2009年2月28日星期六

加沙 500年 苦难史





加沙500年苦难史




(1) 第二次巴勒斯坦大起义(2000)。
2000年9月28日,戴维营谈判失败后,巴勒斯坦人与以色列军警发生血腥冲突。一些激进的巴勒斯坦组织开始崭露头角,对以色列展开自杀式炸弹袭击。图为以色列士兵向投掷石块的巴勒斯坦少年开枪射击。



(2) 《奥斯陆协议》(1993)。
1993年的《奥斯陆协议》成为巴以和平进程中的一座里程碑。阿拉法特与拉宾的会晤,成为巴勒斯坦领导人与以色列领导人的第一次面对面接触。在协议里,以色列同意在1994年4月之前从加沙地带和西岸撤军。当地会进行投票以选出巴勒斯坦自治政府。而这次历史性会晤的两年以后,拉宾被犹太极右派分子暗杀了。巴以和平也因此再起风波。



(3) 犹太定居点(1970年代至2005)。
第三次中东战争结束后,以色列开始在加沙地区殖民。尽管这些定居点违反了国际法,但是却在1980年代和1990 年代继续扩张,从最初的军事要塞放射到重兵把守的郊区。图为两名犹太定居者在加沙一处定居点种植农田。到2005年这些定居点最终被拆除时,8000名犹太定居者占据了加沙地带接近40%的土地,其他140万加沙居民则居住在加沙其余的土地上。



(4) 第三次中东战争(1967)。
1967年6月5日早晨7时45分,以色列出动了几乎全部空军,对埃及、叙利亚和伊拉克的一切机场进行了闪电式的袭击。空袭半小时后,以色列地面部队也发动了进攻。至十日战争结束,阿拉伯国家全面失败,丢掉了戈兰高地,耶路撒冷东部,约旦河西岸,西奈半岛和加沙地带。这就是第三次中东战争,也称“六-五战争”或“六天战争”。图为以色列军人在战争第一天看押被俘的埃及士兵和巴勒斯坦人。



(5) 第二次中东战争(1956)。
英法为夺得苏伊士运河的控制权,与以色列联合,于1956年10月29日,对埃及发动了突然袭击,这就是第二次中东战争,又称苏伊士运河战争。在战争中,以色列在英法的帮助下进入加沙地带和西奈半岛。左图为以色列军队在监视广场上的加沙居民。以军入侵加沙遭到了美国和联合国的谴责,以色列从西奈半岛撤军,但是仍控制着在加沙地带的据点,称加沙从未成为过埃及的领土。为了解决纠纷,联合国向加沙地带派驻了维和部队,右图为加沙居民欢迎联合国军队的场景。但是联合国在加沙的治理仅维持了一周,埃及即认命了一位“省长”管理加沙地带。



(6) 大灾难(1948)。
在第一次中东战争进行的同时,大批巴勒斯坦居民开始从被以军占领的家园出走。这一大规模的移民被巴勒斯坦人成为大灾难(AL- Nakba)。关于这些居民为何外逃的原因众说纷纭。有人说巴勒斯坦人遭到了犹太激进组织的威胁,有的说是阿拉伯官员下令撤离。不管怎样,在这次移民中,总共有70万巴勒斯坦人背井离乡,前往设在黎巴嫩、约旦、加沙和约旦河西岸的难民营,从此永别家园。其中有20万人抵达了当时只有8万人的加沙地带。图为以色列国防军前身哈加纳(haganah)的士兵在占领海法后驱赶当地的阿拉伯居民。



(7) 巴勒斯坦分治决议和第一次中东战争。
1947年11月29日,联合国通过了巴勒斯坦分治决议,规定英国对巴勒斯坦的委任统治于1948年8月结束,其后在巴勒斯坦建立阿拉伯国和犹太国,分治规划如左图所示;阿拉伯面积11000多平方公里,包括北部的加利利、约旦河以西地区和加沙地区;犹太国面积 14000多平方公里;使耶路撒冷市成为一个在国际政权下的独立主体,由联合国管理。1948年,英军从巴勒斯坦地区撤走,对分治决议均感到不满的阿拉伯人和犹太人随后发生了冲突。5月14日,犹太复国主义者宣布成立以色列国。15日,阿拉伯联盟国家埃及、外约旦、伊拉克、叙利亚和黎巴嫩的军队相继进入巴勒斯坦,巴勒斯坦战争正式开始。 1949年尘埃落定后,以色列占领了除加沙和约旦河西岸部分地区以外两万多平方公里的土地,占巴勒斯坦面积的4/5(右图)。从此,中东战乱不断。



(8) 巴勒斯坦暴乱(1929-1939年)。
一战后,在英国的支持下,犹太人开始大规模迁入巴勒斯坦。阿拉伯原住民与英国统治者和犹太移民的矛盾越来越激烈,终于演变成席卷巴勒斯坦的暴乱。在1929年耶路撒冷“哭墙”的冲突中,阿拉伯人与犹太人发生激战,双方各有数百人丧生,这场暴乱一直到1936年才告平息。但是紧接着又爆发了另外一场混战,阿拉伯人、犹太人与英国当局均卷入其中,战乱一直持续到1939年。这幅摄于1936年的图片展示了一名士兵站在约旦河西岸希伯伦一个犹太人医院废墟中的场景。



(9) 加沙战役(1917年)。
在第一次世界大战中,英国骑兵部队从埃及要塞中冲出,击溃了土耳其在加沙的防线,从而掌握了主动权,在一个多月后拿下了耶路撒冷。英军在巴勒斯坦地区的胜利成为一战的一个转折点,并结束了土耳其奥斯曼帝国在巴勒斯坦长达4个世纪的统治。战后,土耳其的领土被胜利的协约国瓜分。加沙,连同整个巴勒斯坦,成为大英帝国的私帑。



(10) 圣地加沙。
公园7世纪,在先知穆罕默德的指引下,阿拉伯世界进入全盛时期。之后的几个世纪,加沙一直处于连通埃及和巴勒斯坦地区的枢纽地位,这里吸引了大量的商人,军人和朝觐者。在橄榄油、黄金、丝绸等物质财富交易的带动下,加沙的社会经济和文化迅速发展。14世纪时,叙利亚学者al-Dimashqi看到加沙的满城花木后感叹,这座雄伟的大城就如同一块花团锦簇的织锦覆盖在大地之上。但是在1516年,奥斯曼帝国征服了加沙,开始了长达400年的统治。从此加沙开始了被不同异族统治者侵凌的苦难历史。这幅由英国人绘制于1839年的作品《圣地》描绘了以加沙海岸地带为背景的圣经故事。


menbe: http://slides.discovery.tom.com/vw/70438-1.html#picchange
************************************


تولۇق ئوقۇش

2009年2月27日星期五

يەھۇدىيلار ئۆزلىرىنى «ئەقىللىق» دەپ قارىمايدۇ

ئىخچام



يەھۇدىيلار ئۆزلىرىنى «ئەقىللىق» دەپ قارىمايدۇ


غەرب دۇنياسىدا: «ئۈچ يەھۇدىي بىر يەرگە كەلسە، دۇنيانىڭ تەقدىرىنى بەلگىلىيەلەيدۇ» دەيدىغان گەپ بار.
يەھۇدىيلارنىڭ «ئەقىللىق» دەپ سانىلىشىغا يەھۇدىيلارنىڭ سودا ساھەسىدە مۇۋەپپەقىيەت قازىنىشى ۋە ئۇلار ئىگە بولغان زور بايلىق سەۋەب بولغان. ئەمەلىيەتتە يەھۇدىيلار تۇغۇلۇشىدا باشقا مىللەتلەردىن «ئەقىللىق تۇغۇلغان» بولماستىن، ئۇلار پەقەت ئەقىل بۇلىقىدىن ئىبارەت بۇ بىباھا بايلىقنى قانداق ئېچىشنى بىلگەنلىكى ئۈچۈن ئەقىللىق، دېيىشكە بولىدۇ.
يەھۇدىيلارنىڭ نەزەرىدە ھەر قانداق نەرسە باھالىق بولۇپ، يوقاتقان تەقدىردىمۇ قايتا ئېرىشكىلى بولىدۇ، لېكىن پەم – پاراسەت ئادەمنىڭ ھاياتىدىكى بىباھا بايلىق ھېسابلىنىدۇ.

«يەر شارى ۋاقىت گېزىتى» نىڭ بىر مۇخبىرى ئوتتۇرا شەرقتە ئۇزاق يىل تۇرغان بولۇپ، يەھۇدىيلار بىلەن ئۇچرىشىش جەريانىدا، ئۇلارنىڭ ئالاھىدە زېرەك مىللەت ئىكەنلىكىنى ھېس قىلمىغان.
ئۇنىڭ قارىشىچە، يەھۇدىيلارنىڭ ھەممىسى ئىقتىدارلىق ئەمەس ئىكەن، ئۇلارنىڭ ئىچىدە نۇتۇق ئىقتىدارى يوق، ئىچ مىجەز كىشىلەرمۇ بار ئىكەن. مۇخبىر يەھۇدىيلار بىلەن پاراڭلىشىش جەريانىدا،
ئۇلارنىڭ ئاتالمىش «يەھۇدىيلارنىڭ ئەقىل – پاراسىتى»، «يەھۇدىيلارنىڭ سودا قىلىش يولى» دېگەندەك كىتابلاردىن بىزار ئىكەنلىكى، ئۇنى پەقەت نەشرىيات سودىگەرلىرىنىڭ پۇل تېپىش ۋە قايمۇقتۇرۇش ئۇسۇلى، دەپ قارايدىغانلىقى، بۇ خىلدىكى كىتابلاردا قاملاشمىغان مەزمۇنلار، مەسىلەن: «يەھۇدىي دادىلار بالىلىرىنى ئېگىزدىن پەسكە سەكرەشكە بۇيرۇپ، ئۆزىنىڭ پەستە تۇرۇپ تۇتۇۋالىدىغانلىقىنى ئېيتىدىكەن، بالا سەكرىگەن چاغدا، دادىسىنىڭ كارى بولمايدىكەن، بالا قاتتىق يىقىلغاندىن كېيىن، ئاندىن بالىسىنى ‹ئۆزۈڭدىن باشقا ھېچكىمگە ئىشەنمە› دەپ تەربىيىلەيدىكەن؛ شۇنىڭدەك ئانا تەۋراتقا ھەسەل سۈرۈپ، بالىسىنى كىچىكىدىن باشلاپ تەۋراتنى ياخشى كۆرۈشكە ئۈندەيدىكەن» دېگەنگە ئوخشاش ساغلام بولمىغان سۆز – جۈملىلەر بارلىقىنى بىلگەن.

