ularning ghem-endishisini tügitidu. Egerde birer adem qolgha ilinip qalsa, isra'iliye terep qanchilik ighir bedel töleshtin qet'iy nezer qotuldurup chiqidu.
1967-yili isra'iliyening pewqol'adde jasusi kohinning körsetken zor töhpisi bilen isra'iliye armiysi golan igizlikini tézlikte igiliyelidi.
«mossad»ning köngül qoyup terbiyelishi astida yitilgen kohin ilgiri süriye zungtungining yiqin dosti bolup, dölet mudapi'e ministirlikining namzatliqigha körstiligen. U süriyening paydilinishqa bolidighan herbiy mexpiyetliklirini ashkarliwitishke tasla qalghan.
1965-yili kohin bixestilik qilip qolgha ilin'ghandin kéyin, isra'iliye nechche on süriye jasusi we nechche milyun dollar tölem tölesh bilen birge rim papasi, en'giliye ayal padishahi, isra'iliye zungtungining mexsus doxturini arigha silip aran digende kohinni qayturup keldi. Éqtidarliq yene bir jasus lotis misirda qolghan ilin'ghandin kéyin isra'iliye urushta esirge chüshken misirliq toqquz géniral bilen almashurush sherti bilen lotisni qayturwaldi.
Mushundaq bolghanliqi üchün «mossad» alahide xadimliri jan tikip bolsimu emiliy ünüm yaritishqa tirishidu.


Yuqiri tixnika wastisi bilen mürini mürige tirep küresh qilish


«mossad» axbarat toplashta yuqiri kemdin kem tipilidighan yuqiri tixnika xadimlirigha tayinidu.Amirika teripidin mustehkem qorghan dep teriplen'gen aq sarayni bolsa isra'iliyelik kompiyutér mahiri baha birip: aq saraygha soqunup kirish gödek balini aldap oynighanchilikla bir ish deydu. «mossad»ning oqta alahide etritining nishani bolsa mexsus chet döletlerning mexpiy organlirini nishan qilghan . Ularning diyishiche: dunyada «oqya» kirip baqmighan hichqandaq bir dölet rehberlik orgini qalmighanmish. Hetta amirika aq saraymu chala emesmish... Aqsaray, parlamitning tilfun xatirliri dölet zungtunglirining ilxet xatirlirigimu «mossad» irisheleydu...
«mossad» amirika zungtungi kilintun bilen liwiniskining 30 nechche sa'etlik ishqi-muhebbet körünishlirini uda süretke iliwalghanda kilintun bundaq bir ishlarning mumkinchilikini oylapmu baqimighan.
1998-yili sitar amirika dölet mejlisige kilintunning jinsiy setchilikige a'it sin matiriyalini tapshurup bergen tekshürüsh doklatida, köp sandiki xelq ammisini epsuslandurdighan mundaq bir bölek bar:
Liwiniski 1997-yili 3-ayning 29-küni kilintun bilen zungtung ishxanisida qochaqlashqan waqitta, kilintun uninggha melum bir dölet memuriyning tilfunini izchil halda mexpiy téngshap kiliwatqanliqini éytqan. Kilintun yene uninggha: eger birersi tilfunda mexpi tingshash ishini qandaq chüshendürüshni telep qilsa ulargha mexpiy tingshashtin ihtiyat qilish üchün dep undaq qazan'gha mundaq chümüch qilip bashqilarni qaymuqturushni éytqan.
Yuqarqi bayanlar amirika fédratsiye tekshürüsh idarisining yüksek diqqet étibarini tartidu,eyni waqittiki amirika tilfun shirkitide xizmet qilidighan bir isra'iliyelikning ayali isra'iliye tashqi ishlar ministirlikide xizmet qilatti, tekshürüshke asaslan'ghada umu «mossad»ning ezasi bolup chiqqan. Alahide xadimlar uni tekshürgende fédratsiye tekshürüsh idarisidiki eng sezgür bolghan télfun xatirlirini bayqilishi ularni heyran qaldurghan.
Amirika dölet bixeterlik ménistirlikining sabiq bashliqi major: «isra'iliyeliklerning uchur toplash xizmiti goyaki urush qilghan'gha oxshash, menggü jiddiy halette turidu, uning üstige ular öz kespide waste tallimaydu» dep, özining isra'iliye jasuslirigha bolghan köz qarishini otturigha qoyghan.