مۇخبىرنىڭ بىر يەھۇدىي دوستى ئۆزلىرىنىڭ بالىلىرىنى ئەزەلدىن بۇنداق تەربىيىلىمەيدىغانلىقىنى ئېيتقان. ئۇلار ئائىلە تەربىيىسىگە بەكرەك ئەھمىيەت بېرىدىكەن. يەھۇدىيلار ئېسىل ھېكمەتلىرى ئارقىلىق بالىلىرىنى سەمىمىي، تىرىشچان بولۇشقا ئۈندەيدىكەن.
مۇخبىر يەھۇدىي دوستلىرىنىڭ تەكلىپ قىلىشى بىلەن بايراملىق ئائىلىۋى ئولتۇرۇشلارغا كۆپ قېتىم قاتنىشىپتۇ. بۇ جەرياندا ئۇ كىشىلەرنىڭ ھەممىسىنىڭ قولىدا «يەھۇدىي ھېكمەتلىرى» دېگەن كىتابنىڭ بارلىقىنى، ئولتۇرۇشتا يېشى كىچىك بالىدىن باشلاپ كىتاب ئوقۇيدىغانلىقىنى كۆرگەن. ئۇلارنىڭ قولىدىكى كىتابلار ئېسىل، جەلپ قىلارلىق بولۇپ، پەلسەپىۋى، ئاممىباپ، چۈشىنىشلىك ئىكەن، بۇنى ئوقۇپ چوڭ بولغان بالىلار چوڭ بولغاندىن كېيىن سۆز – ھەرىكىتىدە كىتابنى ئاساس قىلىدىكەن.
ئىسرائىلىيىنىڭ داڭلىق يازغۇچىسى ئوز: «يەھۇدىي مىللىتىنىڭ گېنىنى ھەرگىز باشقا مىللەتنىڭ گېنىدىن ياخشى، دەپ كەتكىلى بولمايدۇ. ئەگەر بۇنىڭغا جاۋاپ تېپىشقا توغرا كەلسە، جاۋابى ناھايىتى ئاددىي - يەنى كىتاب.
سەۋەبى، ناھايىتى ئۇزاق دەۋرلەر جەريانىدا، يەھۇدىيلارنىڭ كىتابتىن باشقا ھېچنېمىسى بولمىدى.
جۇڭگولۇقلار سەددىچىن سېپىلىنى ياساۋاتقاندا، يەھۇدىيلار كىتاب كۆردى،
مىسىرلىقلار ئەلئېھرامنى ياساۋاتقاندا يەھۇدىيلار يەنىلا كىتاب كۆردى» دېگەن.


«شىنجاڭ گېزىتى» -(2009-02-27)
مەنزىل
http://palastinbiz.blogspot.com/
**************************************

تولۇق ئوقۇش

2009年2月19日星期四

Isra'iliyining nöwettiki saylimi - tinchliqqa tehditmu?




Isra'iliyining nöwettiki saylimi - tinchliqqa tehditmu?


Yéqinda isra'iliyide ötküzülgen saylamning arqa körünüshi we tinchliq


19-02-2009 Türkiye awazi radi'osi:

2009- yili 10- féwralda ötküzülgen isra'iliye parlamént saylimining netijisi, isra'iliye - pelestin tinchliq ehdinamisini xeterlik basquchqa élip kirdi.
Isra'iliyilikler adette dindar, adettin tashqiri ongchil we milletchi partiyilerge awaz bérishni yaxshi köridu. Bu saylamdimu del shundaq boldi.
Xelq'ara jama'etchilik, ghezze - pelestin xelqi teripidin saylan'ghan hamas, radikal bolghanliqi üchün, uni étibargha almay, yétim qaldurush siyasiti yürgüzüshke tirishiwatqan bir peytte, isra'iliyidimu hamas teripidin keltürüp chiqirilghan mesililerge oxshash mesililerni keltürüp chiqidighan saylamning netijisi otturigha chiqti.

Töwende heyder chaqmaqning témigha munasiwetlik analizini diqqitinglargha sunimiz:

Tinchliqni yaqlighuchilar bilen gherb elliri yéqinda isra'iliyide ötküzülgen saylamda üstünlük qazan'ghan radikal ongchil partiyiler bilen alaqe ornitishqa mejbur bolidu.
Chünki musteqil pelestin dölitining qurulushini ret qilidighan, quddusni her ikki terepning idare qilishini qobul qilmaydighan, 1967- yilqi urushtin burunqi chégralirigha qaytish mesilisini muzakire qilishni qobul qilmaydighan, golan égizlikini süriyige qayturup bérishni xalimaydighan siyasiy partiyilerning rehberliri hakimiyetni qoligha éliwalidighan bolsa (mushundaq bolushi éhtimalgha nahayiti yéqin), «tinchliqni yaqlighuchilar tinchliq ümidini bu qétim tamamen yoqitip, yéngi bir nöwetlik saylamning netijisige baghlashqa mejbur» dégen gep.
Bu xil ehwalda yéngi shara'itlar hazirlan'ghiche ottura sherq elliri bilen pütkül dunya yüz bérish éhtimali bolghan toqunushlargha duch kélishi mumkin.
Amérika qoshma shtatlirini öz ichige alghan gherb ellirimu nahayiti zor sinaqqa duch kélidu.
Chünki, gherblikler pelestin we ereb döletlirining rehberlirige bésim ishlitish arqiliq isra'iliyige yol échip bergen, hemde buning bedilige isra'iliyini tinchliq ornitishqa mejbur qilish heqqide küch chiqirishqa wede bergen idi,
Saylamning netijisi gherbliklerning bu wedilirining ishqa ashmaydighanliqini körsitip turuptu.
Hazir wezipe ötewatqan isra'iliye tashqi ishlar ministiri liwni rehberlikidiki ottura ongchil qadima partiyisi parlaménttin 29 orunni, bényamin nétényaho rehberlikidiki milletchi partiye likud 28 orunni, «sabiq sowét ittipaqidin köchüp kelgen yehudiylar partiyisi» dep tonulghan awigdor li'ébérman rehberlikidiki radikal ongchil «isra'iliye-bizning a'ilimiz» partiyisi 15 orunni, solchil «ishchi partiyisi» 13 we radikal dindar partiye shas partiyisi bolsa 11 orunni igiligen.

Parlaméntta wekillik qilish hoquqigha ige bolghan 12 partiye ichidiki bashqa yette partiyimu 5 bilen 3 orunni igiligen.

Ongchil we radikal ongchil partiyiler utup chiqqan bu qétimqi saylamning netijisi tinchliqperwer zatlar bilen muresseleshturgüchi küchlerni qéyin ehwalgha chüshürüp qoyidighandek qilidu. Isra'iliyining hazirqi saylam qanuni 2% awazgha érishken eng kichik partiyilernimu parlamént ezasi chiqirish imkaniyitige ige qilghanliqi üchün köp sandiki siyasiy partiyiler saylamgha kirish arqiliq chéchilangghuluqni eks ettüridighan bir xil weziyetning otturigha chiqip qélishigha seweb bolmaqta.
Isra'iliyide ötküzülgen 8 qétimliq omumiy saylamdin yettisi melum sewebler tüpeylidin muddettin burun ötküzülüp qalghan.
Bu qétimmu ehwal del shundaqtek qilidu.
Isra'iliyige nisbeten jiddiy hel qilishqa tégishlik mesile - peqet pelestinde tinchliq ornitish mesilisi bilenla cheklinip qalmastin, belki yene kichik we tereqqiy qilghan bir dölet bolushigha qarimay, omumiy nopusining 7 % ni teshkil qilidighan ishsizlar qoshuni mesilisinimu hel qilishi kérek.
Yette milyon nopusi bar isra'iliye xelqining bir yérim milyondin köprekining otturiche kirimi nahayiti töwen bolup, asasen tolimu kembeghellik ichide yashimaqta.
Her xil döletlerdin köchüp kelgen oxshash bolmighan medeniyetke sewiyisige ige yehudiylardin teshkil tapqan isra'iliyilikler otturisida zor derijide ijtima'iy, medeniy we imtiyazdin ortaq behrimen bolush mesililiri mewjuttur.
Isra'iliye nopusining 25 % i ereblerdin teshkil tapidighan bolup, nöwette, ereblerning nopusi yehudiylarning nopusigha sélishturghanda yette hesse köp.
Isra'iliye bilen pelestin otturisida tinchliq ishqa ashurulmighan teqdirde, ereblerning nopus jehettin üstünlüki, peqet isra'iliyining bixeterlikini tewritip qoyush bilenla cheklinip qalmastin, belki yene saylam arqiliq ereblerning isra'iliyini idare qilishtin ibaret bir xil weziyet shekillinip qalidu.
Isra'iliyide ötküzülgen bu qétimqi saylamdin utup chiqqan radikal milletchiler hakimiyet béshigha chiqip qalghan teqdirde, ular yürgüzidighan radikal siyasetler ne isra'iliye xelqining derdige derman bolalmaydu? Ne hemme ümid qilidighan tinchliqni ishqa ashuralmaydu?

&&&&&&&&&&&&&&&

تولۇق ئوقۇش

2009年2月14日星期六

mehmud abbas hamasqa qandaq qaraydu?




Pelestin dölet re'isi mehmud abbas hamasqa qandaq qaraydu?


Posted 13.02.2009 07:36:46 UTC
Updated 13.02.2009 07:36:46 UTC

Türkiye awazi radi'osi:

Isra'iliyining ghezzege qaratqan hujumining arqa körünüshi
Pelestinning nöwettiki weziyiti we pelestin dölet re'isi mehmud abbasning hamasqa bolghan qarishi

Insaniyet tarixining mundaq bir özgermes qanunyiti bar.
U bolsimu, deslipide urush partlaydu, kéyin urushning keltürüp chiqarghan éghir aqiwetliri héchkimni aramida qoymighanliqtin, uning üstide bash qaturulup, «qandaq qilinsa bir yerge kélip xatirjem yashiyalaymiz» digen so'algha bar küchi bilen jawap tépishqa tirishilidu.
Bashqiche qilip éytqanda, deslipide bundaq dehshetlik insaniyet tragédiysini keltürüp chiqarghan insan, kéyin yene shu tragédiyidin kélip chiqqan xaniweyranchiliqni tüzitishke mejbur bolidu.

Töwendiki bayanlarmu buning shundaqliqini nahayiti roshen halda ispatlap turuptu:

Pelestin dölet re'isi mehmud abbas, tinchliq berpa qilish basquchidiki nöwettiki eng muhim bolghan ottura sherq we rayonning omumiy ehwali mesiliside öz –ara pikir almashturush meqsitide bir nechche kün ilgiri enqerege yétip kelgenidi.
Isra'iliye – hamas otturisidiki urushtin kéyinla élip bérilghan bu qétimqi ziyaret jeryanida mehmud abbas aldi bilen tayyip erdoghan, arqidin abdulla gül we türkiye büyük millet mejlisi (türkiye parlaménti) bashliqi köksal toptan bilen ayrim – ayrim körüshti.
Ikki tereplik körüshüshlerde, türkiye tekitlep kéliwatqan, bolupmu jumhur re'isi abdulla gülning éytqinidek, «pelestinde tunji bolup qilishqa tigishlik eng muhim ish bolsa, aldi bilen ghezzediki barliq émbargularning derhal békar qilinishi, pelestin xelqige qilin'ghan insanperwerlik yardem buyumlirini téz sür'ette tégishlik jaygha yetküzüsh we ghezzening umumi eslihelirining qaytidin berpa qilinishidur».
Bu mesilige qarita türkiye teshebbus qiliwatqan yene bashqa bir qarishi bolsa - islam dunyasining pelestin mesilide ittipaqliq we barawerlik asasida heriket qilishidur.

Pelestin dölet re'isining enqerege qilghan ziyariti heqqide bir qisim zhornalstilar öz köz qarishini bildürdi,
Bularning biri «milliyet géziti»ning zhornalisti pikret bilaning, mehmud abbasning ziyaritidin kéyin, qelemge alghan maqalisi bolup, bu maqalige birlikte köz yügürtüp baqayli:
Zhornalsit «abbasning neziride hamas rakéta bombiliri» serlewhisi astidiki maqalsida mundaq deydu:
«pelestin dölet re'isi mehmud abbas, bir qisim zhornalsitlar we ijtima'iy teshkilatlirining wekilliri sheripige ötküzülgen kechlik ziyapette öz köz qarishini bildürüp, sorighan su'allirimizgha jawap berdi.
Mehmud abbasning bergen jawabliridin, «pelestin meslisining aldi bilen hamas bilen el petih otturisida hel qilinishi tolimu zörür iken» digen tesiratqa ige boldum.
Manga, el petih bilen hamasning bir yerge kélishi, isra'iliye bilen pelestinning bir yerge kélishidinmu müshküldek tuyulup ketti.
Mehmud abbasning ipadisidin, ghezzde yüz bergen insaniyet tragédiyisidin hamasning jawabkar ikenliki chiqipla turatti.

MEhmud abbas «yeni» dep sözini mundaq dawamlashturdi: «ejeba qarshiliq körstish bir qanche tal kargha kelmeydighan rakéta bombiliridin ibaretmidu?
Hamas isra'iliyige qanche minglighan rakéta bombisi atqan boldi. Isra'iliye tereptin 3 kishi öldi, buning ichide ölgenlerning ikkisi pelestinlik.
Qarshiliq körsitish mushundaq bolamdu?
Bu kargha kélemdu?
Her kim qarshiliq körsitish yolini talliyalaydu, emma, hem siyasetchi hemde qarshiliq körsetküchi bolush mumkin bolmaydighan bir ish»

Buningdin shuni köriwélishqa boliduki, mehmud abbas, hamasning rakéta bombilirini hergizmu qarshiliq körsitish qatardin hésaplimaydiken,
Hamasni «ya siyasetchi yaki qarshiliq körsetküchi bol, ikki yolning birini talla» dewatidu,

Mehmud abbas bolsa hamasning mundaq ikki xataliqi üstide toxtaldi:
«hamasning birinchi xataliqi: hamas, urush toxtitish kélshimnamisning mudditi toshqanda uzartishi kérek idi, lékin hamas undaq qilmidi.
Hamasning ikkinchi xataliqi bolsa: hamas démokratiyini bir qétimliqla ish dep oylidi we özining shu oyi boyiche heriket qildi. Ikkinchi qétim saylam élip bérishni qobul qilmay turuwaldi.
Men deymenki, bizge oxshash bölünüp kétishtek éghir mesilinimu démokratiye arqiliq hel qilghili bolatti».

Mehmud abbas, hamas heqqide buningliq bilenla boldi qilmaydiken.
U yene hamasni qattiq eyipleydiken.
Abbasning nezide bu bir xataliq bolmastin, belki kishining tolimu ghezipini keltüridighan bir ish iken.

Abbas bu heqte munularni bildürdi: «urush partlashtin burun, biz hej qiliwatattuq. Ghezzede 2500 kishi hej ibaditige teyyarlan'ghan idi. Misirmu aptuwozlarni teq qilip qoyghanidi. Biz ularni saqlawatattuq. Hamas bu insanlarning hejge bérishigha ruxset qilmidi. Hetta ulargha oq atti.
Shuning bilen, islam tarixida üch qétim hej qilish tosalghugha uchrighan boldi.
Tunji qétimliqi, peyghember eleyhissalam hej ibaditi üchün mekkige bérishqa hazirliq qilghan bolsimu, biraq, mekkilikler buninggha tosqunchiliq qilghan.
Ikkinchisi, öz waqtidiki hakimiyet bishidikler kebini taqatquzwetken.
Üchinchisi bolsa, hamas teripidin tosqunluqqa uchrighan, bu bolsa islam dunyasida kishini tolimu ghezeplendüridighan bir xil qilmishtur».

Mehmud abbas, aldimizdiki qisqighiche waqit ichide saylam élip bérishni oylaydiken, hemde bu arqiliq bir milliy hökümet qurup chiqishni teshebbus qilidiken. Bu hökümetning pelestinde hem dölet bashliqliq hemde parlamént ezasi qatarliqlarni saylap chiqishqa türtkilik rol oynaydighanliqigha ishinidiken,
«eger- dep sözini mundaq dawam qildurdi mehmud abbas, - saylamda hamas utup chiqsa, qollaymiz, saylam sanduqidin qandaq netijide chiqsa, biz uninggha chin könglimizdin hörmet bildürimiz».

Mehmud abbas, hamas saylamda utup chiqqan teqdirde, hamasqa barliq hoquqni qosh qollap ötküzüp biridighanliqini tekitlidi.
Abbas, «ghezzege eng axirqi qétim qachan bardingiz, nawada aldimizda ghezzege bérip qalsingiz hazir bizge dégen geplerni u yerdimu déyelemsiz? Déyeligen teqdirde qandaq mu'amilige duch kélisiz?» dégen so'algha,
«ghezzege barmaymen» dep jawab berdi.
«u yerde herbiy özgirish boldi» dédi abbas.

Abbas bu yerde «herbiy özgirish boldi» dégen sözide hamasning el petihning ezalirini tutqun qilishini közde tutmaqchi.
Abbas eng axirqi qétim ghezzege 2007- yili éyun éyida béripitu.
Abbasning qol asitidikilerdin biri bir xelq rayini sinashtin élin'ghan melumatni biz bilen ortaqlashti.
Uning éytishiche, ghezze xelqi abbasni qollaydiken,
Abbasning saylam élip bérishta ching turuwélishi del shu xelq rayini sinashtin élin'ghan melumatqa tayan'ghanliqidin dérek béridu.
«ghezzede élip bérilghan xelq rayini sinash jedwilige asaslan'ghanda,
Xelqning 62 pirsenti abbasning dawamliq hoquq béshida turushini xalaydiken.
71 pirsenti bolsa erep layihisini qollaydiken.
82 pirsenti milliy ittipaqliqni chin könglidin xalaydiken.
Peqetla 7 pirsenti, hamasning ghelbe qilghanliqini oylaydiken».

Ejeba, «mehmud abbas, bash ministir rejep tayyip erdoghanning hamasni qollaydighan ibarilerni ishlitishidin bi'aram boliwatamdighandu?» dégen su'alning jawabi:
«undaq emes».
Mehmud abbas, «erdoghanning hamasni qollap quwwetlishidin bi'aram bolmaywatidu. Hamasmu pelestin xelqining bir qismigha wekillik qiliwatidu. Biz abdulla gül aliyliri bilen tayyip erdoghan aliylirining pelestin xelqige barawer mu'amile qilghanliqini chüshünüp yettuq» dewatidu.

Türk zhornalistlirigha ichini mushu sözliri bilen boshatqan pelestin dölet bashliqi mehmud abbas, türkiyide dawaliniwatqan pelestinlik yurtdashlirining yaxshi kütüliwatqanliqini körüp xushal halda enqeredin ayrildi.
Enqere bolsa, ghezzede uzaq mezgillik urush toxtitish kélishimnamisning ishqa ashurulushi we pelestinde birlikning emelge éshishi üchün imkaniyetning bariche tirishchanliq körsitiwatidu. Enqere bu qétim abbastin kéyinla, uttura sherq rayonida tesir da'irisi intayin küchlük döletlerdin biri bolghan misir dölet re'isi hösni mubarekni kütüwalidu.

&&&&&&&&&&&&&&&&&

تولۇق ئوقۇش

2009年2月9日星期一

Isra'iliye omumiy saylimi we ottura sherq tinchliqi

ئىخچام



Isra'iliye omumiy saylimi ottura sherq tinchliqigha tesir körsitemdu?


Isra'iliye parlamént saylimi 10-féwral ötküzülidu, saylamda ghelibe qilghan partiye yéngi hökümet teshkilleydu.
Hazir ottura sherq tinchliq musapisi achquchluq basquchta turuwatqanliqini közde tutqanda, isra'iliye siyasiy sehnisining yéngi endizisi we siyaset yüzlinishi pelestin-isra'iliye tinchliq söhbiti we ottura sherq tinchliqining istiqbaligha muhim tesir körsitidu.

Saylam ehwalini belgileydighan töt amil

Yerlik axbarat wasitilirining xewirige asaslan'ghanda, bu qétimqi parlamént saylimigha jem'iy 33 partiye qatnishidighan bolup, ular parlaménttiki 120 orunni talishidiken.
Tehlilchilerning qarishiche: hazirqi ehwaldin qarighanda töwendiki amillar saylighuchilarning bélet tashlashni qarar qilishigha tesir körsitidiken.
Birinchi, bixeterlik mesilisi. Bixeterlik mesilisi saylighuchilar oylishidighan eng muhim mesile. Buningda nétanyaxu rehberlikidiki ong qanat partiye − likud guruhining bixeterlik teshebbusi saylighuchilarni téximu jelp qilidu.
Ikkinchi, isra'iliye-amérika munasiwiti. Isra'iliyining uzaq mezgillik ittipaqdishi bolush süpiti bilen amérikining qollishi intayin muhim. Isra'iliye bilen amérikining ittipaqdashliq munasiwitini nezerge élish saylighuchilarning qarar qilishigha tesir körsitidighan yene bir amil.
Üchinchi, pelestin-isra'iliye tinchliq söhbiti. 2007-yili 11-ayda amérikining annapolista ötküzülgen ottura sherq mesilisi xelq'ara yighinidin buyan, algha partiyisi teshebbus qilghan hökümet bilen pelestin milliy hakimiyet orgini ötküzgen tinchliq söhbitide qilche ilgirilesh bolmidi. Bundaq weziyet saylighuchilarning meydani qattiqraq partiye-guruhlarni qollishigha türtke bolushi mumkin.
Tötinchi, iqtisadiy mesile. Hazir dunya pul mu'amile krizisigha duch keldi, isra'iliyimu iqtisadning chékinishidek keskin sinaqqa duch kelmekte. Saylamgha qatnashqan partiyiler teshebbus qilghan iqtisadiy siyaset saylighuchilarning bélet tashlashni qarar qilishigha melum derijide tesir körsitidu.

Qaysi partiyining utup chiqishigha bir néme déyish qiyin

Isra'iliye «yérusalém pochtisi géziti» bilen smis tetqiqat merkizi birlikte ötküzgen el rayini tekshürüshte körsitilishiche, likud guruhi 26 orun'gha ériship, algha partiyisiningkidin üch orun aldida turghan;
«dölet zémini» gézitining el rayini tekshürüshte körsitilishiche, likud guruhi algha partiyisiningkidin ikki orun aldida turghan;
Isra'iliye 2-téléwiziye istansisining el rayini tekshürüshide körsitilishiche, likud guruhning aldinqi qatarda turush üstünlüki peqet bir orunla bolghan.
Likud guruhining sella aldida turush üstünlüki saylam ehwalining yenila murekkep bolidighanliqini, axirida qaysi partiyining utup chiqishigha bir néme déyishning qiyinliqini chüshendüridu.
Uningdin bashqa, lébérman rehberlikidiki yene bir ong qanat partiye − «isra'iliye - yurtimiz» partiyisining qara tulpar bolup qélish éhtimalliqi nahayiti zor. El rayini tekshürüshte körsitilishiche, mezkur partiye saylamda 17 din 18 giche orun'gha ériship, ishchilar partiyisining érishish mumkinchiliki bolghan 15tin 16 giche orundin éship, likud guruhi, algha partiyisidin qalsila 3-chong partiyige aylinidiken. Bu siyasiy sehne endizisi, yéngi hökümetning teshkillinishi we ottura sherqning tinchliq istiqbaligha sel chaghlashqa bolmaydighan tesir peyda qilidu.
Ottura sherq tinchliqigha tesir körsitidu.

Algha partiyisi bilen likud guruhining siyasiy meydanidin qarighanda, saylamda kimning ghelibe qilishi hem yéngi hökümet teshkillishidin qet'iynezer ularning pelestin -isra'iliye tinchliq söhbitidiki yadroluq mesilide yol qoyushi qiyin, iran'gha tutqan pozitsiyisinimu asanliqche özgertmeydu. Shuning üchün, ottura sherq tinchliq musapisida yenila asanliqche mahiyetlik bösüsh bolmaydu.