«mossad» da'im özining amirika teweside jasusluq pa'aliyetlirini ilip birishni cheklesh toghurluq qa'idisi barliqini éytip aq saray bilen da'im digüdek özining qilmishirini ret qilidu. Emma «mossad» dölet menpe'iti üchün herqandaq ishni qilishimiz kirek, ishlirimizning qanunluq yaki qanunsizliq chigrisini qini kim ayrip bireleydu digendek qa'idilerni özige shu'ar qilghan.
Emiliyette 1985-yilining deslipide, amirika fédratsiye tekshürüsh idarisi amirika dingiz armiysi axbarat bölimige soqunup kirmekchi bolghan yehudiy jasus poladni bayqidi.
Amirika terepning ashkarlishiche, bu yehudiy jasusi isra'iliye terepke amirika alahide xadimlirining ismi, süriti, turushluq orni qatarliq 500 ming parchidin artuq mexpi matiriyalni yetküzüp bergen.
Amirika terepning ashkarlishiche, shertlik belgisi miga bolghan yene bir yehudiy jasusining aqsaraydiki herkiti alahide jallan'ghan bolup, u poladtinmu qattiqraq herket qilghan bolushi mumkin.
«mossad» alahide xadimining ashkarlishiche , isra'iliyening tunji qitim amirikigha qarita ilip barghan jasusluq herkiti 1974-yili bashlan'ghan bolup, meqsiti - shu waqitta amirika se'udiy erebistanigha sitip bergen razwidka ayrupilanigha da'ér uchurlargha irishken.


Shanliq ötmüsh dawam qilalamdu-yoq?


Lékin, köp yillardin buyanqi «mossad»qa bolghan teripler uning öz béshimchi hem biperwa bolup qilishigha seweb bolup qaldi. Bolupmu, yéqinqi bir qanche yillardin buyan «mossad» alahide xadimlirning sapasining töwenlep kétishige egiship, éhtiyatsizliqmu hem köpiyip qaldi.
1997-yili, «mossad»ning besh neper alahide xadimi saxta kanada pasporti ishlitip, é'ordaniye paytexti oman'gha bérip «xamas»ning siyasiy bashqarmisining shujisi mesh'elni yoshurun öltürüshni pilanlidi. Ikki neper alahide xadim yalghandin urushqan qiyapetke kiriwilip, biri bolsa zeherlik gaz chiqirish üskünisini bilen mesh'elge hujum qildi. Biraq, bir az bixestilik tüpeyli ular shu'an qoghdighuchi we saqchilar teripidin qolgha chüshürüldi. Shuning bilen i'ordaniye padishahi amirika da'irilirige jiddiy tilgiramma yollighachqa, «mossad» mejburi zeher qayturush dorisi bilen teminlidi. Kéyin isra'iliye terep «xamas» rehbiri yasinni qoyup bergendin kéyin, é'ordaniye andin «mossad»ning ikki neper alahide xadimini qoyup berdi. 
2001-yili 7-ayning 7-küni, shiwitsariye birleshme sot mehkimisining jinayi ishlar sot kolligiyisi besh kün qarap chiqish arqiliq, jasusluq qilmishi we ismini yoshurup chigridin kirishtek jinayetler bilen «mossad»ning alahide xadimi binturni 12 ayliq qamaq jazasigha höküm qildi we bir yil kéchiktürüp ijra qilishni békitti.
1998-yili 2-ayda, bintor töt xizmetdishi bilen birlikte shiwitsariyining kinis yézisidiki bir méhman saraygha oghurluqche tingshash üskünisi ornitiwatqanda neq meydanda bayqilip qélip qolgha chüshken idi. Eyni chaghda zungli nitaniyaxumu shiwitsariyidin kechürüm sorashqa mejbur bolghan. Isra'iliye terep 2 milyon amirika dolliri képillikke qoyup bérish sommisi töligendin kéyin, shiwitsatiye terep andin binturning dölitige qaytip kétishige ruxset qilghan. U salahiyiti heqiqiy éniqlan'ghandin kéyin chigra sirtida jazagha uchrighan «mossad»ning birdinbir alahide xadimi bolup hésablinidu.
«mossad»ning shanliq ötmüshi dawam qilalamdu-yoq?
Bu isra'iliyde yuquri-töwen birdek qizziqdighan mesile bolup qaldi.


Menbe
http://bbs.salkin.cn/read.php?tid-54710.html
**********************************

تولۇق ئوقۇش