Shinxua agéntliqi.
menzil: http://palastinbiz.blogspot.com

تولۇق ئوقۇش

2009年2月6日星期五

Salahiddinning beytulmuqeddesni azad qilishi

ئىخچام



Salahiddin eyyubiyning beytulmuqed
desni azad qilishi


Beytulmeqedis shehiri hijriye 492- yili, miladiye 1099- yili yawrupa tajawuzchi qoshunlirining qoli bilen qan'gha boyulghan. Yawrupadiki ijtima'iy, iqtisadiy, siyasi we tebiqiler otturisidiki alahide periqlerdin ibaret her xil kirzislar tüpeyli yawrupa jem'iyitide oghruluq, bulangchiliq, qatilliq jinayetliri yamrap ketken we yawrupa zindanliri jinayetchi yashlar bilen tolup ketken, pursetni ghenimet bilgen baba (ikkinchi irban) bir chalmida ikki paxtekni soqushni niyet qilip, zindanlardiki jinayetchiler ichidin musulmanlarning qolidin beytulmeqedis azat qilish üchün barghanlarning gonahini kechüriwitidighanliqi heqqide wede bergen. Baba (ikkinchi irban) bu qarari arqiliq jinayetchilerdin biraqla qotulushni niyet qilghan. Sherqiy rim impériyisidiki impérator eliksiyos jinayetchilerni öz ichige alghan nahayiti chong eskeriy qoshun toplap beytulmuqeddes terepke yürüsh qilghan. Ular beytulmuqeddeske yitip kelgende bu sheherning tashqi sépillirini örüp, ichki sépillirige yamiship, sheher xelqige shiddet bilen hojum qilghan, sheher ichidiki barliq musulman we xristi'anni öltürüp, sheher ichide qirghinchiliq élip barghan, öltürülgenlerning jesetlirini beytulmuqeddesning sirtigha élip chiqip tashlighandin kiyin bu sheherning pütün bayliqlirini igelliwalghan. Bu qirghinchiliqtin ilgiri bu sheherning musulman we nasaralardin terkip tapqan ahalisi hezriti ömer ibni xettap reziyellahu enhu hijriyining 12- yili, miladiyining 637- yili betrirk seperminustin beytulmuqeddesning achquchini tapshurup alghandin biri muhebbet we dostaniliq bilen yashap kelgenidi.

Aﷲ ta'alaning iradisi bilen salahiddin eyyubi hijriye 532- yili kurt shehiridiki bir mujahid a'iliside dunyagha köz achqan, u kichikide a'ilidiki chonglarning yawrupa ishghaliyetchi qoshunlirining beytulmuqeddes shehirini bésiwalghanliqigha qayghurup bashlirigha qara selle oriwalghanliqini körgenidi, salahiddin orughtuqqanliri bilen birge islam ümmitining xizmiti üchün özini atighan, künlerning ötishi, yéshining chongiyishigha egiship uning islam ümmitige xizmet qilish tuyghisimu kücheygen we qelbige beytulmeqedis azat qilish niyitini pütken we arzusigha yitish üchün wede birilgen künni kütken.

Künlerning ötishi bilen salahiddin padishah mujahidning dewride islam qoshunlirining qomandanliqigha teyinlen'gen, padishah mujahidning wapatidin kiyin hijriye 567- yili uning ornidapadishah bolghan.

U hökümranliqni qoligha alghandin kiyin misirni paytext qilishni qarar qilghan. Misirda chong islahat xizmiti élip barghan, misirning sépil we qel'elirini mustehkemligen, misirda tünji telim terbiye merkizini qurghan, xizmitining shunche aldirash we shunche köp bolishigha qarimay uning pikri dawamliq beytulmeqedis azat qilish bilen meshghul bolghan.

Salahiddin eyyubiy miladiye 1182- yili 11- mayda text rawaqni tashlap beytulmeqdisni tajawuzchi düshmenlerning qolidin azat qilish üchün yaramliq kishilerni yighip meshiq qildurush xizmitini bashlap aﷲ yolida jihadqa atlan'ghan. U her qaysi jaylardin yaramliq kishilerni yighip her tereptin poxta teyyarliq qilghandin kiyin küchlük iman we qet'i irade bilen yawrupa padishahlirigha qarshi orush bashlighan bolup, salahiddin eyyubiy we uning batur eskerliri tajawuzchi düshmenlerni qorshawgha élip ulargha qaqshatquch zerbe bérip bu orushqa ghelibe qilghan we hijriye 583- yili, miladiye 1187- yili 2- öktebir jüme küni tekbir, tehlil éytishqan halda beytulmuqeddeske kirip mesjidi aqsada aﷲ ta'alagha shükri qilish namizi oqughan. Mujahidlarning ghelbisini tebriklep chirkawlarda qongghiraqlar chélin'ghan. Salahiddin eyyubiy 93 yil ishghaliyet astida qalghan beytulmeqdis azat qilip musulmanlarning izzet, hörmitini qayta tikligen. Salahiddin eyyubiy bu qétimqi orushini axirlashturupla beytulmuqeddes shehirini qaytidin güllendürgen. Yol, mesjid, mektep we sehiye orgini qatarliqlargha alahide köngül bölgen.

Salahiddin eyyubiy mal - dunya, nam - shöhretlerge köz qirini salmighan halda pütün hayatini heqiqet yolida köresh qilishqa béghishlighan. Adalet bilen höküm sürüp xaliq we xalayiq aldidiki mes'uliyitini toluq ada qilip, dejle deryasighichilik sozulghan katta bir döletni mosulmanlargha miras qaldurup bu alem bilen xoshlashqan. Salahiddin eyyubiy beytulmeqedis azat qilip alte yildin kiyin alemdin ötken bolup, miladiye 1192 - yili mart éyida demeshiqqe depne qilin'ghan. U wapat bolghanda uning xezinisidin peqet 1 dinar, 47 dirhem tépilghan. Chünki u kichik waqtidila peyghember eleyhissalamning musulmanlarni mal - dunyaning xetiridin agahlandurghan töwendiki xutbisini köp anglighanliqtin mal - dunyagha köz qirini salmastin tapqan terginini yaxshiliq yollirigha serip qilghan: peyghember eleyhissalam mundaq dégen: "silerning namrat bolup qélishinglardin qorqmaymen lékin silerdin ilgiri ötkenlerge mal - dunya yéyilip ketkendek silergimu yéyilip kétishidin, ular uninggha bérilip ketkinidek silerningmu bérilip kétishinglardin, ularni halak qilghandek silernimu halak qilishidin qorqimen". Aﷲ salahiddin eyyubiyge rehmet qilsun. Amin.

Tarix yene qaytilanmaqta, tajawuzchi isra'iliye 1948 - yili beytulmeqedis bésiwalghandin biri pelestin zéminliri musulmanlarning qéni bilen boyalmaqta, afghanistan, iraq, liwan, pelestin qatarliq islam dunyasi tajawuzchi düshmenlerning wehshi zolumlirigha duch kelmekte, pütün alem yéngidin azatliq we tinichliqni kütmekte.

Aﷲ ta'aladin musulmanlarni hidayet üstige jem qilip bérishni, ularning dillirini, söz - heriketlirini islah qilip bérishni, aﷲ ning sheri'iti hökümranliqi astida yashashni nésip qilishni, din üstide mustehkem qilishni, digen xilap ishlardin yiraq qilishni tileymiz, heqiqeten aﷲ shuning igisidur we shundaq qilishqa qadirdur. Peyghembirimiz muhemmed eleyhisalamge, muhemmed eleyhisalamning a'ile tawabatliri we barliq sahabirilige aﷲ ta'ala rehmet qilsun.

Menbe: meripet tori
Menbe: http://www.muslimin.cn/bbs/read.php?tid-2211.html

تولۇق ئوقۇش

Birinchi qétimliq ottura sherq urushi


以色列独立的第二天,阿拉伯国家相继出兵巴勒斯坦,第一次中东战争爆发


Ottura sherq - bu dunyadiki üch chong medeniyet we üch chong dinning peyda bolghan jayi. Dunyada bu yer bilen tengleshküdek jay yoq.
Parlaq medeniyet we küchlük diniy itiqad. Shundaqla yehudiylar bilen ereblerning künsiri keskinlishiwatqan tuqunushi bu jayni dunyaning diqqet merkizidiki rayon'gha aylandurghan.



Birinchi qétimliq ottura sherq urushi


Isra'ilyelikler döletning qurulghanliqining peqet ularning teqdirining bir burulush noqtisi ikenlikini, tinchliqning téxi heqiqiy yitip kelmigenlikini bilidu.
Tinchliq - peqet waqitliq ish, yéngi jeng bashlinish aldida turatti.
Isra'iliyening barliqqa kilishi - yehudiylarning yéngi tarix sehipisini achti,
Erebler shuningdin buyan ziminini qayturiwélish sepirige atlandi.
1948-yilidin 1949-yilighiche, isra'iliye bilen uning etrapidiki ereb döletliri otturisida hayat-mamatliq küreshler boldi.


Isra'ilye dölet bolup qurulghan künde, yamanliqning bezi isharetliri bilindi:
Ereb elliri yehudiylarning bu dölitini itrap qilmidi hem allahning iradisi bilen uninggha hujum qozghap ghelibe qilishqa qesem ichti.
Ikkinchi küni, 1948-yili 5-ayning 15-küni tang seherde, ereb dölet birleshmisidiki yette eza dölet ichidiki misir(埃及) ,i'ordaniye(外约旦) ,süriye(叙利亚) ,liwan(黎巴嫩) we iraq(伊拉克) qatarliq besh dölet armiysi birlikte isra'iliyege töt tümen zor qushun bilen sherq, shimal, jenub üch tereptin hujum qozghap, birinchi qétimliq ottura sherq urushining ishikini achti.

第一次中东战争态势图


Jenub tereptin misir(埃及), se'udi erebistan( 沙特阿拉伯) armiysi déngiz siziqini boylap isra'ilyege qistap kilip, yehudiylarning turaq jayigha hujum qozghidi. Muhim bazar birishba(贝尔谢巴)ni qolgha chüshürgendin kiyin, heywet bilen isra'ilyening waqitliq paytexti tél-awif(特拉维夫 )qa qistap keldi, hem pelestin ereb qismining maslishshi bilen tizliktin érusalimining jenubigha qushun tartip,yehudiylarni buyruqqa boysunushqa qistidi. Iraq,süriye qushunliri we i'ordaniyening «ereb armiysi» sherqtin yudan deryasidin ötti. Shiddetlik hujum astida,isra'iliye qurulghan peqet ikki hepte ichidila érusalimdiki yehudiylar teslim boldi. Shimaldin hujum qilip kirgen liwan armiysi gerche isra'iliye qushunining qarshiliqigha uchirighan bolsimu, yenila zor qushun bilen üstünlikni igellidi,süriye we liwan armiysi yudan deryasining ikki qasniqidiki üch yehudiy olturaq rayunini igelldi,isra'iliyening shimalidiki muhim bazarlar ularning kontirolliqigha chüshüp qaldi.
Emeliyette yehudiylar urushning bundaq tiz hem tuyuqsiz yüz birishini qet'iy oylap baqmighanidi,ularni héchqandaq teyyarliqi yoq diyishkimu bulatti. Ereblerning 40 ming birleshme armiyisige düch kelgen yehudiylarning muntizim qurallanmighan 30 ming kishilik qushuni bar idi,emeliyette ularning birlikke kelgen urush qilish tejribisimu yoq diyishke bulatti,bulupmu zembirek,bironik qatarliq éghir tiptiki qurallardin éghiz échish téximu mumkin emes idi. Ereb birleshme armiysining zerbe birishi arqisida isra'iliye armiysi qedemmu-qedem chikindi,yéngi qurulghan isra'iliye döliti yuqilip kitish xewipige duch kelgen idi. Eyni waqittiki herbiy mutexessslerning mölcherlishiche,ereb birleshme armiysi on kün waqit chiqarmayla pütkül isra'iliye ziminini bésiwilishi mumkin idi.

Bu éniq aldinqi sépi bolmighan urush bulup,hemme yer urush malmanchiliqida idi. Her ikki terep özining ziminini kingeytish meqsitide tirkishiwatatti. Likin üch teripidin qorshiwélin'ghan isra'iliye xuddi déngiz dolqunlirining astida qalghan bir yigane aralgha aylinip qalghanidi.

Likin ishlar kishlerning kütken yiridin chiqmay qaldi,ereb birleshme armiysi oylap baqmighan qiyinchiliqlargha duch kelgen idi,bulupmu ular anche pishshiq bolmighan «xelq urushi»gha duch kelgen idi. Gerche isra'iliye armiysi muntizim qurallanmighan bolsimu,pütkül xelq urushqa atlinip,öz urunlirida ''tarqaq'' urushi élip bardi,herbir yehudiy olturaq rayuni qurallinishqa bashlidi,hetta yash qizlarmu quligha qural élip urush sépige qushuldi. Jeng bashlinip ikki hepte ichide,isra'iliye armiysi melum derijide ereb birleshme armiysining birlikke kelgen urush taktikisini bitchit qildi.

Bu hayat-mamatliq ilkide, isra'iliyelikler özini özlüksiz qollawatqan amrikidin yardem soridi. Isra'iliyening ayal ministiri( 果尔达。梅厄) amrikigha bérip,amrikiliqlarning qollishigha irishti.U amrikida közige yash élip turup kishilerni tesirlendürdighan munu nutuqni sözlidi: chawak awazi isra'iliyening mewjutliqini saqlap qalalmaydu. Jeng nutuqqa,bayanat yaki bextning köz yéshigha tayinip ghelbe qilalmaydu. Waqit hemmidin muhim,chawak awazi quruq bolsa bolmaydu. Silerning yardiminglarsiz biz dawamliq mewjut bulup turalmaymiz.
Bu ayal ministirning köz yashlirigha tolghan sözliri amrikiliqlarning hisdashliqigha irishti. U nahayti köp miqdardiki i'ane,qural-yaraqqa irishipla qalmastin,amrika hökimitining ularning qiyinchiliqigha yéqindin hemdemde bulushidin ibaret éniq ipadisige irishti. Shuning bilen isra'iliyelikler bir yaxshi pursetke irishti.

Urush dawamliship 6-ayning11-künige kelgende, amrikining qol tiqishi bilen,birleshken döletler teshkilati ikki terepning «töt heptilik urush toxtitish kilishimname»sini maqullidi. Bir ay etrapidiki urush toxtitish, ottura sherq urushining weziyitide asasiy jehettin özgirish peyda qildi. Mushu mezgilde,pida'iylar dunyaning herqaysi jayliridin kilip isra'iliyege yardem berdi. Bashqa döletlerdiki yehudiylar pul yighish qilip,amrika ayrupilani,firansiye tankisi we chong kalbirliq zembirek qatarliq urush qurallirini sétiwélip,özlüksiz türde isra'iliyege yetküzüp berdi, yéngi qurulghan isra'iliye hawa armiysi,ilgiri natsislargha qarshi mudapiye üchün ishlitilgen «moshshémit» markiliq küreshchi ayrupilanlar bilen qurallandi.

第一次中东战争结束后的耶路撒冷

Menbe: «ottura sherq urush oti» digen kitaptin élindi

****************************************


第一次中东战争


1948 年5月15日凌晨,为争夺巴勒斯坦,以色列和阿拉伯国家之间发生大规模的战争,史称第一次中东战争。巴勒斯坦战争从阿拉伯出兵开始到以色列、叙利亚、签订停战协定为止,共历时15个月,战争以阿拉伯国家的失败,以色列获胜而告终。战争中有96万巴勒斯坦人逃离家园,沦为难民。战争激化了阿拉伯国家和以色列、阿拉伯国家和美、英的矛盾。从此,中东战乱不断。


中东战争起因:

中东地区是欧洲人以欧洲为中心而提出的一个地理概念,它包括埃及、叙利亚、黎巴嫩、伊拉克、约旦、科威特、巴勒斯坦和以色列等18个国家和地区,面积740万平方公里,它衔接亚、非、欧三大洲,并拥有丰富的石油资源,战略位置十分重要。巴勒斯坦则位于中东的中心地带,西濒地中海,南邻西奈半岛,扼亚、非、欧三洲要冲,是联结东西部阿拉伯国家的纽带。长期以来,巴勒斯坦一直强邻和大国争夺的主要目标,在历史上也出现过部族的迁徙和后来者征服先来者。


战争过程:

战争一开始,阿拉伯国家军队在数量上比以色列部队略占优势。其中埃及出兵7000人,外约旦“阿拉伯军团”7500人,叙利亚5000人,伊拉克1万人,黎巴嫩2000人,“ 阿拉伯解放军”和“阿拉伯拯救军”1万余人,合计4万多人。空军装备有各类飞机131架,舰船12艘,坦克装甲车240辆,各种野战炮140门,而以色列总兵力只有3.4万人,各类飞机33架,舰船3艘,几乎没有什么大炮、装甲车。战争的进程可分为三阶段。


阿以签定停战协定:

埃及在军事失利的情况下,于1949年2月24日在希腊的罗得岛签定停战协定。根据协定,埃及承认除加沙地带外,以色列占有整个内格夫地区。边界重镇奥贾非军事化,埃及在离奥贾14至17英里内不得设立阵地。外约旦和以色列的停战谈判3月2日也在落得岛开始。通过协定,以色列控制了越过卡梅尔山脉到埃斯雷德郎和加利利山谷的战略公路,解除了阿拉伯人对特拉维夫和哈德腊东部沿海平原的军事威胁。伊拉克拒绝和以色列谈判,但表示遵守以约协定。以约停战后,伊拉克军队即撤出巴勒斯坦。

**************************************
第一次中东战争


1948年5月15日凌晨,为争夺巴勒斯坦,以色列和阿拉伯国家之间发生大规模的战争,史称“第一次中东战争”,从此中东战乱不断。

战争初期,阿拉伯国家处于十分有利的地位,以色列军队节节败退。面对此情以军的将领惊呼,以色列军队无法抵挡阿拉伯国家军队的进攻,全军已处于崩溃边缘。为扭转战局,以总理急电以驻联合国代表埃班说:“以色列急需几周的时间来重新组织和装备军队”,“以色列需要立即停火”。

5月17日,开战的第三天,美国代表立即向联合国安理会递交了一份议案,建议安理会命令战争双方在36小时内停火。苏联代表也要求安理会立即表决,并指责阿拉伯国家发动进攻,要求它们停止行动。英国最初反对美国的建议,后又同意了美国的建议,并撤走了阿拉伯军团的英国军官,停止向埃及、伊拉克、外约旦提供武器。阿以同意停火四周。

然而,万万没想到,以利用停火之机最大限度地开始为进一步战争做准备。首先,扩充兵力。其次,大购武器。第三,进行军事改组。

1948年7月9日,经过充分准备的以色列军队向阿拉伯军队发动攻击,这次进攻名为“十天进攻”,至7月18日结束。以军成功地发动了好几次战役:“约夫”战役、“希拉姆”战役、“霍雷夫”战役。最终阿以双方达成停战协议结束战争。
**************************************

1949年1月12日,埃及和以色列在希腊的罗得岛开始停战谈判。2月24日双方签订总停战协定。3-7月,以色列分别与黎巴嫩、约旦、叙利亚签订停战协定。

  第一次中东战争又称巴勒斯坦战争。1948年5月14日犹太人在巴勒斯坦宣布“以色列国”。次日,以色列与埃及、外约旦(今约旦)、伊拉克、叙利亚、黎巴嫩等国爆发战争。结果,阿方战败。巴勒斯坦除加沙、耶路撒冷东城区和约旦河西岸部分地区外,均被以占领。
**************************************

تولۇق ئوقۇش

2009年2月3日星期二

Pelestin – isra'iliye toqunushi obama üchün yéngi sinaq

ئىخچام



Pelestin – isra'iliye toqunushi obama üchün yéngi sinaq


2009-02-02 «shinjang géziti»


Amérikining Yéngidin saylan'ghan zungtungi, démokratlar partiyisining ezasi obama 20 – yanwar amérika dölet mejlisi binasining gherbidiki üsti ochuq supida resmiy qesem bérip, amérikining 44 – zungtungi boldi.
Isra'iliyining ghezzege qilghan 22 künlük keng kölemlik herbiy hujumida 1400 din artuq kishi qaza qildi, 5500 din artuq kishi yarilandi. Pelestin – isra'iliye toqunushi peyda qilghan ghayet zor insanperwerlik apiti xelq'ara jem'iyetning yüksek diqqet – étibarini qozghidi.
Bu toqunush amérikining yéngi zungtungi obama jezmen duch kélidighan zor xelq'araliq krizis, shuningdek obamaning xelq'araliq krizisni bir terep qilish iqtidari we pem – parasitini biwasite sinaydighan yéngi sinaq.
Hazir, isra'iliye ghezzedin qoshun chékindürdi, xamasmu urush toxtatti, lékin buningliq bilen mesile tüptin hel bolmaydu.

Isra'iliye armiyisining ghezzege keng kölemlik hujum qozghighan waqti ularning obamaning zungtung bolushidin endishe qilghanliqini namayan qildi. Isra'iliyening endishisini töwendiki tereplerdin körüsh mümkin:
Birinchidin, obama isra'iliyige bushqa oxshash yéqinchiliq qilmaydu. Obama zungtung saylimigha qatnashqandin béri isra'iliyidiki yehudiylar hem amérikidiki yehudiylar izchil obamaning siyaset jehette ereb döletlirige mayillishishidin ensirep keldi;
Ikkinchidin, isra'iliye amérika yéngi hökümitining ottura sherq siyasitige guman bilen qaraydu. Isra'iliye terepning qarishiche, obamaning ashkara qilghan sözliridin amérika yéngi hökümitining iran, suriye, alla partiyisi, xamas qatarliqlar toghrisidiki siyasitini tengsheydighanliqini körüwalghili bolidiken. Isra'iliye bundaq siyaset tengsheshning isra'iliyige paydisiz bolushidin ensireydiken;
Üchinchidin, obamaning diplomatiye we xewpsizlik siyasitini tengshishi bilen isra'iliyining menpe'iti maslashmay qaldi. Sewebi obama iraqtin esker chékindüridighanliqini jakarlidi hem ottura sherq buningdin kéyin térrorluqqa qarshi turush kürishining merkiziy urush meydani bolmaydu, amérika térrorluqqa qarshi turush kürishining merkiziy urush meydanini afghanistan bilen pakistan'gha yötkeydu, dédi. Bu amérikining isra'iliyining xewpsizlikige burunqidek köngül bölmeydighanliqidin dérek béridu.

Shuning üchün, isra'iliyining bu qétimliq keng kölemlik herbiy hujum qozghishining keynide nurghun yoshurun meqset bar, déyishke bolidu:
Birinchisi, xamasning tesirini ajizlashturup, ghezze we pelestindiki siyasiy küchlerning küch sélishturmisini özgertip, abbas bashchiliqidiki mötidil küchlerni yölep, fataxning ghezzediki tesir da'irisini kéngeytish;
Ikkinchisi, 2006 – yilidiki liwan urushida meghlubiyetke uchrighanliqining tesirini tügitip, qayta heywe we obraz tiklep, isra'iliye «algha» partiyisini– 10 féwral ötküzülidighan parlamént saylimida köp awazgha érishtürüsh;
Üchinchisi, obamagha «tehdit arqiliq nesihet qilish» usulini qollinip, amérika yéngi hökümitini amérika – isra'iliye arisidiki alahide munasiwet orbitisidin chetnep ketmeslikke agahlandurush.

Pelestin – isra'iliye toqunushi obama üchün sinaq bolupla qalmay, emeliyette amérikining ottura sherq siyasiti üchünmu sinaq bolup, bu ottura sherq weziyitining kelgüsi tereqqiyatigha jezmen tesir yetküzidu.
Birinchidin, pelestin – isra'iliye toqunushi ottura sherq mesilisining yadrosi, obamaning pelestin – isra'iliye krizisini bir terep qilishi uning ottura sherq siyasitining mahiyitini namayan qilipla qalmay, yene kelgüsidiki amérika – isra'iliye munasiwiti we amérika – ereb döletliri munasiwitining yéngi asasini salidu. Eger pelestin – isra'iliye toqunushini hel qilish muwapiq bolmaydiken, amérikining kelgüsidiki ottura sherq siyasiti éghir cheklimige uchrap, ottura sherqning tinchliq musapisi éghir sinaqqa duch kélidu;
Ikkinchidin, pelestin – isra'iliye toqunushi amérikining ereb döletliri we islam dunyasi bilen bolghan munasiwitining yaxshilinishigha tesir yetküzüshi mumkin. Obama saylam riqabitige chüshken mezgilde yéngiche, aktip usullar arqiliq islam dunyasi bilen alaqe baghlap, amérika bilen islam dunyasi arisidiki munasiwetni yaxshilaydighanliqi toghrisida wede bergenidi hem wezipe tapshuruwélip 100 kün ichide islam dölitidin birni tallap muhim söz qilip, bu xil yéngiche alaqe baghlash usulining muqeddimisini achmaqchi bolghanidi. Halbuki, eger bu qétimqi toqunushtin kéyin, obama «isra'iliyige mayil unsur» dep qarilip qalsa, uning yuqiriqi ereb dölitige mayillishish siyasitige selbiy tesir körsitidu;
Üchinchidin, bu qétimqi toqunush amérikining iraq toghrisidiki siyasiti we térrorluqqa qarshi turush siyasitini tengshishige türtke bolushimu mumkin. Pelestin – isra'iliye toqunushi nawada küchiyiwerse ottura sherqte küchlük dawalghush peyda bolidu, bu belkim obamani térrorluqqa qarshi turush merkizini afghanistan bilen pakistan'gha yötkesh qararini qayta oylinishqa mejburlishi mumkin.

Hazirgha qeder obama isra'iliyining qilmishigha ashkara baha bérishni ret qildi. Qandaqla bolmisun pelestin – isra'iliye arisidiki toqunush obama üchün eng chong xelq'ara mesile, shuningdek obamaning diplomatiye jehettiki pem – parasiti we krizisini hel qilish iqtidarini biwasite sinaydu.

«yer shari waqit géziti»din


menzil: http://palastinbiz.blogspot.com/

تولۇق ئوقۇش

2009年2月2日星期一

«pelestinning türmidin qilche perqi yoq»





Erdoghan:
«nöwette pelestinning türmidin qilche perqi yoq»



Bash ministir rejep tayyip erdoghan, «dunyaning pelestin xelqining siyasiy iradisige hörmet qilmighanliqini éytti»


Updated 01.02.2009 15:51:33 UTC
Türkiye awazi radi'osi xewiri


Bash ministir rejep tayyip erdoghan, «dunyaning pelestin xelqining siyasiy iradisige hörmet qilmighanliqini, nöwette pelestinning türmidin qilche perqi yoqluqini» qeyt qildi.

Bash ministir erdoghan, xelq'ara heptilik xewerler «Newsweek İnternational» zhorniligha bergen doklatida, yehudi düshmenlikige izchil türde qarshi turup kelgenlikini we anti semitizm yeni yehudilargha qarshi turush pikir éqimini insanliq jinayiti, dep qaraydighanliqini bayan qildi.

Erdoghan «Newsweek İnternational» zhornilining muxbiri Lally Weymouth ning hamasning iranning tayanchi küchi ikenliki toghrisidiki qarishini ret qilip mundaq dédi: «hamas iranning tayanchi küchi emes. Chünki hamas saylamlargha siyasiy bir partiye süpitide qatnashqan. Egerde dunya ulargha siyasiy küch pursiti yaritip bergen bolsidi, saylamda ghelibe qilghandin kéyin héchqachan bügünkidek bir ehwalgha chüshüp qalmighan bolatti. Dunya pelestin xelqining siyasiy iradisige hörmet qilmidi. Nöwette pelestinning türmidin qilche perqi yoq. Shunga, hamas qanche tirishchanliq körsetken bolsimu weziyetni ongshashqa ajiz kélip qaldi.»

Erdoghan bezi jama'etchilikning isra'iliyining ghezzege qarita élip barghan hujumlirigha qarshi tutqan pozitsiyisini «anti semitizm» we yehudi xelqige qarshi chiqqanliq» dep qaraydighanliqini bildürdi.

Bash ministir erdoghan, amérikiliq yehudilarning tolimu xapa ikenliki toghrisidiki bayanlargha qarita mundaq dédi: «menmu ulardin tolimu xapimen. Aldi bilen méning dölitimdiki yehudilargha qaraydighan bolsaq, méning yehudilargha bolghan qarishim ularghimu besh qoldek ayan. Anti–semitizmning insanliq jinayiti ikenlikini izchil türde tekitlep kéliwatimen.»

Bash ministir erdoghan, türkiyide yéqindin buyan yehudi düshmenlikining isharetliri körülüwatqanliqi toghrisidiki qarashlargha qarita «bundaq xahishlar kishilik xahishlar bolup, hergizmu omumgha wekillik qilalmaydu» dep jawab berdi.

Bash ministir erdoghan, «isra'iliye – türkiye munasiwetliri tügeshtimu?» dégen so'algha qarita, «isra'iliye bilen bolghan munasiwitimiz nahayiti mustehkem. Biraq nöwettiki isra'iliye hökümiti özige bir qur nezer tashlap béqishi, buni yéqinda isra'iliyide ötküzüldighan saylam üchün kozir süpitide qollanmasliqi shert» dep jawab berdi.

Erdoghan, amérika qoshma shitatlirining yéngi prézidénti barak obamaning pelestin bilen isra'iliye otturisida eng adil rol oynishini ümid qilidighanliqini qeyt qildi.

Bash ministir erdoghan, yene bir so'algha qarita, türk armiyisini ghezzege küzetküchi süpitide ewetish éhtimalining barliqini bildürüp mundaq dédi: «bixeterlik qisimliri ewetish bizge nisbeten nahayiti chong xataliq bolidu»
**********************


تولۇق ئوقۇش

2009年2月1日星期日

Sehyunizm

ئىخچام



Sehyunizm


Éniqlima:


Sehyunizm - Irqchi we radikal herikettur. Sehyun sözi quddustiki sehyun téghining namidin élin'ghan. Miladidin ilgiriki oninchi esirde dawud hibron (hazirqi xeliyl)din beytulmuqeddeske köchken chaghda özining qesirini bu jaygha tikligen. Bu isim dawud padishahliqigha we suleymanning heykilini yéngidin bina qilip quddusni uning payitexti qilishqa ishare qilidu.
Yéqinqi zaman sehyuni herikiti sehyuniyliq pikrining yéqinqi we hazirqi zamandiki tünji dahisi sanilidighan awistiriyelik yehudiy hirtzlning shexsiyiti bilen munasiwetlik bolup, dunyadiki sehyuniylar herikiti uning qarashliri buyiche pa'aliyet élip baridu.



Qorulushi we asasliq kishiliri:


Xelq'ara sehyunizmining tarixi, pikri we siyasiy yiltizliri bar bolup, bu heqte töwendiki basquchlar buyiche toxtilip ötüshni teqezza qilidu:
- sehyun kelimisi miladidin ilgiriki 1000-960-yilliri arisida öz padishahliqini tesis qilghan dawudqa nazil qilin'ghanda birinchi qétim kona ehdte tilgha élin'ghan.
- mukabiyler herikiti: miladidin ilgiriki 586-538-yilliri babil asaritidin qaytish harpisida otturigha chiqqan bu heriketning birinchi ghayisi sehyun'gha qaytish we suleyman heykilini bina qilish idi.
- barkohaba herikiti (118-138m): bu yehudiy yehudiylarning qelbidiki hisyatni oyghaytti we pelestin'ge toplinip, u yerde yehudiy döliti tesis qilish üchün righbetlendürdi.
- girtli mozes herikiti: barkohaba herikiti bilen oxshiship kitetti.
- turghunluq mezgili: yehudiylarning bésimgha düch kilishi we chéchilip kitishi seweplik yehudiylar pa'aliyitide turghunluq yüz bergen. Shundaq bolushigha qarimay yehudiylardiki milliy hisiyat ajizlimay dawam qilip keldi.
- dawid robin we oqughuchisi molox herikiti (1501m-1532m): bular isra'il padishahliqi tesis qilish üchün yehudiylarni choqum pelestin'ge qaytishqa righbetlendürgen.
- monshe ibn isra'il (1604-1657m): sehyunist pilanlarning deslepki tuxumi. Sehyunist ghayilerning emelge éshishi yolida en'giliyeni ishqa sélishning muhimliqini küntertipke kirgüzgen.
- sebatay sewi (1626-1676m) herikiti: yehudiylarning qutquzghuchi mesihi ikenlikini élan qilghan. Uning sayisida yehudiylar pelestin'ge qaytishqa kirishti. Emma bu esnada ularning qutquzghuchisi ölgen idi.
- rochéyld we musa montefiriy bashchiliqidiki baylar herikiti: meqset, tünji qedemde pelestinde zémin'gha ige bolush üchün yehudiy turalghulirini[size=4][color=Blue]sehyunizm- pelestin zéminida yehudiy döliti qorushni we bu wasite bilen pütün dunyagha hökümran bolushni meqset qilghan siyasiy, irqchi we radikal herikettur. Sehyun sözi quddustiki sehyun téghining namidin élin'ghan. Miladidin ilgiriki oninchi esirde dawud hibron (hazirqi xeliyl)din beytulmuqeddeske köchken chaghda özining qesirini bu jaygha tikligen. Bu isim dawud padishahliqigha we suleymanning heykilini yéngidin bina qilip quddusni uning payitexti qilishqa ishare qilidu.
Yéqinqi zaman sehyuni herikiti sehyuniyliq pikrining yéqinqi we hazirqi zamandiki tünji dahisi sanilidighan awistiriyelik yehudiy hirtzlning shexsiyiti bilen munasiwetlik bolup, dunyadiki sehyuniylar herikiti uning qarashliri buyiche pa'aliyet élip baridu.



Qorulushi we asasliq kishiliri:


Xelq'ara sehyunizmining tarixi, pikri we siyasiy yiltizliri bar bolup, bu heqte töwendiki basquchlar buyiche toxtilip ötüshni teqezza qilidu:
- sehyun kelimisi miladidin ilgiriki 1000-960-yilliri arisida öz padishahliqini tesis qilghan dawudqa nazil qilin'ghanda birinchi qétim kona ehdte tilgha élin'ghan.
- mukabiyler herikiti: miladidin ilgiriki 586-538-yilliri babil asaritidin qaytish harpisida otturigha chiqqan bu heriketning birinchi ghayisi sehyun'gha qaytish we suleyman heykilini bina qilish idi.
- barkohaba herikiti (118-138m): bu yehudiy yehudiylarning qelbidiki hisyatni oyghaytti we pelestin'ge toplinip, u yerde yehudiy döliti tesis qilish üchün righbetlendürdi.
- girtli mozes herikiti: barkohaba herikiti bilen oxshiship kitetti.
- turghunluq mezgili: yehudiylarning bésimgha düch kilishi we chéchilip kitishi seweplik yehudiylar pa'aliyitide turghunluq yüz bergen. Shundaq bolushigha qarimay yehudiylardiki milliy hisiyat ajizlimay dawam qilip keldi.
- dawid robin we oqughuchisi molox herikiti (1501m-1532m): bular isra'il padishahliqi tesis qilish üchün yehudiylarni choqum pelestin'ge qaytishqa righbetlendürgen.
- monshe ibn isra'il (1604-1657m): sehyunist pilanlarning deslepki tuxumi. Sehyunist ghayilerning emelge éshishi yolida en'giliyeni ishqa sélishning muhimliqini küntertipke kirgüzgen.
- sebatay sewi (1626-1676m) herikiti: yehudiylarning qutquzghuchi mesihi ikenlikini élan qilghan. Uning sayisida yehudiylar pelestin'ge qaytishqa kirishti. Emma bu esnada ularning qutquzghuchisi ölgen idi.
- rochéyld we musa montefiriy bashchiliqidiki baylar herikiti: meqset, tünji qedemde pelestinde zémin'gha ige bolush üchün yehudiy turalghulirini qorush, arqidin yehudiy dölitini ruyapqa chiqirishtin ibaret idi.
- mustemlike idiyisi herikiti: bu heriket 19-esirning bashlirida pelestinde yehudiy döliti qorush üchün yehudiylarni heriketlinishke chaqirghan.
- 1882-yili rosiyede yüz bergen yehudiy qetli'amidin kéyin meydan'gha chiqqan zurawan yehudiy herikiti: bu mezgilde girmaniyelik héyklér «peyghemberlerning sözlirige köre yehudiylarning pelestin'ge qaytishi» namliq kitawini yazghan.
- miladi 1893-yili gérmaniye yazghuchisi nasan bérnba'om teripidin tünji qétim sehyunizm (Zionism) atalghusi istimal qilin'ghan.
- 1882-yili rosiyede tünji bolup «sehyun söygüsi» namidiki bir heriket otturigha chiqqan. Bu heriketning himayichiliri «sehyun yéqinliri» isimidiki olturushlar buyiche toplinatti. Bu heriket 1890-yili «süriye we pelestindiki déhqan we sana'etchi yehudiylargha yaridem birish jem'iyiti» nami astida étirap qilin'ghan. Bu jem'iyetke lyun bnskr bashchiliq qilatti. Bu heriket pelestin'ge hijret qilishqa, ibriyye tilini tirildürüshke heydekchilik qilishni meqset qilatti.
- awistiriyelik yehudiy zhurnalist tyodor hértzlgha mensup yéqinqi zaman sehyunizm herikiti: hértzl 1860-yili 5-ayning 2-küni bodapistta dunyagha kelgen, 1878-yili wéyenna unwérsititidin hoquq ilmi diblomini alghan. Uning mana men dep chiqip turidighan asasliq ghayisi pelestinde yehudiylar döliti qorushni bashlan'ghuch qilip turup, yehudiylarning dunyagha hökümran bolushigha heydekchilik qilishtin ibaret idi. U bu xususta sultan abdulhemiyd ikkinchi bilen ikki qétim sodilishshqa tirshqan bolsimu, netijige érishelmigen. Ene shu chaghdin bashlap dunya yehudiyliri sultanni yéqitish we islam xelipilikini emeldin qaldurush üchün heriket qilishqa bashlighan.
- hértzl 1897-yili fransiyelik yehudiy ofitsir dryfosning fransiyedin girmaniyege herbi melumatlarni yollap bergenlik xiyaniti bilen (1894m) sotqa tartilishidin paydilinip, tünji qétimliq xelq'ara sewiyidiki sehyunistlar qorultiyini chaqirdi. Ofitsir kéyin aqlandi. Hértzlmu bu yekke shekildiki bir weqeni yehudiylarning tiradigiyisi, dep teswirlesh arqiliq netijige érishti. Hértzl «yehudiy döliti» namliq meshhur kitabini neshir qildurdi. Bu kitab uninggha xéli köp sanda qollighuchi hazirlap berdi. Bu ehwal uning 1897-yili 8-ayning 29- 31-künliri arisida shiwitsiyening bali shehiride birinchi qétimliq sehyunlar qorultiyini chaqirishining ilhami boldi.
U bu qurultay heqqide ilawe qilip mundaq dégen: «mendin eger qurultayning pa'aliyetlirini xulasilesh telep qilinip qalsa, men hemmeylening qoliqigha ‹men yehudiy dölitini alliqachan qorup boldum› deymen, belki waqiraymen».
U dunya yehudiylirini etrapigha toplashta muweppiqiyetke érishti. Shuningdek u dunya tarixidiki eng xeterlik qararliri dep tonulghan «sehyun hökümdarliri desturliri»ni otturigha chiqarghan yehudiylarning yiraqni körerlirini toplashtimu netijige érishti. Bu destur yehudiylarning özgertilgen muqeddes kitablirini chiqish qilghan idi. Ene shu waqittin bashlap yehudiylar özlirining seplirini muqimlashturdi, weyran qilghuch ghayilirini emelge ashurush üchün sezgürlük, yéraqni körerlik bilen yushurun heriket qilidighan boldi;
Bizning dewrimizde uning netijisi hemmige roshen körinidighan ehwalgha keldi.



Pikir we étiqadliri:


Sehyunizm özining pikir we eqidilirini yehudiylar teripidin özgertiwétilgen muqeddes kitablardin alidu. Sehyunizm özining pikirini «sehyun hökümdarliri desturliri»da otturigha qoyghan.
(ularni töwendikilerni otturigha qoyidu:-t)
Sehyunizm pütün dunya yehudiylirini ismi isra'il bolghan birla döletning puxrasi, dep qobul qilidu.
Sehyuniylar ularning ilahliri yehuwa wede qilghandek yehudiylarni dunyagha hökümran qilishni meqset qilidu, bu, nil deryasidin furat deryasighiche suzulghan wede qilin'ghan zéminda özlirining hökümitini royapqa chiqirishni chiqish qilidu.
Yehudiylarning tallan'ghan bir irq ikenlikini, bu seweplik dunyagha höküm qilish heqqining barliqini, bashqa xelqlerni özlirining xizmetchiliri, dep étiqad qilidu.
Dunyagha hökümranliq qilishning eng saghlam yoli qorqutush we zurawanliqni chiqish qilghan bir sistima qorup chiqish.
Jama'etchilikke hökümran bolush üchün siyasiy erkinlikni cheklimisiz shekilde xizmet qildurushqa chaqiridu. Ular mundaq deydu: ularni tuziqimizgha chürüsh üchün qandaq yemlerni birishimizni bilishimiz lazim.
Din hökümran bolidighan dewr axirlashti, dewrimizde pulning we siyasetning hökümranliqi küchke ige, bizning dunyagha hökümran bolushimizni qolaylashturush üchün pul we siyasetni barliq wastiler arqiliq qolimizgha merkezleshtürüshimiz lazim.
Siyaset exlaqning eksi bolup, uningda chuqum hile-mikir we riya bolushi lazim. Semimiyet we pezilet siyasetning teripi buyiche rezilliktur.
Oqutquchi, xizmetchi, bala terbiyeligüchi we ayallar külüblirigha oxshighan yerlerge bir qatar tedbirler arqiliq öz ademlirimizni qoyup, kishilerni shertsiz shekilde rezillikler ichige chöktüriwétishimiz lazim.
Ghayilirimizge xizmet qilghanla bolidiken para, aldamchiliq we xiyanet dégenlerni ikkilenmestin ishqa sélishimiz lazim, dep qaraydu.
Bizge qarighularche ita'et qilishqa kapaletlik qilish üchün qorqunch sélishqa heriket qilishimiz lazim. Bizning barliq isyan we qozghilangni yütiwétidighan qattiq qolliqimiz omumliship ketsila yiterlik.
Xelqning aldinishi, ularning ziyanlirini közleydighan pilanlarning emelge éshishida bilmestin yaridemlishishi üchün erkinlik, barawerlik we qérindashliqqa oxshighan shu'arlarni towlap turishimiz lazim.
Qolimizdiki pul we ölimalirimizning kesipliri bilen munasiwetlik ilimge tayan'ghan aqsüngeklikni teshwiq qilishimiz, küchlendürishimiz lazim.
Bashliqlarni changgilimizgha kirgüzüp, uning teyinlinish ishlirini qolimizda tutishimiz lazim. Ularni tallash exlaqiy sewiyilirining tüwenliki, tejribisizliki we mensepperestlikini étibargha alghan asasta élip bérilishi kérek.
Dunyani biz xalighan terepke yüzlendürüp biridighan aktip küch metbu'atqa hökümran bolushimiz lazim.
Hökümdarlar bilen xelq, xelq bilen hökümdarlar otturisidiki boshluqni kéngeytiwétish lazim; Bundaq qilghanda bashliq hasisini yoqitip qoyghan qarighugha oxshap qalidu-de, kursisini saqlap qélish üchün bizdin panahliq soraydu.
Barliq küchlerning élishishi üchün ularning arisigha xusumet ötlirini yéqishimiz, hakimiyetni barliq küchler érishishke tirishidighan muqeddes ghaye ornigha kötirishimiz, döletler otturisida, hetta her bir döletning ichide urush otlirini yélinjitishimiz lazim. Shundaq qilghandila küchler ajizlishidu, hökümetler yéqilidu-de, bizning dunyawiy hökümetlirimiz ularning ornigha desseydu.
Zulum ichidiki kembeghel xelqlerning yénigha ularning zulumdin qutquzghuchiliri, azat qilghuchiliri süpitide barimiz-de, ularni bir tereptin sotsiyalizmchilar, anarxist, kominist we masunlardin ibaret bizning eskerlirimizning seplirige qétilishqa chaqirsaq, yene bir tereptin acharchiliqtin paydilinip köpchilikning üstidiki hökümranliqimizni kücheytip, qarshimizgha chiqqanlarni biterep qilishta ularning küchliridin paydilinishimiz lazim.
Qandaqla bolmisun monupul qiliwalghan altunlirimiz arqiliq iqtisadiy sahelerdiki kirzislardin yaxshi paydilinip, hemmini özimizge ita'et qildurushimiz lazim.
Biz hazir yushurun wastilirimizning sayisida , eger bir dölet bizge hujum qilsa, bashqa biri bizni qoghdash üchün atlan'ghudek derijide küchlük weziyette turiwatimiz.
Erkinlik sözi kishilerni allah bilen toqunushqa, uning sünnige qarshi turushqa élip baridu, shunga hakimyetning qolimizgha ötüshi üchün bu we buninggha oxshighan sözlerni janlandurishimiz lazim.
Bizning mexpi, tip- tinch we küchlük shekilde pa'aliyet élip baridighan, ezaliri dawamliq özgirip turidighan héchkim weyran qilip tashliyalmaydighan yushurun küchimiz bar. Mana bu jem'iyet hökümdarlirini xalighan yerge yüzlendürishimizning kapaliti.
Kishilerning qelibliridiki iman dölitini weyran qilip tashlishimiz, ularning eqilliridiki allahning wujudini chiqiriwétip, uning ornigha matiriyalistik, matimatik qanunlarni yerleshtürishimiz lazim; Chünki xelq dégen iman dölitining himayisi astida tinch, bexitlik yashaydighan néme. Kishilerge özlirini tekshürüsh pursiti bermeslik üchün ularni oxshimighan wastiler arqiliq aldirash qilishimiz lazim. Shundaq qilghandila ular dunya toqunush sehnisidiki esli düshmenlirini perqlendürelmeydu.
Islam jem'iyetlirining mal- mülüklirini ularning xeziniliridin bizning xenimizge yötkeshte herqandaq wasitilerni qollinishimiz lazim.
Tuyghuliri tashqa aylan'ghan, exlaqiy we insaniy qimmetlerdin ayrilip qalghan din we siyasetke qarshi turidighan jem'iyetlerni otturigha chiqirishimiz lazim. U halda bu jem'iyetlerning yalghuz arzuliri maddi halawetlirini emelge ashurushtin ibaretla bolup qalidu. Bundaq bolghanda ular her qandaq shekildiki qarshiliq körsitishlerdin ajiz kilidu, aridin uzaq ötmeyla özlirini bizning qolimizda xar halda uchiritidu.
Küch kursiliri qolimizda bolidu, barliq wezipilerge hökümran bolimiz, siyaset bizning terepdarlirimizning qulida bolidu, bu küchimiz arqiliq biz herqandaq waqitta qarshimizgha chiqidighanlarni ularning öz kishiliri arqiliq yoq qiliwiteleymiz.
Her yerge tazilap bolghili bolmighudek derijide parchilinish oruqlirini chachtuq. Jem'iyetlerning maddiy we milliy menpe'etliri otturisida tipishishni meydan'gha keltürduq, ularning jem'iyetliride diniy we milliy düshmenlik otlirini yaqtuq, yigirme esirdin biri shu xil otlarni tutashturushqa küchimizni serp qilip kiliwatimiz. Shuning üchün biz qoshulmay turup héchqandaq dölet yene bir dölet bilen bizge qarshi birlishelmeydu. Chünki döletlerning heriketlinishige kapaletlik qilidighan qozghatquch bizning qolimizda.
Allah bizni dunyagha hökümran bolushimiz üchün teyyarlidi, bashqa milletlerde tépilmaydighan ewzellik we alahidiliklerni bizge berdi. Eger ularning ichide danalar bolghan bolsa idi, bizge qarshi turalighan bolatti.
Bezi qalaymighan tuyghularni yoqitishning ornigha ularni ghayilirimiz üchün xizmet qildurishimiz, bashqilarning pikirlirini ilkimizge élishimiz we uni boghup tashlashning ornigha menpe'etimizge oyghun halda terjime qilishimiz lazim.
Jama'etchilikni saghlam tepekkur qilish küchidin mehrum qilishimiz lazim. Qaysi wedilerni emelge ashurghili bolidighanliqi, qaysilirini emelge ashurush imkansiz ikenliklirini ayriyalmighudek halgha kilip, bizning yalghan bayanlirimizgha özgermes heqiqetler süpitide yépishishlirini qolgha keltürishimiz kérek. Biz shundaq bir hey'et teshkillishimiz lazimki uning ezaliri xelqning arisigha kirip ulargha wedilerni yaghduriwétidighan parqiraq, hayajanlanduridighan nutuqlarni sözleshliri kérek. Yene xelqning arisida ularning siyasetni chüshenmeydighanliqini, yaxshisi uni öz ehlige tashlap birish qarishini tarqitishimiz lazim.
Jem'iyette qarimu qarshi pikirlerni köpeytimiz, hisyat we shehwaniyliqni birinchi pilan'gha qoyimiz.
Barliq döletlerge suzulghan we pütün dölet hökümdarliri ita'et qilidighan yüksek hökümet idarisi qorup chiqimiz.
Sana'et we tijaretni konitrolliqimiz astigha élishimiz, kishilerni hakawur, israpxor we boshangliq qatarliqlargha adetlendürishimiz, ma'ashlarni yuqirilitip, qezrni asanlashturush we ösümni hessilep köpeytish üchün heriket qilishimiz lazim. Shundaq qilghanda barliq milletler bizning aldimizgha sejde qilghan halda kilidu.
Körinishte qelbimizdiki sirtqa chiqarmay, zulumgha qarshi turghan, zalimlarni eyiplep, erkinlikni hémaye qilghan boliwalimiz.
Intayin az qismini hésabqa almighanda barliq metbu'at bizning qolimizda. Biz uni xelqni tesirlendürgüdek shekilde qollinimiz. Xelq metbu'at sewebi bilen heqiqetlerdin yiraq qalidu, menpe'etlirini bashqa jaylardin izdeydu, hemishe shehwet we lezzet qoghlap, aldirash ötidu.
Hökümdarlar bizning permanlirimizgha asiyliq qilishqa xélila ajizliq qilidu; Chünki ular türme yaki tuyuqsizla yoq bolup kitishning ularning ichidin isyankarlarning teqdiri ikenlini ubdan bilidu, shuning üchün ular bizge qattiq ita'et qilidu, menpe'etlirimizni bar küchliri bilen hémaye qilidu.
Pilanlirimizning muddettin ilgiri ashkara bolup qalmasliqi we waqti kilishtin ilgiri ijtima'iy küchlernimu weyran qiliwetmeslik üchün heriket qilimiz.
Özimiz xalighan kishilerni hoquq béshigha chiqirish üchün, awaz birish we mutleq köp sanliq sistimisini biz yolgha qoyduq. Elwette jama'et pikrini shulargha awaz biridighan ehwalgha ekilip bolghandin kéyin shundaq qilduq.
A'ilini parchilaymiz we her birining isyan qilishi üchün ulargha özlük rohini singdürimiz. Imtiyaz sahibilirining yuqiri menseplerge örlep kitishigimu tosalghuluq qilimiz.
Hakimiyet béshigha échilip ketmigen emma deptiri qara kishilerla yitip kileleydu, ular sirlirining échilip kitishi we setchilikke qilishtin qorqqan halda bizning permanlirimizni bijandil ijra qilidu. Shuningdek yene küchsiz, toxu yürek bashliqlarni otturigha chiqirimiz.
Paydisi bar, dep qarighan barliq inqilab we qozghilanglargha yaridem birimiz.
Ghayilirimizge yitish üchün yushurun küchlirimizni qorup chiqtuq. Sirlirimizdin xewiri yoq teleysiz insanlar kilip uninggha eza bolidu, ishnidu, biz bolsaq ulargha téximu küchlük shekilde hakim bolduq we ularni xizmetlirimiz üchün boysundurduq.
Allahning tallan'ghan bendilirining parchilinip kitishi ajizliq emes, belki némettur. Chünki shu parchilinish bizni dunyaning xujayinliqliqigha élip bardi.
Barliq neshriyat organliri bizning qolimizda bolidu, insaniyet pikiri heqqidiki tebirler bizning hökümetlirimizning qolida bolidu, pikrimizge xilapliq qilghan her qandaq neshiriyat orginini qanun namidin taqiwétishke heriket qilimiz.
Her biri ghayilirimiz üchün xizmet qilidighan oxshimighan tür we uslublarda gézit we zhurnallirimiz bolidu.
Bizning sirtimizdiki kishilerni shertsiz shekilde uyun-tamasha, ammiwi kulublar, sen'et, jinisiy munasiwet we zeherlik chikimlikler bilen aware qilishimiz lazim. Bundaq qilghanda biz bilen talishidighan'gha, pilanlirimizgha qarshi turidighan'gha waqit tapalmay qalidu.
Kollikitip sheklidiki barliq nersilerni yoqitip tashlaymiz. Bu basquchni unwérsititlarni özgertishtin bashlap, ularni özimizning özgiche pilanlirimiz buyiche qaytidin qorup chiqimiz.
Yolimizgha tosqunluq peyda qilghanlarni intayin qattiq qolluq bilen bir terep qilimiz.
Tesir da'irimizni kéngeytish üchün masunlarning tarmaqlirini hemme yerge achimiz.
Hakimiyet qolimizgha ötken chaghda zéminda bizning dinimizdin bashqa dinlarning mewjut bolup turishigha yol qoymaymiz.


Pikir we eqidilerning yiltizliri:


Sehyunizm özgirip ketken tewrat bilen oxshash derijide qedimiylikke ige bolup, u bashtin tartipla yehudiylardiki milletchilik rohini oyghitip kelgen. Hértzl herikiti bolsa qedimqi sehyunizm herkitining yéngilinishi we qaytidin tertipke sélinishidur-xalas.
Sehyunizm özgirip ketken tewrat we télmudning rohigha asasen pa'aliyet élip baridu. Emma shunimu ishare qilip ötüsh zörürki, ularning bir qanchilighan kattiwashliri dinsizlardin idi. Ularning qarishidiki yehudiyliq peqet siyasiy we iqtisadiy arzulirini ishqa ashurushtiki perdidin bashqa nerse emes.
Yehudiylarning köpinchisi télmudni özlirining diniy desturi, dep hésablaydu. Télmud yehudiylarning rahibliri we fiqhiy alimlirining izdinishliridin terkip tapqan bir kitab bolup, uning omumiy we xususiy hayatning da'irisi sizip chiqilghan. Uningda yene ularning ijtima'iy we siyasiy weziyetlirini aqlaydighan, özliri we kelgüsi ewladlirining qelbide insaniyet jem'iyitini pes körüsh, uningdin intiqam élish, kishilerning mallirini naheq yiwélish, ularning janliri, izzet- abruyliri, mal-mülüklirini tartiwélish we yehudiylardin bashqilarning qanlirini bir qisim diniy pa'aliyetlerde istimal qilish üchün éqitish qatarliqlarni rawa köridighan telimat we ehkamlarmu mujessemlen'gen; Chünki fesih künidiki pitir ximirdin qilin'ghan tamaq yaki bashqa nersilerge insanning qénidin bir tamche qoyilidu.



Tarqilishi we tesir da'irisi:


Sehyunizm xelq'araliq yehudiyliqning siyasiy yüzidin ibaret bolup, u yehudiylar özlirige teswirligen'ge oxshash "yüz qolluq hindiy ilahiy fishnu" gha oxshaydu. Chünki sehyunizmningmu dunyadiki hökümet apparatlirining köpinchiside uning menpe'eti üchün pa'aliyet élip baridighan idare qilghuch qoli bar.
Isra'ilni yitekleydu, uning üchün pilan tuzidu.
Masunlar sehyunizmning telimat we körsetmiliri buyiche heriket qilidu, uning bashliq we mutepekkurliri uninggha boysunidu.
Sehyunizmning amérika we yawrupalarda qarimaqqa bir- birige qarimu qarshidek körinidighan, emeliyette dunya yehudiylirining menpe'eti üchün pa'aliyet élip baridighan yüzligen jem'iyetliri bar.
Sehyunizmning küchini derijidin tashqiri mubalighe qiliwatqanlarmu bolghandek, uninggha sel qaraydighanlarmu bar. Elwette bu ikki xil qarashning her ikkilisi toghra emes. Mesilining heqiqiy yüzi tetqiq qilin'ghanda shu nerse otturigha chiqiduki, yehudiylar zamanimizda qa'ididin sirt bir xil üstünlükte yashimaqta.

Yuqiriqilardin shu nerse aydinglishiduki: sehyunizm pelestindiki yehudiy döliti arqiliq pütün dunyagha hökümran bolushni meqset qilidighan irqchi, siyasiy heriket bolup, ismi pelestindiki sehyun téghining ismidin élin'ghan. Bu heriket tewrat we insaniyet jem'iyitini pesleshtürüshke, yehudiylardin bashqa milletlerdin intiqam élishqa qiziqturidighan télmudning telimatlirini asas qilidu. Yehudiylar özlirining weyran qilghuch prinsiplirini «sehyun hökümaliri desturliri» namida qanunlashturghan. Bu qanun heqiqetmu dunya tarixidiki eng xeterlik qararlarni öz ichige alidu.

*«din, mez'heb we pikir éqimliri qisqiche ansklopidiyesi»din a.Qarluqiy terjimisi

menbe: http://www.xjklmy.net/bbs/Default.asp
*****************************************

تولۇق ئوقۇش